Tuesday, October 14, 2014

ĐÈN CÙ

Những hạn chế của Đèn Cù

Phan Châu Thành (Danlambao) - ...Đèn Cù có thể làm người đọc ngộ nhận, rằng Trần Đĩnh đả phá chế độ cộng sản. Hoàn toàn không phải thế. Mục đích của Đèn Cù là bênh vực cộng sản, nhưng chỉ là một phe của cộng sản “chân chính” thôi: phe thân Nga cũ... Trần Đĩnh rất tự hào mình là kẻ “xét lại”, và dành rất nhiều trang trong Đèn Cù để bênh vực, minh oan và ca ngợi những kẻ “xét lại”, từ Giáp trở xuống... “Xét lại” là theo đường lối của cộng sản Liên xô, mà Liên xô chỉ miệng nói “chung sống hòa bình” còn tay chân đều tuồn súng đạn sang các nước khác giục/bắt đánh chiếm nước khác thì Trần Đĩnh không nhìn ra? Theo Liên xô để nhận súng đạn Nga tràn ngập miền Bắc để “giải phóng” miền Nam là yêu hòa bình và chống chiến tranh ư? Không có súng đạn Nga thì làm sao CSVN thắng được VNCH và vũ khí Mỹ?...

*
Giá trị của Đèn Cù
Tác phẩm Hồi ký Đèn Cù của Trần Đĩnh xuất hiện sau hơn hai chục năm “thai nghén và sinh nở” (như tác giả tâm sự là bắt đầu viết “truyện tôi” từ sau 1990) đã gây nên một cơn chấn động dư luận trong người Việt khắp trong ngoài nước, nhất là những ai quan tâm và đấu tranh dân chủ cho VN. Nó như một bước đưa chân tiếp theo của Lịch sử dẫn người Việt về hướng sự thật luôn bị che giấu và bóp méo về quá khứ của thể chế và bản thân giới lãnh đạo chóp bu CSVN từ thời họ cướp chính quyền 1945 đến nay, mà những bước đầu tiên có thể nói đến là “Đêm giữa ban ngày” của Vũ Thư Hiên, “Mặt thật” của Bùi Tín, “Bên thắng cuộc” của Huy Đức, “Những lời trăn trối” của Trần Đức Thảo…
Và bây giờ dường như là “Đèn Cù” của Trần Đĩnh là một bước “đưa chân” như thế của Lịch sử? Chỉ có điều, lịch sử VN thời cộng sản luôn được “đưa chân” quá muộn màng, quá dè dặt, và nửa vời nữa, còn không biết bước này “đưa” theo hướng nào, có theo hướng đã định không?
Các giá trị của Đèn Cù được rất nhiều người nêu ra và ca ngợi hết lời, nhưng tôi chỉ xin điểm qua vài ý chính, vì đó không phải mục đích (và quan điểm) của bài viết này (vốn là chỉ ra hạn chế của Đèn Cù), đó là (những!) tám (08) ý sau:
Thứ nhất, tác giả là cây viết đặc biệt, đã viết tiểu sử chính thức của Hồ Chí Minh, và nhiều lãnh tụ CSVN khác như Trường Chinh, Nguyễn Đức Thuận (“bất khuất”), nên từng có điều kiện làm việc rất gần gũi với nhiều yếu nhân của CSVN, cho nên có thể nói những điều tác giả biết và viết ra là có thể gần sự thật...
Thứ hai, Trần Đĩnh hé mở thêm bộ mặt khác “thật hơn” của Hồ và “rất tiếc cho” Hồ không được như (tác giả) kỳ vọng, nhưng vẫn không làm bớt đi những đại từ khúm núm “Ông Cụ” trong hồi ký “thất vọng về CS” của mình, như chính triết gia Trần Đức Thảo đến khi trăn trối vẫn cứ “ông cụ” và “ông cụ”...
Thứ ba, tác giả thể hiện tư tưởng yêu hòa bình (theo đường lối “xét lại - chung sống hòa bình với tư bản” của Liên xô thời Nikita Khrutsev), ghét chiến tranh (nhất là chiến tranh chống Mỹ đến người Việt Nam cuối cùng của Mao). Điều “vĩ đại” này cũng chả có gì mới, chả có gì cao siêu, hàng tỷ người biết thế...
Thứ tư, tác giả tố cáo Trung cộng đã thúc đẩy và kiểm soát CSVN hoàn toàn trong cuộc chiến tranh chống VNCH và Mỹ. Lần nữa, về điểm quan trọng này, tác giả chỉ nói được những điều chung chung. Ở vị trí khá đặc biệt của mình, với suy nghĩ độc lập từ trẻ, vậy mà Trần Đĩnh không nhìn ra bản chất cội nguồn không chỉ là Mao, Maoism và những kẻ Mao “nhều” ở VN, mà là bản chất cộng sản từ Mác đến Lê, đến Sít rồi đến Hồ thần tượng hơi sứt mẻ của tác giả...
Thứ năm, Trần Đĩnh đặc biệt tố cáo vai trò tội lỗi của cặp đội trên đỉnh quyền lực và tàn ác của CSVN là Lê Duẩn- Lê Đức Thọ. “Món” này của Trần Đĩnh chỉ thú vị vì các chi tiết “gia vị” vụn vặt thêm thôi, không có giá trị lịch sử (mới) nào cả. Một là thư 15 trang được cho là của bà Vân vợ sau của ông Duẩn còn có nhiều chi tiết mới hơn 600 trang của Trần Đĩnh, và cũng chẳng kém những “gia vị” lạ...
Thứ sáu, Trần Đĩnh cũng rất tích cực minh oan, giải oan cho hàng loạt nhân vật bị Hồ và cặp đôi Duẩn-Thọ hãm hại, từ Võ Nguyên Giáp đến rất nhiều người khác... Đây có lẽ là một mục đích chính của “truyện tôi”, cũng là lý do nó thoát mọi kiểm soát gắt gao của CSVN (phe Mao “nhều”) để ra mắt, và cũng giải thích tại sao sau hơn 20 năm “lên bàn đẻ” nó mới được nhào nặn ra... Thời điểm ra đời của Đèn Cù vì một lương tâm cắn rứt thì là quá muộn, vô nghĩa, nhưng vì một xu thế “xét lại” nhưng vẫn quyết tâm bảo về đảng CS cầm quyền, thì thật là đúng lúc...
Giá trị thứ bảy, gián tiếp, tác giả như đã chỉ ra, thoát Trung là con đường tất yếu và sinh tử của Việt Nam để tồn tại (độc lập). Lại cũng là giá trị “luẩn quẩn”, vì không mới, không đặc sắc, vẫn chỉ tù mù...
Cuối cùng, nhiều người đánh giá Đèn Cù về giá trị văn học độc đáo của nó, với cách viết tưng tửng trần trụi nhiều khi rất trần tục, gây ấn tượng khá mạnh qua các chi tiết “độc” rất đời, rất “con” để nói về những kẻ ít “người”... (giống y như giọng văn trong “Bất khuất” viết theo lời kể của Nguyễn Đức Thuận mà Trần Đĩnh đã dùng để miêu tả phe địch - những kẻ cai tù ở Côn Đảo). Như vậy, bút pháp của tác giả không mới, sau hơn 50 năm vẫn chỉ lặp lại chính mình. Ai đã đọc kỹ “Bất khuất” sẽ thấy Trần Đĩnh “giậm chân tại chỗ” ăn tiền. Điều này đưa ra câu hỏi: Bộ mặt thật của tác giả là gì? Tác giả đang đứng ở đâu? Hôm qua tác giả “chửi” kẻ thù là “mất dạy!”, hôm nay chửi thần tượng và cựu đồng đội cũng như thế, và tự hào mình là cộng sản thân Nga...
Tóm lại, dù được mọi người đề cao và gắn cho nhiều giá trị lớn lao, tôi vẫn nghi ngờ giá trị đích thực của Đèn Cù và mục đích của Trần Đĩnh qua “truyện tôi”, tôi tin thời gian sẽ sàng lọc lại và đưa nó về đúng vị trí của nó, ví dụ như lịch sử cũng sẽ làm thế với Giáp - một thần tượng không sứt mẻ của tác giả Đèn Cù.
Tôi để ý thấy những người (có bài viết) ca ngợi Đèn Cù thường là ở nước ngoài - luôn sẵn sàng tung hô tất cả những gì là “phản tỉnh” không cần biết có cả những phản tỉnh giả để đổi màu của CSVN, hay những người miền Trong - chưa hiểu CSVN ở miền Bắc và nội tình CSVN lắm nên rất tò mò và... được toại nguyện? Còn người Bắc (hiểu rõ CSVN có thể và đang làm trò gì), và vẫn đang ở trong nước để “chịu trận” suốt đời, thì tại sao không hào hứng lắm với Đèn Cù? Hỏi, đã là trả lời.
Cá nhân tôi không đánh giá cao các giá trị trên của Đèn Cù (sẽ còn được thời gian kiểm duyệt), mà còn nhìn thấy nhiều hạn chế lồ lộ của Đèn Cù/Trần Đĩnh, không đáng được ca ngợi đến thế và có thể gây nhiều ngộ nhận.
Đèn Cù rất tù mù và lẩn quẩn
Trần Đĩnh dùng hình ảnh cái đèn cù để tượng trưng cho, và qua đó đánh giá về chế độ CSVN mà ông đã cả đời phục vụ, cống hiến, dù về sau không được trọng dụng nữa.
Tôi thì thấy, cái đèn cù với đặc trưng là rất tù mù (ánh sáng đèn cầy) và luẩn quẩn (xoay tròn mãi cũng chỉ có bằng ấy hình ảnh luẩn quẩn) lại rất đặc trưng cho chính tác giả và tác phẩm: luẩn quẩn và tù mù. Hơn thế nữa, tác giả là một hình nét lờ mờ và quay lòng vòng trên cái đền cù ấy, không đứng ra ngoài mà nhìn xem ai đã dán nó, ai đã quay nó, quay mình được.
Thứ nhất, Đèn Cù của Trần Đĩnh rất luẩn quẩn vì dù nói ra sự thật nhưng Trần Đĩnh hầu như không nói ra được sự kiện gì mới cả (có lẽ chỉ trừ sự kiện/chi tiết “hot” là Hồ bịt râu che mặt đi xem xử bắn thí điểm ân nhân của CSVN - bà Năm, cùng với Chinh đeo kính râm bên cạnh). Tất cả những điều Trần Đĩnh nói trong Đèn Cù đều đã được biết đến (như cuộc sống tình dục của Hồ, như cuộc đấu đá giữa Hồ với cặp Duẩn-Thọ, như các vụ thanh trừng nội bộ theo tư tưởng Mao-it...), và Trần Đĩnh chỉ thêm các chi tiết vụn vặt. Có nghĩa là, trên cái đèn cù CSVN vẫn chỉ có từng đó hình ảnh, câu chuyện và Trần Đĩnh chỉ cho quay lại với việc chỉ ra vài chi tiết như hình ông này có râu, hình kẻ kia có đuôi... mà thôi.
Vì thế, tôi nói Đèn Cù rất luẩn quẩn. Với những người sống cả đời với CSVN như tôi, cả nội dung lẫn giọng văn của Đèn Cù chả có gì mới lạ. Ừ thì là cái nhìn của người khác, người khá đặc biệt, cũng rất đáng đọc, nhưng no big deal! - không có gì quá to tát cả, vì là sự lặp lại của chính tác giả mà thôi. Thậm chí, sự luẩn quẩn về nội dung và phong cách viết của Trần Đĩnh làm tôi thấy hụt hẫng...
Thứ hai, Đèn Cù của Trần Đĩnh rất tù mù. Đó là tôi nói về quan điểm, cách nhìn của tác giả lên các vấn đề, nhân vật chính được nêu ra trong Đèn Cù. Tôi xin dẫn chứng ba trường hợp: về Hồ, về bọn “xét lại”, và về Mao “nhều”...
Về Hồ, thời trẻ Trần Đĩnh coi Hồ là thần tượng. Thời đó, ở miền Bắc, ai không coi Hồ là thần tượng thì là không bình thường: phi thường như Duẩn-Thọ, hoặc điên (ăn gan hùm). Nhưng với sự gần gũi Hồ nhiều năm, đã phát hiện ra Hồ nhiều mặt với nhiều chi tiết bẩn thỉu, mà Trần Đĩnh chỉ “tiếc cho” Hồ và Chinh... thì quả là một cách nhìn tù mù không đi vào bản chất. Trần Đĩnh có thể không Mao “nhều”, nhưng theo tôi, như đại đa số “nhà phản tỉnh” của VN gần đây, từ Vũ Thư Hiên đến Bùi Tín và Trần Đức Thảo,... bị Hồ “nhều”. Trần Đĩnh còn thêm cả Chinh “nhều”, Giáo “nhều” nữa, Đồng “nhều” nữa... thôi thì trọn “bộ”.
Khi viết (tiểu thuyết hay tiểu sử) Trần Đĩnh rất biết khai thác chi tiết vụn để lột tả bản chất nhân vật, nhưng khi đánh giá Hồ, Chinh... ngoài đời, Trần Đĩnh đã nhìn thấy vô số chi tiết vụn đen tối của họ mà vẫn không nhìn ra bản chất đen tối của họ. Vì thế tôi thấy Đèn Cù vừa luẩn quẩn vừa tù mù. Nó không nhất quán với cách viết và lột tả của Trần Đĩnh trong các tiểu thuyết, tiểu sử khác, và nó thể hiện hạn chế thế hệ (giới hạn thế hệ) của tác giả.
Những năm học viết báo ở Bắc Kinh, Trần Đĩnh đã nhìn ra bản chất tàn bạo vô độ của Mao, thấy sự ảnh hưởng của Mao lên toàn bộ chế độ Bắc Việt thế nào, thấy bọn Mao “nhều” thống trị đất nước thế nào..., vậy mà Trần Đĩnh không nhìn ra cả cái đảng CSVN với Hồ chính là Mao “nhều” nhất, để rồi vẫn tách Hồ ra khỏi đám Mao “nhều”, và không hề dám nói cả đảng CSVN đều Mao “nhều”. Vì vậy, có thể nói, Trần Đĩnh chi lo biện minh cho mình là không Mao “nhều” là chủ yếu. Cái nhìn của Trần Đĩnh vẫn quá tù mù cộng sản, không thoát được khỏi cái bong bóng cộng sản bao trùm tất cả và nằm trong quan điểm của chính tác giả Đèn Cù.
Người ta nói, ở trong chăn mới biết chăn lắm rận, nhưng với cái chăn khủng CSVN thì người trong chăn nếu không kịp chui ra sẽ thành rận hết cả, còn làm sao nhìn ra rận nữa. Cũng như thế, Trần Đĩnh chỉ chui ra cái chăn Bắc Kinh vài năm, nhận ra vào điều về “rận tổ” Mao, rồi lại chui vào chăn CSVN sống với “rận Hồ và con cháu” đến nay, dù nhiều khi bị “đảng rận” để cho lạnh cóng, nên vẫn chẳng nhìn ra rận... cũng là mình.
Cuối cùng, Trần Đĩnh rất tự hào mình là kẻ “xét lại”, và dành rất nhiều trang trong Đèn Cù để bênh vực, minh oan và ca ngợi những kẻ “xét lại”, từ Giáp trở xuống... “Xét lại” là theo đường lối của cộng sản Liên xô, mà Liên xô chỉ miệng nói “chung sống hòa bình” còn tay chân đều tuồn súng đạn sang các nước khác giục/bắt đánh chiếm nước khác (Bắc Việt và Bắc Triều đều đánh chiếm miền Nam bằng vũ khí của Nga sô) thì Trần Đĩnh không nhìn ra? Theo Liên xô để nhận súng đạn Nga tràn ngập miền Bắc để “giải phóng” miền Nam là yêu hòa bình và chống chiến tranh ư? Không có súng đạn Nga thì làm sao CSVN thắng được VNCH và vũ khí Mỹ? Đúng là cái nhìn quá tù mù của Đèn Cù.
Đèn Cù có thể nguy hiểm: làm người đọc ngộ nhận
Vâng, tôi thấy Đèn Cù có thể làm người đọc ngộ nhận, rằng Trần Đĩnh đả phá chế độ cộng sản. Hoàn toàn không phải thế. Mục đích của Đèn Cù là bênh vực cộng sản, nhưng chỉ là một phe của cộng sản “chân chính” thôi: phe thân Nga cũ (vì bây giờ có Nga cộng sản nữa đâu mà thân!).
Phe này trong đảng CSVN hiện nay khá đông và khá mạnh, có thể chi phối tầng lớp cán bộ đảng cấp trung. Và phe này gồm những kẻ có học, khá giả, nhưng không có quyền quyết định chính sách (vẫn bị Mao “nhều” khống chế. Vì thế Trần Đĩnh có thể viết và in Đèn Cù mà không sợ bị phe kia - Mao “nhều” bắt giam như ông Phạm Viết Đào. Bởi vì những sự thật mà Đèn Cù cho sáng lờ mờ lên chả làm hại ai - ở VN thì Duẩn-Thọ đã chết, ở bên kia thì Mao cũng toi rồi... Còn đảng CSTQ và đảng CSVN thì Trần Đĩnh đâu có động đến cái lông chân nào?
Thế cho nên, có lẽ Đèn Cù ra đời là có lợi cho phe Giáp “nhều”, Hồ “nhều” mà Trần Đĩnh ca ngợi, là chủ yếu, còn phong trào dân chủ ư? Chỉ là chút xíu, còn là ngộ nhận.
Tại sao ngộ nhận ở đây lại nguy hiểm? Bởi vì nếu ngộ nhận về Đèn Cù như đa số hiện nay thì sẽ ủng hộ phe cựu “xét lại” Giáp “nhều” của Trần Đĩnh. Mà phe cựu xét lại hay phe thân Tàu thì cũng đều là những kẻ muốn kéo dài chế độ CSVN cả, cách này hay cách khác, vì phe nay hay phe khác mà thôi, bên dưới mông chúng mới là quyền lợi dân tộc, là dân chủ, là hiến pháp... Tức là, ngộ nhận về Đèn Cù sẽ có thể vô tình dẫn đến ủng hộ CSVN!
Đó là điều tôi nghĩ chúng ta - những người đấu tranh dân chủ cho VN - cần tỉnh táo tránh bằng mọi cách: không nên vô tình giúp CSVN đổi màu. Vì nếu chúng đổi được màu, cái ách CS gồng trên cổ dân tộc Việt sẽ còn lâu dài và nặng nề hơn, siết chặt hơn, dù chúng là Mao “nhều” hay Nga “nhều” hay “cộng sản phản tỉnh”!
Đơn giản là, vì mọi loại cộng sản (với những thứ như “dân chủ tập trung” hay “tập trung dân chủ” hay “dân tộc dân chủ”, hay “quốc tế dân chủ” v.v... của chúng) đều không thể đội trời chung với Dân chủ đích thực từ Quyền của Con người.
danlambaovn.blogspot.com


 BS. HỒ HẢI     *  TÔI ĐỌC "ĐÈN CÙ" 

Đèn Cù trên kệ sách của nhà sách Tự Lực ở Santa Ana - California - Hoa Kỳ

Hôm 26/8/2014 tôi đi Hoa Kỳ, anh bạn bảo, anh ấy mới vừa gửi về Việt Nam cho 1 người bạn cuốn "Đèn Cù" vừa mới xuất bản tháng 8/2014 do Việt Book ấn hành. Thực lòng mà nói, tôi chẳng quan tâm đến sách vở nhiều, vì đã luống tuổi, chả còn thời gian để đọc. Và nhà sách Tự Lực ở Santa Ana, thấy để giá $25 không giảm giá, nhưng tôi chẳng quan tâm. 
Cách đây 2 hôm, có nhà báo thông báo cho tôi, tác giả Trần Đĩnh cho phép mọi người download về bảng PDF để dùng, mà không đòi hỏi gì. Tôi thử xem. Thực lòng mà nói, 30 năm nay chưa có tác phẩm nào của người Việt viết buộc tôi phải bỏ thời gian đọc hết từ đầu tới cuối như Đèn Cù.
Đèn Cù hay từ cái tên
Tôi đã từng nghe cái tên đèn cù, nhưng chưa bao giờ hiểu nó là đèn kéo quân, có lẽ, nó là phương ngữ của người miền Bắc Việt Nam. Nên khi tìm định nghĩa đèn cù, tôi mới hiểu tư tưởng của tác giả muốn nói gì? Và lúc ấy, đèn cù thu hút tôi.
Đèn cù không như lời giới thiệu của Ông Ngô Nhân Dụng là, một loại tiểu thuyết mới, rất mới ở trang 9 - vì tiểu thuyết là tác phẩm mà tác giả tưởng tượng và vẽ nên thực mà không thực có với đời sống , hư cấu - mà Đèn Cù là một tác phẩm tự sự - tự truyện - những gì có thực dưới hình thức hiện thực phê phán. Tác giả chỉ kể lại những điều tai nghe, mắt thấy, đã sống với nó, sờ được nó, ngủ với nó, ăn uống với nó, trăn trở nó, thậm chí khiếp sợ nó suốt 50 năm qua - những sự kiện suốt con đường tác giả đi theo cụ Hồ.
Từ đó, cụ Hồ là nhân vật trung tâm, kéo sềnh sệch đoàn quân đi theo con đường "cách mạng" mà cụ Hồ tự cho là đúng. Sau rốt, là cụ Hồ đã lôi cả dân tộc vào trò chơi lịch sử như một lũ mọi rợ, vong nô từ tâm thế, đến tư thế đi vòng quanh dưới tâm thế nô vong, chư hầu của ngoại bang, không tư tưởng, không sách lược, mà chỉ làm kỹ chiến thuật theo lệnh của Stalin và Mao.
Đèn Cù hay từ cái tên là vậy, và đó là tư tưởng chủ đạo của tác phẩm văn học, hiện thực phê phán có lối tự sự của một người đã từng viết thuê những chuyện giả sử chuyên nghiệp, mà vẫn làm cả dân tộc mê muội - Trần Đĩnh - bây giờ ông viết thật về mình. Nếu tác giả Trần Đĩnh đặt tên cho tác phẩm của ông là Đèn Kéo Quân thì lại mất hay, vì:
Đèn kéo quân sang trọng quá, trong khi những gì người cộng sản làm thể hiện tính cách bần nông, độc ác kiểu thời Trung Cổ như súc vật, chứ không thanh cao, quý phái của tầng lớp thượng lưu đi làm cách mạng như các cuộc cách mạng dân chủ tư sản phương Tây. Và ngay từ đầu, họ đã gọi họ làm cách mạng vô sản - cách mạng của những kẻ khố rách áo ôm, vô học, và lưu manh. Nó phải có cái tên Đèn Cù rất bần nông, dân giả, và đượm màu sắc văn hóa gốc rạ. Nó không thể được đặt cái tên mỹ miều - Đèn Kéo Quân được.


Đèn Cù của Trần Đỉnh  và của dân gian Việt là Đèn Cù của tư tưởng, của đại nghiệp, chứ không phải là đèn cù yêu đương dân ca như ông Nguyễn Ngọc Ngạn đã hiểu hời hợt.
Đèn Cù mô tả tâm thế và tư thế vong nô cho ngoại bang
Trọn bộ 599 trang, trong đó, 583 trang của tác phẩm Đèn Cù - trừ 16 trang của lời giới thiệu và nhà xuất bản - Đèn Cù mô tả đầy đủ tính súc vật của cuộc cách mạng vô sản không chỉ ở Việt Nam, mà còn loáng thoáng thấy ở Liên Xô và Trung Hoa. Điều này tác giả đã tả đầy đủ ở chương 4 - chương nói về phương pháp đấu tố từ trong chính đồng đội ra đến toàn dân theo cái phàm là thứ 2 của Mao - cán bộ cốt cán của đảng phải có tỳ vết.
Cũng đúng thôi, với 2 bàn tay trắng làm sao bắt giặc, nền kinh tế vừa thoát nô lệ Pháp, gần như 99% là nông dân cùng khổ, nếu không làm vong nô thì lấy đâu súng đạn, lương thực để làm cách mạng, mà phải là cách mạng vô sản kia mới chết chứ?
Đèn Cù nói lên cái yếu hèn của trí thức
Bàng bạc trong toàn bộ tác phẩm Đèn Cù cho ta thấy trí thức chỉ là con tốt trên một bàn cờ. Những trí thức - nói đúng nghĩa hơn là những con mọt sách, mà người Mỹ thường hay dùng từ NERD để diễn tả về họ. Trí thức, họ chỉ có thể là kẻ làm thuê, chịu sự chăn dắt để yên thân, họ chưa bao giờ, và sẽ không bao giờ muốn làm chủ hay làm đầu tàu để kéo quân. Hơn nữa, họ thiếu sự đoàn kết, vì họ tự cho mình là trí tuệ cao. Nên họ yếu hèn, họ trở thành kẻ sai vặt, tự đi vặt lông mình, và vặt lông đồng đội sống chết với mình dưới sự sai khiến chỉ một con người có chữ, ít học, nhưng thừa kinh nghiệm lọc lõi của đời, và thừa vô liêm sĩ để làm bất cứ điều gì, nhằm đạt được tham vọng của chính bản thân phần con của mình đòi hỏi.
Ngay từ những lúc cùng cực nhất của cuộc cách mạng vô sản phải rút lui vào rừng chờ thời cơ, đám nerd kia, vẫn biết mình bị o ép để tự mình đấu tố mình, để đám chính trị gia nắm yếu huyệt sai khiến, nhưng đám nerd ấy vẫn cắn răng chịu đựng trong sợ hãi, túng quẩn, để có kẻ điên, người tự vẩn. Đám nerd học trường Tây, vẫn tự cho mình là thông minh hơn người, nhưng vẫn không thoát ra được cái hèn yếu của tư tưởng an phận - như Nguyễn Tuân... Không có ai như Phạm Duy của đám nerd thời Tây học, dám vứt bỏ để Nam tiến và làm lại, dám vứt bỏ ra đi sau 30/4/1975 để làm lại. Đó là sự khác biệt của cái dũng, cái hiểu biết của trí thức thực sự.
Quy luật 80/20 đã làm nên lịch sử đau buồn cho dân tộc Việt
Cụ Hồ nói riêng, và chính khách cộng sản nói chung đã thành công trong cuộc cách mạng vô sản ở Việt Nam và các quốc gia cộng sản, khi họ đã nắm đúng quy luật 80/20. 80% con người trên trái đất luôn ở tầng lớp hạ lưu. Con đường cách mạng với chia ruộng cho dân cày, dạy cho dân biết chữ, mang lại sự bình đẳng cho mọi tầng lớp xã hội đã là thỏi nam châm hút tất cả dân tộc Việt sau 1.100 năm nô lệ cả Tàu lẫn Tây chạy theo một cách vô thức, kể cả đám nerd học trường Tây, tự cho mình là trí thức. Nhưng, oái ăm thay cho dân tộc Việt là, thời các cụ làm cách mạng quy luật 80/20 của Việt Nam là 99/1!
Đến đây, chúng ta có thể kết luận, và khẳng định để có câu trả lời cho câu hỏi tại sao, lịch sử chọn cụ Hồ, mà không chọn cụ Phan Chu Trinh để làm cuộc cách mạng tốt đẹp cho quốc gia dân tộc. Và ngay cả hôm nay, cuộc cách mạng thông tin, nền kinh tế tri thức, và hầu hết người dân Việt có chữ, nhưng để người Việt hiểu ý nghĩa, và sự tốt đẹp của khai dân trí, chấn hưng dân khí, mới là vấn đề cho hậu dân sinh của Phan Chí Sỹ như thế nào? Và người Việt cũng không thể thoát được với chén cơm manh áo, nhục dục bản năng của chính họ.
Đó chính là 2 điều kiện cần và đủ để dân tộc Việt chọn cụ Hồ đứng vào lịch sử ngàn năm. Một chọn lựa buồn cho lịch sử dân tộc. Suy cho cùng, đã là quy luật thì bất kỳ dân tộc nào cũng phải đi theo, tiên tiến cũng như lạc hậu. Vấn đề còn lại là, đầu tàu kéo quân của chiếc Đèn Cù hay là Đèn Kéo Quân kéo dân tộc đi theo hướng nào?
Đèn Cù đã giải thích tất cả số phận dân tộc Việt, và bi kịch lịch sử đã chọn cho dân tộc này, đi theo hướng của mặt trời lặn, rồi vòng lại kiếp nô lệ của hình nộm trên chiếc Đèn Cù, vào màn đêm tăm tối cho đến hôm nay.
TÔI ĐỌC ĐÈN CÙ
Tôn Nữ Hoàng Hoa
Mấy lâu nay trên diễn đàn lại huyên náo chuyện Đèn Cù. Chuyện Đèn Cù cũng lại đi vào hai phía Đồng và Dị như sự việc cố hữu thường xảy ra trên các diễn đàn.
Không phải vì sự huyên náo giữa Đồng và Dị mà tôi lại đọc Đèn Cù. Thật ra tôi không hiểu cuốn sách mang tựa là Đèn Cù nói cái gì trong đó và ý nghĩa của hai chữ Đèn Cù có được sáng tác dứơi hình ảnh của một mảnh trăng miền Bắc trong đêm Trung Thu có được trăng sáng tỏa hay lại bị mây mù che mất ánh trăng ?
Trước hết tôi đọc được những vần thơ của Thi sĩ Hồ Công Tâm như sau (Xin trích 4 câu)
ĐỌC “ĐÈN CÙ”  CẢM TÁC
Khen thay cho cái Đèn Cù
Cù vùng “nhậy cảm”… bỏ bu Đảng rồi!
Lại nhè chỗ kín săm soi
Lột trần thần tượng… hở bòi tô hô (HCT)
Như vậy theo Thi sĩ Hồ Công Tâm thì Đèn Cù đã vạch mặt HCM , hạ bệ thần tượng
Đến khi đọc bài của nhà văn Duyên Lãng Hà Tiến Nhất thì nhà văn DLHTN thắc mắc là cái "Tác phẩm Đèn Cù từ trong nước không biết đi theo con đường mòn nào ra hải ngoại, người ta chưa biết được" nhưng rồi ông cũng biết ra cái điễm dừng chân của Đèn Cù là (trích) : nhưng điểm dừng chân cuối cùng của nó là tờ báo Người Việt tại Nam California. Người ta không mấy ngạcnhiên khi thấy điểm hẹn của cuốn Đèn Cù cũng giống như các cuốn Thằng Hèn của Tô Hải, haycuốn Bên Thắng Cuộc của Huy Đức. Từ đó người ta có thể suy ra - mà chắc là trúng- điểm xuất phát của Đèn Cù là ở đường YếtKiêu, Hànội, và như thế là nó cũng xâm nhập vào cộng đồng tỵ nạn tại hải ngoại qua conđường mòn mang tên lão giặc già (Hết trích)
Tôi bỗng hiếu kỳ bèn gọi một vài ngừơi quen xem họ có "Đèn Cù online" không . Cuối cùng tôi gọi Xuân Dân. may thay Xuân Dân gởi cho tôi nguyên cả cuốn sách online và có phân mở đầu có "Hiệu đính và Biên tập: - Ngô Nhân Dụng, Ðinh Quang Anh Thái và Võ Ngàn Sông.Bìa và trình bày: - Uyên Nguyên
Đọc qua lời giới thiệu ÐÈN CÙ CỦA TRẦN ÐĨNH qua ngòi bút của Ngô Nhân Dụng, tôi nghĩ Ngô Nhân Dụng nên đổi qua ngành viết quảng cáo cho những mầm non ca sĩ đang lên. Bởi cái bốc thơm của Ngô Nhân Dụng chắc tác giả có đọc cũng cảm thấy ngượng ngùng. Mở đầu Ngô Nhân Dụng ca :( trích) Quý vị phải lắng yên nghe bài Đèn Cù." Nghe cái gì trong Đèn Cù ?
Tôi đọc từng trang từ khi Trần Đĩnh vào An Toàn Khu(ATK) là phòng viên. Vì còn quá trẻ lúc đó mới 19 tuổi lại được ân sủng của Trường Chinh nên Trần Đĩnh tuy nhỏ tuổi đời nhưng xem ra "ảnh hưởng tuổi đảng" đã vượt trội hơn đàn anh.
Trần Đĩnh cho biết tháng 10/1949 Trung Cộng cho ra đời chính quyền Cộng Hòa Nhân DânTrung Hoa thì hai tháng sau Hồ Chí Minh bí mật xuất ngoại và các đảng viên của Việt Minh lúc bấy giờ rất vui mừng. trích:” Bác xuất ngoại, trong ATêKa chúng tôi rất mực vui. Đang vô thừa nhận mà lại sắp vớ được họ hàng toàn oách ra dáng hết." (trang 45)
Theo đó thì Trần Đĩnh cho biết  đầu năm 1945 Đảng CS Đông Dương giãi tán nhưng Trần Đĩnh không nói HCM giãi tán đảng cs đông dương và kêu gọi Liên Hiệp với các đảng phái Quốc Gia để được Pháp thừa nhận nhưng rồi mãi đến tháng 10/49 mới bò qua Trung Hoa để đựoc Mao Trạch Đông kiễm diễm trước khi chấp nhận thành phần phụ thuộc của Trung Cộng
Vì lẽ đó mà Trần Đĩnh cho biết Đang vô thừa nhận mà lại sắp vớ được họ hàng toàn oách ra dáng hết. Nhưng chưa hết sau đó Tran Đĩnh cho biết cả Mao Trạch Đông, Lưu Thiếu Kỳ và Châu Ân Lai xem cái Đảng Lao Động của Hồ Chí Minh như là một đảng Thổ Phỉ và chả xem quân tướng của đảng Thổ phỉ ra cái quái gì (trang 46)
Sau đó Trần Đĩnh cho biết Hồ Chí Minh đã cam tâm tình nguyện lệ thuộc vào Trung Cộng để cho Trung Cộng  dẫn dắt Hồ Chi Minh đi thần phục Nga Sô. Ngay khi gặp Hồ Chí Minh theo Trần Đĩnh thì Staline đã không muốn chấp nhận Hồ Chí Minh nhưng đã biết Hồ Chí Minh đã qua Trung Cộng ăn dầm ở dề bên đó nên Staline giao Việt Nam cho Trung Cộng "phụ trách"
Theo đó thì chúng ta có thể suy diễn ra Hồ Chí Minh chỉ là một tên thổ phí và đã bán nước từ thập niên 50 để được cả Nga Sô và Trung Cộng nhìn nhận
Một chi tiết khác Trần Đĩnh đã kể là tháng 8/năm 1950 Trần Đĩnh lên Cao bằng để làm phóng sự Điện Biên Phủ thì thấy cuộc chiến tại Điện Biên Phủ do Trung Cộng và Nga sô chỉ huy và hống hách dạy dổ lính của Hồ Chí Minh cách thức đánh giặc để cuối cùng thắng trận Điện Biên Phủ Hồ Chí Minh đã gởi thư cho Mao Trạch Đông vào ngày 14/10/1950 như sau
( Trích ) :" Tóm lại, tôi cho rằng thắng lợi này là thắng lợi của đường lối Mao Trạch Đông cách mạng, quốc tế chủ nghĩa. Tôi không nói lời khách sáo: “Cảm ơn các đồng chí,” mà nói các đồng chí Việt Nam và nhân dân chúng tôi sẽ nỗ lực hơn nữa giành lấy thắng lợi cuối cùng lớn hơn, lấy thành công để đền đáp sự kỳ vọng tha thiết và giúp đỡ to lớn của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đảng Cộng sản Liên Xô anh em."(hết trích)
Như vậy tức là Trần Đĩnh đã tố cáo sự việc chiến thắng Điện Biên Phủ không phải của "người hùng" Võ Nguyên Giáp mà chính đó là công trạng của Trung Cộng và Nga Sô.
Cũng chính vì cam tâm đền đáp vào sự kỳ vọng thiết tha và sự giúp đở to lớn của Trung Cộng mà đại hội 2 của Việt Cộng tổ chức vào năm 1951 đã đưa đến điều lệ của Đảng ghi là " Tư Tưởng Mao Trạch Đông là kim chỉ nam"
Cũng trong Chương 3 Trần Đĩnh cho biết Trần Đĩnh thuộc vào loại cán bộ cao cấp chỉ đạo và đã đi "dự lớp chỉnh huấn đầu tiên tại Tân Hoa Nam và lớp này chủ yếu dạy cho đảng viên văn nghệ báo chí vế cách thức chỉ đạo"
Trong phần Cải Cách Ruộng Đất ở chương 5 , Trần Đĩnh cho biết đã "nổ pháo" ở xã Dân Chủ và  Đối tượng: Nguyễn Thị Năm, tức Cát Hanh Long, nhân sĩ tên tuổi trong Trung ương Hội Liên Hiệp Phụ Nữ cũng như Trung ương Mặt trận Liên Việt, người thường cùng họp long trọng với Hồ Chí Minh, Tôn Đức Thắng, Hoàng Quốc Việt. Nay bà trở thành địa chủ phản động, cường hào gian ác lợi dụng tiếng thân sĩ để phá hoại cách mạng và kháng chiến, có nhiều nợ máu với bần cố nông. (trang 81)
Trong đoạn này Trần Đĩnh đã tố cáo bộ mặt gian xảo của Hồ Chí Minh khi Hồ Chí Minh qua bút hiệu CB gởi bài " Địa chủ Ác Ghê" cho báo của Trần Đĩnh:(trích) : Có lẽ để phối hợp với bài báo của tôi, CB (Bác Hồ) gửi đến bài “Địa chủ ác ghê.” Thánh hiền dạy rằng: “Vi phú bất nhân.” Ai cũng biết rằng địa chủ thì ác: như bóc lột nhân dân, tô cao lãi nặng, chây lười thuế khóa - thế thôi. Nào ngờ có bọn địa chủ giết người không nháy mắt. Đây là một thí dụ:
Mụ địa chủ Cát - Hanh - Long cùng hai đứa con và mấy tên lâu la đã kể các tội cụ thể và con số cụ thể.
Nhưng trích: (Trong hồi ký nói về mười nỗi buồn của Bác Hồ, viết Bác không tán thành đấu Nguyễn Thị Năm nhưng phải nghe cố vấn Trung Quốc, Hoàng Tùng vô tình hay cố tình quên bài báo Bác gây căm thù cao độ này. Đâm ra lại đổ cho Bác cái lỗi không kiên định - nghe cả điều sai vốn trái với ý mình.)(trang 84)
Chúng tôi lượt sơ qua mấy cái gọi là tiêu biểu của Trần Đĩnh đã "nín thở qua sông " trên cái văn phong tố cáo mặt thật của tên bán nước Hồ Chí Minh qua cung cách "yêu thương Bác, gần gũi Cụ"
Cái mà tôi thích nhất là khi Trần Đĩnh diễn tả sự đau đớn của Hồ Chí Minh qua cái chết của Staline để thấy một tên quái vật trong lịch sử của dân tộc Việt Nam. Từ một tên mang mặt người nhưng lòng dạ thú của một tên Sơn Lâm Đảng Trưởng vì muốn có quyền lực đã phải đưa cả dân tộc vào cảnh tố cha đáu mẹ nhưng lại sụt sùi dứơi cái chết của một tên cộng sản ngoại bang.
Nhất là mấy ông Việt gian tay sai của VC ở hải ngoại phải hiểu là từ khi đảng csVN nắm quyền lãnh đạo,  Việt Nam chưa bao giờ có độc lập. Ngay cả tên đảng Lao Động hay Cộng Hòa Dân Chủ cũng lại do Staline đặt cho. Vậy thì cái gọi là "Đỉnh cao Trí Tuệ" lại là một tuồng hát cải lương có vua có lọng có người hầu có lính lệ nhưng tàn buổi hát thì hóa ra là một lũ lâu la.
Tôi đồng ý với ông Hồ Công Tâm ở điễm "lột trần thần tượng" Hồ Chí Minh
Tuy nhiên có một vài dữ kiện tôi không đồng ý với Trần Đĩnh tức nhiên ở đó sẽ có sự suy diễn của một ngừơi dân VN không bao giờ tin tưởng những gì VC nói mà chỉ nhìn vào việc VC làm.
Thứ nhất : Trong trang 105 Trần Đĩnh hỏi Thép Mới :
-“Tại sao ta và Diệm đang tranh nhau Hoàng Sa cả ở trên báo mà đùng một cái ta lại công nhận và hoan nghênh Trung Quốc thu hồi Hoàng Sa? “
Trần Đĩnh trả lời:
- Mày ấu trĩ bỏ mẹ! Theo hiệp định Genève thì chỗ ấy dưới vĩ tuyến 17 phải là của Diệm. Để cho ông anh Trung Quốc chứ không để Mỹ nó vào nó xây căn cứ hải quân sát nách à?
Thế là tôi nghĩ ngay - y như Ðảng lúc bấy giờ -- mai kia ta cần, bạn lại trả cho ta, đi đâu mà mất, miễn là về phe ta.( trang 105)
Đọc ngang đây tôi có cảm nghĩ như Trần Đĩnh đã không dám nói sự thật. Sự chuyễn biến này của csVN là đi từ sự thần phục và tình nguyện đem đất nứơc Việt Nam trở thành phần phụ thuộc với Mao như Trần Đĩnh đã thuật lúc ban đầu
Nhưng tại sao Trần Đĩnh lại có câu giãi thích "-- mai kia ta cần, bạn lại trả cho ta, đi đâu mà mất, miễn là về phe ta." như tự trấn an mình hay trấn an ai  khi mà điễn hình thực tế là Hồ Chí Minh và Phạm văn Đồng đã dâng Hoàng sa cho Tầu Cộng.
Không lẽ Trần Đĩnh trấn an toàn dân VN đừng lo mai mốt Tầu Cộng sẽ trả lại Hoàng sa cho chúng ta?
Thứ hai: Trong trang 126 (trích) :
Một chuyện xảy ra với tôi trong lúc báo chữ to đang rầm rộ. Câu chuyện tôi giấu mãi.
Bữa ấy tôi đang đọc báo chữ to gần Da Xan Ting, - đại thiện đình (Nhà ăn lớn). Một sinh viên Trung Quốc đến bên tôi. Trắng, đẹp, kính trắng, mắt hiền.
- Xin lỗi, anh là lưu học sinh Việt Nam?
- Vâng, còn anh ala Thượng Hải? (ala tiếng Thượng Hải là chúng ta, chúng tôi.)
- Tôi là... (anh nói tên nhưng tôi không nhớ), muốn nói chuyện một ít với anh, có được không?
Anh nhờ tôi chuyển cho sứ quán Việt Nam một thư đề nghị Bắc Việt Nam hãy tôn trọng hiệp định Genève, đình chỉ đưa quân và vũ khí vào trong Nam cũng như rút lực lượng đã phi pháp cài lại từ 1954.
- Làm gì có chuyện ấy nhỉ?
Hoàn toàn bị xúc phạm, tôi vừa ngớ ra ngạc nhiên vừa khó chịu. Anh đốt đảng anh thôi chứ lại định đốt cả đảng tôi nữa ư?
Quí vị nghĩ sao một khi Trần Đĩnh là một cán bộ cao cấp của Đảng sống gần Hồ Chí Minh và ngay cả việc vào phòng riêng của Hồ Chí Minh không cần gõ cửa khi Hồ Chí Minh khóc Stalin như cha của hắn chết. Ấy vậy mả Trần Đĩnh lại không biết việc Hồ Chí Minh chuyễn dân vào lính vượt đường mòn Hồ Chí Minh xâm nhập vào Nam?
Ngừơi đọc ở đây sẽ suy diễn chính Trần Đĩnh không có sự suy nghĩ là Hồ Chí Minh vi phạm hiệp định Geneve chuyễn quân vào miền Nam VN để gây chiến tranh hầu thực hiện mộng bá chủ hoàn cầu của Nga Sô
Cái gì đã làm cho Trần Đĩnh ngại ngùng khi không dám nói sự thật chính Hồ Chí Minh mở cuộc chiến tranh tại Nam Việt Nam trong khi một sinh viên người Bắc Kinh có tinh thần tôn trọng lẽ phải đã phải lên tiếng yêu cầu Trần Đĩnh nói với Bắc Bộ Phủ Stop vi phạm hiệp định Geneve.
Thứ ba: ở trang 181 chương 5 Trần Đĩnh nói về cái chết của Nồng Thị Xuân như sau:( Trích)
" Chiều ấy, khoảng bốn giờ về tới Chủ tịch phủ, tha thẩn ở sân chờ lấy xe đạp gửi các chú lính gác, tôi bất thần nhớ tới Xuân, cô “con gái nuôi của Bác.”
Hỏi mấy người đứng tuổi nom có vẻ quen từ trên rừng. A, cô Xuân ấy hả? - Lấy chồng rồi. Chồng lái xe. Nhưng chết rồi! - Ố, sao trẻ thế mà chết? - Về quê Cao Bằng bị ô tô đè... - Khổ, sao lại thế! tôi bàng hoàng kêu lên. Lúc ấy chưa biết các tình tiết đồn quanh cái chết tang thương này ( hết trích)
Theo Trần Đĩnh lúc đó chưa biết  các tình tiết đồn quanh cái chết tang thương này . Đọc Đèn Cù của Trần Đĩnh chúng ta thấy Trần Đĩnh quá thân cận với Hồ Chí Minh. Còn hơn cà Vũ Đình Huỳnh. Ấy thế mà Vũ Đình Huỳnh biết rõ ràng cái chết tang thương của Nồng Thị Xuân và cả cô em gái của Nồng Thị Xuân Trong khi đó Trần Đĩnh lại bảo chưa nghe đến tin đồn này. Chỉ là tin đồn thôi nhé!
Sau cùng là một chi tiết khác trong Đèn Củ đã làm tôi thật sự không hiểu nỗi Trần Đĩnh . Tôi không hiểu nỗi tại sao Trần Đĩnh lại có thể có một thái độ bình an trước muôn ngàn xác chết của những đảng viên thuộc hai chính đảng Việt Nam Quốc Dân Đảng và Đại Việt Cách Mạnh Đảng
Ở chương 2 Trần Đĩnh viết :"Hay là vì đảng phải dẹp các đảng phái quốc gia để giành lấy độc quyền lãnh đạo? Trước khi hợp nhất, ba tổ chức cộng sản chẳng chửi nhau là phản động và đều muốn xơi tái nhau cả đấy thôi.
Nghe có lý nhưng tôi vẫn không thông lắm. Vẫn thấy để độc quyền lãnh đạo thì đảng cần phải làm suy yếu tất cả các đảng phái khác. Y như trong cuộc đua xe đạp vậy. Đối thủ ngã, anh có xuống đỡ dậy không? " (trang 38)
Quí vị đọc ba chữ : "Làm Suy Yếu" của tác giả Trần Đĩnh quí vị thấy gì ở vụ án Ôn Như Hầu qua hình ảnh thảm thương nhất của hằng ngàn đảng viên Quốc Dân Đảng đã bị Hồ Chí Minh tàn sát sau khi giãi tán chính phủ Liên Hiệp
Giết ngứơi một cách dã man mọi rợ của Hồ Chí Minh mà theo Trần Đĩnh biện hộ là vì Đảng cần phải làm suy yếu các đảng phái khác. Vậy theo Trần Đĩnh ngoài hành vi giết chóc hủy diệt đảng CSVN không còn cách nào khác để làm suy yếu các đảng phái Quốc Gia?
Không biết ông Ngô Nhân Dụng nghĩ thế nào về những dòng viết của ông Trần Đĩnh khi cho rằng phải tàn sát các đảng phái Quốc Gia mới làm suy yếu họ Đây có phải là máu thịt còn tười như ông Ngô Nhân Dụng đã khen ngợi tác giả Đèn Cù :(trích) " Đây là những chuyện thật, sự thật được bày ra, sự thật ròng, như thịt xương còn sống, tàu lá còn xanh, như gỗ mộc không sơn phết." (hết trích)
Nói tóm lại, theo tôi chiều hướng sáng tác của các nhà văn nhà báo trong nước đều mang tình đảng có chỉ thị. Những sáng tác trong nước có tính cách anh hùng cá nhân chủ ý ca tụng những anh hùng và lòng đấu tranh thù hận
Mục đích của chiều hướng sáng tác đó của VC là kích thích người lính bộ đội nhào vào chỗ chết, động viên người dân hy sinh chịu đựng để đào sâu thù hận giữa người Việt Nam.
Tính cách văn chương có tính đảng đó sau khi đối chứng những gì trong tuyên truyền với những gì thực tế trong miền Nam sau 1975 thì những ngừơi cầm bút tại miền Bắc đã cảm thấy hụt hẫng trước niềm tin vốn đã sắt đá khi nghe tuyên truyền "giãi phóng Miền Nam"
Chính những hụt hẫng đó đã khiến một số ngừơi cầm bút tại miền Bắc phải nhận định lại những tác phẫm của mình để tự mình đánh giá lại niềm tin và nỗi tự hào của họ trong quá khứ để cảm thấy đã bị lừa và từ đó đã đưa họ vào tư tưởng phản tĩnh
Trần Đĩnh cũng vậy. Đèn Cù quả là một tư tưởng phản tĩnh cho dù Trần Đĩnh đã chấp nhận lý tưởng Cộng Sản và vẫn tin vào chủ nghĩa như một ước mơ
Đèn Cù của Trần Đĩnh là sự đôi co giữa tinh thần nhân bản vẫn tiềm tàng trong lòng dân tộc Việt Nam cho dù đã hơn một lần bị chủ nghĩa Mác Lê Nine thui chột
Ngoài ra Đèn Cù đã nói lên sự khai chiến giữa chính tác giả với lý tưởng Cộng Sản mà tác giả đã theo, đã tin tưởng mà nay chỉ còn là một ảo tưởng không phù hợp trong thực tại mà tác giả đang sống
Vì thế trong Đèn Cù, Trần Đĩnh đã vạch trần một sự thật của ngừơi dân sống dứơi xã hội chủ nghĩa cộng sản. Người dân phải biết thích nghi để sinh tồn. Từ đảng viên cộng sản cho đến ngừơi cầm bút hay ngừơi dân phải có hai bộ mặt. Một bộ mặt ngoan ngoãn thi hành mọi chỉ thị của đảng , đi đúng con đường Đảng dạy thì mới được yên than. Còn một bộ mặt khác thì chỉ thầm thì độc thoại trong ước mơ trong tư tưởng vì chính những thầm kín những ứơc mơ đó Đảng không bao giờ biết được
Cho dù ở Đèn Cù có những thứ tôi đã không đồng ý như đã nêu ra ở trên nhưng tôi hiểu cho dù là Trần Đĩnh đi nữa nếu có tư tưởng phản tĩnh thì cũng phải sống thật ngoan ngoãn trong cái yên thân của sự khiếp nhược và cam chịu mà thôi.
Tôn Nữ Hoàng Hoa
ngày23/9/2014
 

No comments: