Monday, September 8, 2014

TIN THẾ GIỚI

 

 Hong Kong điều tra bánh ngọt Đài Loan nghi chứa ‘dầu cống rãnh’
Hong Kong đang xét nghiệm bánh trung thu ở các cửa hiệu trên toàn thành phốHong Kong đang xét nghiệm bánh trung thu ở các cửa hiệu trên toàn thành phố

Nhà chức trách Hong Kong hôm thứ Hai cho biết họ đang điều tra liệu bánh dứa và bánh bao của một công ty Đài Loan có chứa dầu cống rãnh hay không.
Giới chức Đài Loan cho biết một nhà máy ở phía nam của hòn đảo này sử dụng trái phép 243 tấn sản phẩm nhiễm độc sử dụng "dầu cống rãnh" để trộn vào dầu mỡ lợn.
Dầu mỡ lợn đã được cung cấp cho ít nhất 900 nhà hàng và tiệm bánh tại Đài Loan. Chủ sở hữu của nhà máy đã bị bắt hôm Chủ nhật.
Nỗi sợ hãi hiện đã lan tới Hong Kong, với những cửa hàng địa phương buộc phải rút sản phẩm khỏi kệ và các chuyên gia an toàn thực phẩm tăng cường kiểm tra đột xuất.
Được biết Hong Kong cũng đang xét nghiệm bánh trung thu ở các cửa hiệu trên toàn thành phố.
Vụ việc lại khơi lên mối lo ngại trong khu vực về các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Nguồn: AFP
 

Lãnh đạo EU chấp thuận vòng trừng phạt mới đối với Nga

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy nói các biện pháp trừng phạt sẽ có hiệu lực trong vài ngày tới, nhưng có thể được xét lại tùy thuộc vào tình hình ở Ukraine
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy nói các biện pháp trừng phạt sẽ có hiệu lực trong vài ngày tới, nhưng có thể được xét lại tùy thuộc vào tình hình ở Ukraine
Lãnh đạo Liên minh châu Âu đã thông qua thêm những biện pháp trừng phạt đối với Nga, nhưng sẽ trì hoãn áp đặt cho đến khi họ đánh giá thỏa thuận ngừng bắn giữa chính phủ ở Ukraine và phe ly khai thân Nga.

Những biện pháp trừng phạt mới nhắm vào các công ty dầu khí nhà nước Rosneft và Transnet của Nga, một số đơn vị của tập đoàn khí đốt khổng lồ Gazprom, và một số quan chức chính phủ Nga.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Herman Van Rompuy cho biết các biện pháp trừng phạt sẽ có hiệu lực trong vài ngày tới, nhưng có thể được xét lại tùy thuộc vào tình hình trên thực địa ở Ukraine.

Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev đe dọa hạn chế không phận của Nga nếu những biện pháp trừng phạt mới được áp đặt. Báo Vedomosti dẫn lời ông Medvedev nói rằng một số hãng hàng không phương Tây có thể bị phá sản nếu không được phép bay qua Nga.

Ukraine và NATO cáo buộc Moscow cung cấp hỗ trợ trực tiếp cho quân ly khai. Nga phủ nhận vũ trang quân ly khai Ukraine hay gửi quân của riêng mình tới, dù có bằng chứng cho thấy điều ngược lại.
Ở Ukraine hôm thứ Hai, Tổng thống Petro Poroshenko đến thăm thành phố Mariupol ở miền đông. Ông tuyên bố đây là đất của Ukraine và sẽ không nhượng cho bất kỳ ai.
Tin tức cho biết giao tranh xảy ra trong thành phố và một số nơi khác ở đông Ukraine kể từ khi có thỏa thuận ngừng bắn hôm thứ Sáu. Cả hai bên đổ lỗi cho nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Điện Kremlin hôm thứ Hai cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã điện đàm với ông Poroshenko để thảo luận về tình hình ở đông nam Ukraine, và nói thêm rằng "đối thoại sẽ tiếp tục."
http://www.voatiengviet.com/content/lanh-dao-eu-chap-thuan-vong-trung-phat-moi-doi-voi-nga/2442994.html

Ông Hagel lên án hành động 'xâm lược trắng trợn' của Nga ở Ukraine

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel phát biểu trong cuộc họp báo tại Tbilisi, ngày 7/9/2014.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel phát biểu trong cuộc họp báo tại Tbilisi, ngày 7/9/2014.
Victor Beattie
Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Chuck Hagel đã lên án điều ông gọi là thái độ 'xâm lược trắng trợn' của Nga ở Ukraine. Ông Hagel đưa ra nhận định tại Gruzia vào lúc Hội Ân xá Quốc tế nói Nga không còn thể chối cãi việc lực lượng của họ tham gia chiến đấu ở miền đông Urkraine. Thông tín viên VOA Victor Beattie ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.
Phát biểu cùng đối tác Gruzia, ông Irakli Alasania ở Tbilisi hôm qua, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Chuck Hagel tuyên bố các hành động của Nga ở Ukraine, cũng như ở Gruzia đề ra một thách thức dài hạn mà Hoa Kỳ và các đồng minh coi là rất nghiêm trọng. Nhưng ông Hagel nói các hành động của Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đưa Hoa Kỳ và các nước bạn ở Châu Âu lại gần nhau hơn.


“Quan hệ chặt chẽ hơn giữa NATO và Gruzua đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các hành động nguy hiểm và vô trách nhiệm của Tổng thống Putin. Việc ông ta sáp nhập Crimea vào Nga một cách bất hợp pháp, mà Liên Hiệp Quốc không thừa nhận, và chiến dịch quân sự liên tục mà Nga đang tiến hành ở đông bộ Ukraine đề  ra một mối đe doạ nghiêm trọng cho sự ổn định khu vực, như các hành động của Nga bên trong đường biên giới được quốc tế thừa nhận của Gruzia.”
Lực lượng Nga đã xâm lấn lãnh thổ Gruzia vào tháng 8 năm 2008, và sau một cuộc xung đột kéo dài 5 ngày, Moscow đã đơn phương công nhận sự độc lập của Abkazia và Nam Ossetia.
Ông Hagel kêu gọi Nga hãy rút toàn bộ lực lượng ra khỏi biên giới Gruzia. Ông cũng ca ngợi vị thế mới của Gruzia như một đối tác tăng cường của NATO và nói ông trông đợi tình trạng này sẽ dẫn tới tư cách thành viên đầy đủ của NATO.


Nhóm nhân quyền Ân Xá Quốc tế hôm qua lên án cả dân quân Ukraine lẫn các phần tử đòi ly khai thân Nga về các tội ác chiến tranh, trong đó có việc pháo kích bừa bãi, bắt cóc, tra tấn và giết hại. Và Tổng thư ký của tổ chức, ông Salil Shetty, công bố các hình ảnh chụp bằng vệ tinh cáo buộc sự hiện diện của xe thiết giáp và trọng pháo Nga ở miền đông Ukraine.
“Cái chúng tôi có là các hình ảnh chụp bằng vệ tinh mà chúng tôi thu thập được và điều rõ ráng là có ảnh hưởng trực tiếp và tích cực của Nga. Nga không thể chối cãi mình không phải là một bên trong vụ xung đột nữa. Trọng pháo di động và các đơn vị thiết giáp rất có hệ thống và tổ chức rất kỹ đang ở vị trí sẵn sàng; không có cách nào lực lượng đòi ly khai có thể tự tổ chức lấy được. Ngoài ra, chúng tôi cũng có những lời khai của nhân chứng về sự di chuyển của xe tăng Nga băng qua biên giới. Vì thế, tôi cho rằng thực sự điều đó không còn có thể chối cãi được nữa. Theo chúng tôi, đó là một vụ xung đột quốc tế.”

Nga nhất mực chối bỏ sự hiện diện của quân đội Nga ở Ukraine, trong khi các thủ lãnh nổi dậy nói họ đã được sự hỗ trợ của binh sĩ Nga dùng thời gian nghỉ của mình để chiến đấu với quân đội Ukraine.
Tại cuộc họp thượng đỉnh NATO tuần trước ở Wales, Tổng thống Barack Obama tuyên bố ông vừa “hy vọng” vừa “hoài nghi” rằng cuộc ngưng bắn đạt được hôm thứ sáu giữa hai bên sẽ có hiệu lực. Nhưng, bạo lực tiếp tục hồi hôm qua đã gây nguy hại cho cuộc ngưng bắn.
Ông Obama cũng nói NATO sẽ cung cấp cho Ukraine sự hỗ trợ phi sát thương, trong đó có áo giáp, nhiên liệu và sự chăm sóc y tế cho thương binh Ukraine và viện trợ về hậu cần và chỉ huy và kiểm soát.

Nhưng trong chương trình Tin tức Chủ Nhật của đài truyền hình Fox của Mỹ, ông Robert Menendez, chủ tịch Uỷ ban Đối ngoại Thượng viện, nói rằng đã đến lúc phải dành cho Kyiv những gì họ cần để tự vệ.
“Cho đến khi nào Nga đưa hàng ngàn binh sĩ, xe tăng và thiết bị quân sự trở về Nga ngang qua biên giới, và có một đường biên giới an toàn, hy vọng rằng với các quan sát viên quốc tế, và sự toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine được duy trì, thì không có một giải pháp; đây chỉ là một sự lắng dịu tạm thời. Và chúng ta phải xét tới tính toán của Tổng thống Putin và chứng tỏ là ông ta sai, có nghĩa là ngoài những gì mà cả EU lẫn Hoa Kỳ đã làm, những biện pháp chế tài đang được cứu xét phải được xúc tiến, và thứ hai nữa, chúng ta phải dành cho phía Ukraine khả năng chiến đấu cho chính mình. Điều đó sẽ làm thay đổi những tính toán của ông Putin.”
Ông Menendez, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ đã gặp Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko ở Kyiv hồi tháng trước, ông Menendez tỏ ý cho thấy ông sẽ mưu tìm một cuộc họp chung của Quốc Hội Hoa Kỳ để cho phép nhà lãnh đạo Ukraine có một diễn đàn để trình bày lý lẽ xin viện trợ quân sự.

Ông Jonathan Adelman, phó giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế của Đại học Denver, nói phương Tây không muốn can dự vào vụ xung đột.
“Nếu nhìn vào các số liệu thăm dò, 17% người Mỹ muốn chúng ta có thêm hành động. Đơn giản là họ không quan tâm đến việc này. ISIS dường như quan trọng hơn, những vụ khủng hoảng ở Trung Đông như Syria hay Iraq quan trọng hơn. Thứ hai, theo tôi, có cảm giác là chúng ta không thể xúc tiến một cuộc chiến với Nga, và vì thế, cảm tưởng là “Hãy để phía Châu Âu có nhiều hành động hơn.” Và, đúng thế, phía Châu Âu phải có nhiều hành động hơn.  Vấn đề là phía Châu Âu tự hộ đã chi chưa đầy 2% GDP vào quân đội, không phải là chúng ta muốn tuyên chiến, nhưng phía kia, tức là Nga, đơn giản là không sợ hãi chúng ta.”
Ông Adelman cảnh báo rằng sự bất động của phương Tây ở Ukraine sẽ khiến có nhiều phần chắc hơn là Nga sẽ tỏ ra hung hăng hơn ở nơi khác. Và ông nói những quốc gia khác, như Trung Quốc, đang theo dõi sát phản ứng của phương Tây trong lúc có hành động hung hãn hơn nhằm bành trướng sự kiểm soát ở Biển Đông.
Cuộc nổi dậy ở Ukraine bắt đầu hồi tháng 4 bởi các phần tử đòi ly khai thân Nga đã làm hơn 2.600 người thiệt mạng va khiến hàng chục ngàn người tỵ nạn bỏ chạy khỏi các khu vực gần biên giới Nga.
 http://www.voatiengviet.com/content/bt-quoc-phong-my-len-an-nga-xam-luoc-trang-tron-ukraine/2442192.html


S. Rice : Tầm quan trọng chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ

Cố vấn an ninh Tổng thống Mỹ, bà Susan Rice và Ủy viên Quốc vụ đối Ngoại TQ, Dương Khiết Trì tại Bắc Kinh. Ảnh ngày 08/09/2014.
Cố vấn an ninh Tổng thống Mỹ, bà Susan Rice và Ủy viên Quốc vụ đối Ngoại TQ, Dương Khiết Trì tại Bắc Kinh. Ảnh ngày 08/09/2014.
Reuters

Đức Tâm
Đang công du Bắc Kinh, ngày 08/09/2014, Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ, bà Susan Rice, tuyên bố, chuyến công du Trung Quốc của nguyên thủ Hoa Kỳ Barack Obama sẽ là một « cột mốc quan trọng » trong quan hệ song phương.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Barack Obama có kế hoạch gặp nhau, bên lề Thượng đỉnh Diễn đàn Châu Á-Thái Bình Dương, được tổ chức trong tháng 11, tại Bắc Kinh.
Trước cuộc hội đàm với ông Dương Khiết Trì (Yang Jiechi), Ủy viên Quốc vụ, phụ trách đối ngoại và ông Thôi Thiên Khải (Cui Tiankai), cựu đại sứ Trung Quốc tại Mỹ, bà Susan Rice, Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ tuyên bố, nguyên thủ Hoa Kỳ « cho rằng chuyến đi thăm này là một cột mốc quan trọng trong sự phát triển mối quan hệ quan trọng giữa hai nước » và « ngay cả khi chúng tôi đang quan tâm đến nhiều hồ sơ khác – Tổng thống Obama vẫn yêu cầu tôi tới đây bởi vì ông dành ưu tiên cho mối quan hệ Trung –Mỹ ».
Về phần mình, ông Dương Khiết Trì cho biết rất nóng lòng thảo luận với phía Mỹ về « những lợi ích chủ chốt và những cội nguồn chính của các mối quan tâm của Trung Quốc ». Ông kêu gọi hai bên có được một sự quản lý mang tính xây dựng các bất đồng song phương.
Trong lịch trình, bà Susan Rice sẽ gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Ngoại trưởng Vương Nghị.
Theo giới quan sát, chuyến đi Trung Quốc của bà Rice cho thấy, Hoa Kỳ không buông lơi chuyển hướng chiến lược sang Châu Á, cho dù thời sự thế giới hiện đang nóng bỏng với các vấn đề ở Trung Đông, như Irak, Syria và Gaza hay tại Châu Âu, với cuộc khủng hoảng Ukraina.
Chính quyền Obama muốn coi Châu Á như một điểm tựa trục xoay trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ và Trung Quốc nhìn nhận sự chuyển hướng này như một mối đe dọa.
Các tranh chấp lãnh thổ tại biển Hoa Đông và Biển Đông, giữa Trung Quốc với một số quốc gia láng giềng, đã gây ra căng thẳng giữa Bắc Kinh với các đồng minh Châu Á của Washington, trong đó có Nhật Bản.
Quan hệ Mỹ-Trung hiện cũng có nhiều căng thẳng. Cuối tháng 8/2014, Washington tố cáo máy bay tiêm kích Trung Quốc ba lần bay sát một cách nguy hiểm một máy bay quân sự Hoa Kỳ, trên không phận quốc tế vùng biển Hoa Đông.
Đáp lại, Bắc Kinh yêu cầu Washington chấm dứt các hoạt động do thám trên không và trên biển những vùng sát biên giới Trung Quốc. Bắc Kinh cảnh báo là những hành động này có thể gây ra những « tai nạn đáng tiếc ».
Tháng Tư 2001, cũng trong khu vực này, một máy bay EP-3 của Hải quân Mỹ đã va chạm một máy bay Trung Quốc, làm cho viên phi công Trung Quốc thiệt mạng, còn máy bay của Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp xuống đảo Hải Nam. Phi hành đoàn Mỹ đã bị Trung Quốc bắt giữ và hỏi cung. Sự cố này đã gây ra khủng hoảng ngoại giao giữa hai nước.

Nhật tranh giành ảnh hưởng với Trung Quốc ở Nam Á

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe công du  Nam Á - từ 06/09/2014 -  hầu  đối trọng với Trung Quốc.
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe công du Nam Á - từ 06/09/2014 - hầu đối trọng với Trung Quốc.
Reuters

Thanh Phương
Hôm nay, 06/09/2014, thủ tướng Nhật Shinzo Abe đặt chân đến Dhaka mở đầu chuyến viếng thăm kéo dài 3 ngày tại Bangladesh và Sri Lanka nhằm tranh giành ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc tại khu vực Nam Á.

Theo lịch trình dự kiến, ông Shinzo Abe gặp thủ tướng Bangladesh Sheikh Hasina hôm nay tại thủ đô Dhaka và ngày mai sẽ gặp tổng thống Sri Lanka Mahinda Rajapakse tại thủ đô Colombo để thúc đẩy quan hệ kinh tế và an ninh giữa Nhật với hai quốc gia này.
Chuyến công du hai nước Nam Á của thủ tướng Nhật diễn ra tiếp theo sau chuyến viếng thăm của thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đến Tokyo trong tuần qua. Trong chuyến viếng thăm đó, hai nước, mà hiện đều gặp căng thẳng với Trung Quốc, đã đồng ý sẽ nâng quan hệ song phương lên một « cấp độ mới ».
Nói chuyện với các phóng viên trước khi lên máy bay, ông Abe nhấn mạnh ông là thủ tướng đầu tiên đến thăm Bangladesh từ 14 năm nay và thăm Sri Lanka từ 24 năm qua. Đối với thủ tướng Abe, Banglades và Sri Lanka là hai quốc gia « có ảnh hưởng ngày càng lớn về mặt kinh tế và chính trị ».
Tháp tùng ông Shinzo Abe trong chuyến công du Nam Á lần này là lãnh đạo của 50 công ty hàng đầu của Nhật Bản, bởi vì theo lời thủ tướng Abe, ông hy vọng sẽ đưa sự năng động của hai quốc gia nói trên vào nền kinh tế Nhật Bản.

Về phần Bangladesh thì hy vọng sẽ nhận được đầu tư của Nhật Bản vào các dự án cơ sở hạ tầng, như dự án xây một cầu trên tuyến xe lửa và dự án đường hầm dưới dòng sông Brahmaputra.
Nhân chuyến viếng thăm của thủ tướng Bangladesh đến Nhật Bản vào tháng 5 vừa qua, Tokyo đã loan báo khoản viện trợ 6 tỷ đôla cho Dhaka. Khoản viện trợ này đã giúp củng cố uy thế của nữ thủ tướng Hasina, vốn đã đắc cử trong một cuộc bầu cử bị tố cáo là có nhiều gian lận phiếu và bị phe đối lập tẩy chay.
Vào tháng trước chính phủ Bangladesh cũng đã loan báo là Nhật Bản sẽ cho vay 4 tỷ đôla cho dự án nhà máy nhiệt điệt chạy bằng than, bao gồm cả việc xây dựng một cảng nước sâu. Cơ quan viện trợ của Nhật đã tỏ ra rất quan tâm đến dự án xây cảng nước sâu ở miền Nam Bangladesh, dự án mà ban đầu chính quyền Dhaka đã muốn nhờ Trung Quốc xây dựng.
Chính quyền Dhaka còn dự trù xây một khu công nghiệp dành riêng cho các nhà đầu tư Nhật Bản. Hiện nay đầu tư của Nhật vào Banglades còn thấp hơn nhiều so với đầu tư của Trung Quốc và Hàn Quốc.

Vấn đề là Nhật Bản và Bangladesh hiện đang tranh chiếc ghế không thường trực của Hội đồng Bảo an cho nhiệm kỳ 2015-2016, cho nên, hai thủ tướng Abe và Hasina phải bàn cách tránh mọi tranh chấp giữa hai quốc gia trên vấn đề này.
Bangladesh cũng như Sri Lanka đều nằm trên tuyến hàng hải giữa vùng Trung Đông giầu nguồn dầu hỏa với vùng Đông Á. Trung Quốc đã giúp xây nhiều hải cảng tại các quốc gia nằm trên tuyến đường có tính chất huyết mạch này. Nay đến lúc Nhật Bản mở cuộc « phản công » để đối lại với ảnh hưởng của Bắc Kinh ở các nước này.
Khi sang thăm Sri Lanka, thủ tướng Abe sẽ bàn với tổng thống Rajapaksa về việc hợp tác về lãnh hải vào lúc mà Trung Quốc ngày càng tỏ ra hung hăng trong việc xác quyết chủ quyền trên các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông. Theo tin báo chí Sri Lanka, Nhật Bản sẳn sàng cung cấp tàu tuần tra cho Sri Lanka để giúp nước này tăng cường khả năng bảo vệ lãnh hải.

 

Giữa Nga và Trung Quốc, Mông Cổ chọn Washington

Chủ tịch Trung Quốc (T) và Tổng thống Mông Cổ Tsakhia Elbegdorj (P). Ảnh chụp ngày 21/08/2014, tại Ulan Bator.
Chủ tịch Trung Quốc (T) và Tổng thống Mông Cổ Tsakhia Elbegdorj (P). Ảnh chụp ngày 21/08/2014, tại Ulan Bator.
Reuters

Tú Anh
Trước sau không đầy hai tuần lễ, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin lần lượt đến thủ đô Oulan-Bator. Sự kiện này biểu lộ vị thế tế nhị khó khăn của Mông Cổ. gần một phần tư thế kỷ sau ngày Liên Xô sụp đổ, quốc gia Trung Á giàu tài nguyên này chưa hoàn toàn “thoát Nga” nhưng lại có nguy cơ bị Trung Quốc kềm chế bằng kinh tế.

Trong chuyến công du Mông Cổ ngày 22/08 vừa qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình long trọng tuyên bố “ tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Mông Cổ”.
Lãnh đạo Bắc Kinh tự cảm thấy cần phải trấn an Quốc hội Mông Cổ vì nhiều lý do mà đặc biệt hơn hết là công luận Mông Cổ lo ngại Bắc Kinh chiếm đoạt tài nguyên thiên nhiên qua những hợp đồng bất lợi cho đất nước.
Tại quốc gia “vệ tinh” của của Liên Xô trước đây, kỹ nghệ quặng mỏ chiếm đến 20% tổng sản lượng quốc nội. Do vậy, nhượng quyền khai thác cho các tập đoàn nước ngoài luôn là một vấn đề nóng bỏng. Tài nguyên dồi dào của Mông Cổ đang làm cho Trung Quốc thèm muốn và đã trở thành nguồn đầu tư số một, gần như độc quyền nhập khẩu đồng và than đá.
Trung Quốc còn là bạn hàng xuất khẩu hàng tiêu dùng giá rẻ sang Mông Cổ. Chỉ trong vòng có 10 năm, trao đổi thương mại giữa hai nước đã tăng từ 341 triệu đôla lên 6 tỷ (năm 2013) theo tin của Tân Hoa Xã.

Tình trạng này làm Mông Cổ rất lo ngại nhất là dân số ít ỏi, chỉ độ 3 triệu người, mà phải bảo vệ một diện tích gần gấp 5 lần Việt Nam. Thêm vào đó, do giá than đá sụt giảm trên thị trường quốc tế, giới đầu tư cũng rút dần ra khỏi Mông Cổ.
Chuyên gia Shurkuu Dorj, giám đốc Viện nghiên cứu Quốc tế ở Oulan-Bator nhận định là Mông Cổ rất cần đầu tư nước ngoài và Trung Quốc cho nhiều cơ hội để phát triển. Tuy nhiên, ông cảnh báo là phải “dè chừng Trung Quốc” và đây là một “thách thức lớn” của đất nước khi làm ăn với Bắc Kinh.
Chỉ không đầy hai tuần lễ sau chuyến viếng thăm của Tập Cận Bình với một loạt thỏa thuận cho Mông Cổ xuất khẩu than đá và kim loại sang Trung Quốc, đến lược Vladimir Putin đến Oulan-Bator để ký nhiều hợp đồng thương mại và để kỷ niệm “quan hệ lịch sử” giữa hai nước hôm 03/09.
Theo ghi nhận của giới phân tích thì có sự trùng hợp ngẫu nhiên về thời điểm qua sự kiện lãnh đạo Trung Quốc và Nga, kẻ trước người sau, đến Mông Cổ gặp Tổng thống Tsakhiagiyn Elbeegdorj.
Julian Dierkes, chuyên gia về Mông Cổ thuộc đại học British Columbia lưu ý chính sách đối ngoại của Mông Cổ đặt trên nền tảng “quân bình” giữa Nga và Trung Quốc.
Chính vì để tự vệ trước tham vọng xâm lược của Trung Hoa mà vào đầu thế kỷ 20, Mông Cổ bắt tay với Nga và sau đó là theo Liên Xô.

Đến năm 1990, Mông Cổ thành công thoát khỏi chế độ độc tài cộng sản nhưng không hoàn toàn thoát được ảnh hưởng của Matxcơva, phần lớn vì nhu cầu năng lượng: khí đốt, dầu hỏa.
Thật ra, theo chuyên gia chính trị quốc tế Sergey Radchenko,đại học Aberystwyth, Anh Quốc, thì Nga đã mất ảnh hưởng tại Mông Cổ từ lâu. Để phục hồi uy thế, Matxcơva đã xóa nợ cũ của Mông Cổ từ thời Liên Xô và tham gia vào một số dự án xây dựng hạ tầng và mỏ quặng nhưng không tạo lại được trọng lượng như Vladimir Putin từng hy vọng.
Trong tinh thần giữ gìn độc lập, Oulan-Bator theo đuổi chính sách “ con đường thứ ba”: vừa duy trì hòa khí với Nga và Trung Quốc, vừa mở rộng quan hệ mật thiết với các nước Á châu khác đặt biệt là Nhật Bản mặc dù nhiều quan sát viên cho rằng Hoa Kỳ thực sự đã trở thành “láng giềng thứ ba” của Mông Cổ.

Washington đã tiến hành các biện pháp tăng cường hợp tác quân sự với Oulan-Bator và kỳ vọng vào nền dân chủ non trẻ ở Trung Á này đóng vai trò đối trọng với hai chế độ độc tài Nga –Trung.
Mặc dù một bộ phận dân chúng vẫn gắn bó với Nga về văn hóa và chính trị và nhiều người Mông Cổ nói tiếng Nga nhưng theo nhà nghiên cứu Franck Billé, đại học Cambridge, Mông Cổ tự cho có cùng nền văn hóa với Tây phương và muốn chứng tỏ khác biệt với các nước châu Á khác.

 
 Biển Đông : Tổng thống Indonesia muốn đứng ra làm trung gian hòa giải 

Đòi hỏi chủ quyền của các quốc gia ven Biển Đông.
Đòi hỏi chủ quyền của các quốc gia ven Biển Đông.
Nguồn : Bộ Ngoại giao Mỹ

Thụy My
Tân Tổng thống mới được bầu của Indonesia, ông Joko Widodo, tuyên bố sẵn sàng đứng ra làm trung gian hòa giải để làm giảm bớt căng thẳng tại Biển Đông giữa Trung Quốc và các nước láng giềng. AFP hôm nay, 12/09/2014, cho biết ông Widodo đã nói như trên khi trả lời phỏng vấn tờ Asahi Shimbun của Nhật hôm thứ Ba 09/09.

Tổng thống Joko Widodo nói với Asahi Shimbun : « Tôi từ chối giải pháp quân sự. Cần phải luôn luôn tìm kiếm các giải pháp ngoại giao, và nếu điều này tỏ ra cần thiết, Indonesia sẵn sàng đóng vai trò trung gian ».
Tình hình Biển Đông vẫn rất căng thẳng, và Trung Quốc yêu sách hầu như toàn bộ chủ quyền vùng biển quan trọng này. Trung Quốc tranh chấp chủ quyền với Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, là bốn trong mười thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), và cả với Đài Loan.
Quan hệ giữa Bắc Kinh và Hà Nội trong những tháng gần đây đặc biệt căng thẳng, sau khi Trung Quốc ngang nhiên đưa giàn khoan Hải Dương Thạch Du 981 đến đặt tại vùng biển Hoàng Sa nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Sự kiện này đã gây nên các cuộc biểu tình chống Trung Quốc biến thành bạo động, và Washington đã phải tỏ thái độ cứng rắn hơn trước Bắc Kinh. Sau đó Trung Quốc đã rút giàn khoan đi.
Tân Tổng thống Indonesia cũng cho biết sẵn sàng hỗ trợ cho việc hoàn thành một « Bộ quy tắc ứng xử » giữa Trung Quốc và ASEAN, một văn bản đã được thảo luận từ hơn mười năm qua.
Trong một hội nghị ASEAN cuối tuần trước tại Naypyidaw, Miến Điện, Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry đã tái khẳng định « sự quan trọng của việc thương lượng một Bộ quy tắc ứng xử mang tính ràng buộc » để giải quyết các tranh chấp về chủ quyền trên biển.
Ông Joko Widodo, có biệt danh là Jokowi, vốn là Thống đốc Jakarta có chủ trương cải cách, đã chiến thắng trước cựu tướng lãnh Prabowo Subianto với 53,15% phiếu hôm 9/7.
tags: Biển Đông - Indonesia - Châu Á - Tranh chấp - Trung Quốc - Việt Nam
http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20140912-bien-dong-tong-thong-indonesia-muon-dung-ra-lam-trung-gian-hoa-giai

Ấn Độ hòa hoãn nhưng cứng rắn với Trung Quốc

Phó Tổng thống Ấn Độ Shri Mohammad Hamid Ansari (trái) gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, 30/06/2014.
Phó Tổng thống Ấn Độ Shri Mohammad Hamid Ansari (trái) gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, 30/06/2014.
REUTERS/Wang Zhao/Pool

Trọng Thành
Trên đường công du Ấn Độ, ngày 14/09/2014, tới đây Chủ tịch Trung Quốc sẽ ghé thăm Nam Á, vùng ảnh hưởng truyền thống của New Delhi. Lãnh đạo Bắc Kinh tìm cách chinh phục quốc gia láng giềng vừa là đối tác vừa là đối thủ địa lý chính trị, xem Trung Quốc là mối đe dọa an ninh quốc phòng.

Viện lý do bất ổn chính trị tại Islamabad,Chủ tịch Trung Quốc đã hủy bỏ chặn Pakistan, đồng minh thân thiết tại Nam Á của Bắc Kinh, kẻ thù của New Delhi. Tuy vậy, trong chuyến đi này, ông Tập Cận Bình sẽ đến quốc đảo Sri Lanka nơi Bắc Kinh tài trợ một dự án xây hải cảng 1,4 tỷ đôla mà một khi hoàn tất sẽ cho phép tàu chiến Trung Quốc sử dụng để củng cố sự hiện diện quân sự trong Ấn Độ Dương và chỉ cách Ấn Độ có 250 cây số.
Thấy rõ ý đồ của Trung Quốc từ lâu, nhưng tân Thủ tướng Ấn Narenda Modi, được xem là nhân vật có tinh thần quốc gia dân tộc, đã nhanh chóng lên tiếng mời lãnh đạo Trung Quốc sang thăm New Delhi. Song song với cử chỉ ngoại giao này, Thủ tướng Ấn cũng gấp rút giới hạn tầm ảnh hưởng của chiến dịch tấn công ngoại giao của Trung Quốc trong vùng ảnh hưởng. Ngay sau khi lên nhậm chức, ông tức khắc sang thăm Butan và Nepal và chìa bàn tay hòa giải với Pakistan.
Theo giới phân tích, để đối phó với tham vọng trên bộ và trên biển của Trung Quốc, New Delhi còn có thể dựa vào mối quan hệ thân hữu lâu dài với Tokyo. Nhật Bản và Ấn Độ đều xem sức mạnh kinh tế và quân sự đang lên của Trung Quốc là mối đe dọa chung. Tăng cường hợp tác song phương Ấn - Nhật để đối trọng với tham vọng của Trung Quốc là chính sách được Hoa Kỳ chia sẻ và khuyến khích.
Về phần Bắc Kinh, sự kiện New Delhi thắt chặt quan hệ với Tokyo cũng là một mối đe dọa. Chuyên gia Ấn Jayadeva Ranade, Giám đốc Trung tâm phân tích chiến lược Trung Quốc tại New Delhi cho rằng Bắc Kinh rất lo ngại khi thấy Ấn Độ tiến gần Hoa Kỳ và Nhật Bản và họ không muốn sự kiện này xảy ra.
Do vậy, Chủ tịch Tập Cận Bình thủ sẵn một số đề nghị mà Ấn Độ thèm muốn : đầu tư cải thiện hệ thống hỏa xa lạc hậu, xây dựng đường xe lửa cao tốc, và hợp tác trong lãnh vực hạt nhân.
Theo AFP, Thủ tướng Ấn Narendra Modi không thiếu lập luận để mặc cả với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình : Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cam kết tăng gấp đôi tiền đầu tư vào Ấn Độ trong năm năm tới.
Bên cạnh hồ sơ kinh tế, vấn đề tranh chấp biên giới cũng sẽ được thảo luận.
Nhà phân tích chính trị quốc tế Shyam Saran (Center for Policy Research) tại New Delhi, nguyên là Thứ trưởng ngoại giao Ấn nhận định : Trung Quốc xem Ấn Độ của Thủ tướng Modi vừa là một đối tác nghiêm túc, vừa là một đối thủ tiềm tàng.
Ý thức một phần công luận Ấn xem Trung Quốc là kẻ thù xâm lược, Bắc Kinh cam kết trước ngày ông Tập Cận Bình lên đường, không có ý đồ « bao vây » Ấn Độ. Thứ trưởng ngoại giao Lưu Kiến Siêu (Liu Jian Chao) tuyên bố « Trung Quốc xem Ấn Độ là đối tác để phát triển, không bao vây và sẽ không bao vây Ấn Độ » .
Mặc dù quan hệ với Trung Quốc chứa đầy hoài nghi và xung khắc đẫm máu, chính phủ Ấn sẽ trải thảm đỏ đón tiếp ông Tập Cận Bình ngày 17 tới đây.
Nhưng giới phân tích được AFP tiếp xúc khẳng định Thủ tướng Modi sẽ cứng rắn hơn với Trung Quốc khác với chính quyền trung tả tiền nhiệm.
Lãnh đạo Trung Quốc sẽ được thông báo những đường « ranh đỏ » trong quan hệ với Ấn Độ.
tags: Châu Á - Phân tích - Quốc tế - Ấn Độ - Trung Quốc - Ngoại giao
 http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20140912-an-do-hoa-hoan-nhung-cung-ran-voi-trung-quoc



Ukraina muốn được « quy chế đặc biệt » của Nato

Hội nghị bàn tròn giữa các lãnh đạo Châu Âu tại Thượng đỉnh Nato ở Newport (Anh Quốc), ngày 04/09/2014. Tổng thống Ukraina (thứ hai trái qua) cùng với các nguyên thủ Pháp, Mỹ, Anh, Đức và Ý.
Hội nghị bàn tròn giữa các lãnh đạo Châu Âu tại Thượng đỉnh Nato ở Newport (Anh Quốc), ngày 04/09/2014. Tổng thống Ukraina (thứ hai trái qua) cùng với các nguyên thủ Pháp, Mỹ, Anh, Đức và Ý.
REUTERS/Alain Jocard/Pool

Tú Anh
Kiev kiên quyết quay lưng lại Matxcơva. Tổng thống Petro Porochenko hôm nay tuyên bố sẽ phê chuẩn hiệp ước hội viên liên kết với Liên Hiệp Châu Âu và xin được quy chế đặc biệt của Liên minh Bắc Đại Tây dương.

Tổng thống Ukraina, Petro Porochenko cho biết Quốc hội Ukraina sẽ bỏ phiếu phê chuẩn hiệp định hội viên liên kết với Liên Hiệp Châu Âu vào ngày thứ ba 16/09.
Vị tổng thống Ulraina đắc cử hồi tháng 5 vừa qua thẩm định đay là một « sự kiện lịch sử » của Ukraina.
Với thỏa thuận này, Ukraina đã dứt khoát tách khỏi ảnh hưởng của nước Nga, quay lưng lại với dự án vùng quan thuế chung của tổng thống Putin trong tham vọng thiết lập lại thế lực tại các nước thuộc Liên Xô trước đây.
Cuộc xung đột võ trang tại miền Đông Ukraina làm gần 2.700 người chết được tổng thống Ukraina xem là « một cuộc thử thách đớn đau » để làm thành viên của gia đình châu Âu.
Cũng trong chiều hướng này, tổng thống Ukraina cho biết ông hy vọng được « quy chế đặc biệt », là đồng minh nhưng không phải là thành viên của Liên minh Nato mà ông sẽ trình bày nguyện vọng với quốc hội và tổng thống Mỹ trong chuyến công du Hoa Kỳ vào tuần tới.
Quy chế làm đồng minh đặc biệt này cho phép Nato trợ giúp Ukraina vũ khí và thông tin tình báo.
Hiện nay Nato có bốn đồng minh không phải thành viên là Úc, Đại Hàn, Israel và Ai Cập.
Riêng về tương lai bán đảo Crimée, ông khẳng định là sẽ « lấy lại » lãnh thổ của quốc gia, nhưng sẽ không bằng vũ lực.
 http://www.viet.rfi.fr/quoc-te/20140912-ukraina-muon-duoc-%C2%AB-quy-che-dat-biet-%C2%BB-cua-nato

Nhật Bản có thể xây dựng bộ máy quân sự tấn công

Quân đội Nhật hôm 30/03/2012 đã cho triển khai hệ thống phòng không  Patriot Advanced Capability-3  săn sàng bắn hạ tên lửa Bắc Triều Tiên.
Quân đội Nhật hôm 30/03/2012 đã cho triển khai hệ thống phòng không Patriot Advanced Capability-3 săn sàng bắn hạ tên lửa Bắc Triều Tiên.
REUTERS/Kyodo

Đức Tâm
Tokyo và Washington đang nghiên cứu khả năng Nhật Bản trang bị các loại vũ khí tấn công, để quân đội có khả năng bảo vệ đất nước ở cả bên ngoài lãnh thổ quốc gia.

Theo các quan chức Nhật Bản, được Reuters trích dẫn, các cuộc thảo luận không chính thức đề cập đến tất cả các kịch bản : Từ trường hợp Nhật Bản tiếp tục trông cậy hoàn toàn vào Hoa Kỳ cho đến khả năng xứ hoa anh đào sẽ có một hệ thống vũ khí hoàn chỉnh, như mọi quốc gia khác.
Báo chí Nhật Bản thường nêu ra sự hung hăng của quân đội Trung Quốc để nhấn mạnh đến sự cần thiết tăng cường quốc phòng, nhưng mối lo ngại chủ yếu của Tokyo là các căn cứ phóng tên lửa của Bắc Triều Tiên, cách Nhật Bản chưa đầy 600 km.
Tháng Tư vừa qua, Bình Nhưỡng đe dọa là nếu xẩy ra chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên, thì Nhật Bản sẽ bị thiêu rụi bởi vũ khí nguyên tử.
Các quan chức Nhật Bản cho biết, các cuộc thảo luận về « khả năng tấn công », mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu. Chưa có một loại vũ khí nào được nêu ra. Nhật Bản muốn hoàn tất các cuộc thảo luận trong vòng 5 năm và sau đó, nhanh chóng trang bị các vũ khí tấn công, như tên lửa hành trình, bắn đi từ tàu ngầm, kiểu Tomahawk của Mỹ.
Các chuyên gia quân sự nhấn mạnh, việc xây dựng một bộ máy quân sự với khả năng tấn công đòi hỏi phải có thay đổi trong học thuyết quân sự của Nhật Bản, hiện vẫn manh tính phòng thủ.
Bị ràng buộc bởi Hiến pháp chủ hòa do bại trận trong đệ nhị thế chiến, cho đến nay, nước Nhật chưa bao giờ bắn một phát súng tấn công trước.
Mối quan tâm hàng đầu Thủ tướng Shinzo Abe là biến đổi quân đội Nhật thành lực lượng tấn công. Ông đã cho bãi bỏ lệnh cấm quân đội Nhật chiến đấu ở nước ngoài, nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu vũ khí.
Theo các chuyên gia Nhật Bản, một trong những lo ngại của Tokyo là Hoa Kỳ, với 28.000 quân hiện diện ở Hàn Quốc và 38.000 tại Nhật Bản, có thể tấn công Bắc Triều Tiên, nếu xẩy ra khủng hoảng và hậu quả là Nhật Bản sẽ phải hứng chịu sự trả thù của Bắc Triều Tiên.
Ông Narushige Michishita, nguyên cố vấn an ninh quốc gia Nhật Bản trong giai đoạn 2004-2006 bình luận : « Chúng ta có thể duy trì một khả năng tấn công có hạn chế, để nói với người Mỹ : Chúng tôi phải tự làm việc này, trừ phi các vị làm thay ».
Theo các thỏa thuận hiện hữu, trong khuôn khổ một cuộc tấn công đạn đạo, « quân đội Mỹ sẽ cung cấp cho Nhật Bản các thông tin cần thiết và nếu cần, sẽ tính tới việc sử dụng sức mạnh, tạo thêm khả năng tấn công bổ sung ».
Các quan chức Hoa Kỳ cho biết là không có các thảo luận chính thức về việc nâng cao khả năng tấn công cho quân đội Nhật Bản, nhưng không loại trừ hai bên có các cuộc gặp không chính thức để bàn về chủ đề này.
tags: Châu Á - Nhật Bản - Quân đội - Vũ trang - Tấn công - Phân tích
 http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20140910-quan-doi-nhat-ban-co-the-trang-bi-kha-nang-tan-cong

Tập Cận Bình 'noi gương Đặng Tiểu Bình'

Cập nhật: 10:22 GMT - thứ năm, 21 tháng 8, 2014

Ông Tập Cận Bình hồi tháng 9/2013
Các diễn văn của ông Tập đã bán được hàng triệu bản
Trung Quốc đang ở trong "thời kì Đặng Tiểu Bình" nếu xét về số lượng sách vở, bài báo, triển lãm, một sêri phim truyền hình, và lễ kỷ niệm 110 năm ngày sinh cố lãnh tụ.
Dịp kỷ niệm Đặng Tiểu Bình cũng là dịp đánh giá lãnh đạo hiện nay, Tập Cận Bình.
Thứ Ba tuần trước, tờ báo Đảng, Nhân dân Nhật báo, nêu bật thành tích của Tập Cận Bình sau 18 tháng theo đuổi Giấc mơ Trung Hoa.
Họ liệt kê chiến dịch bàn tay sắt chống tham nhũng; thúc đẩy cải cách; chính sách ngoại giao "nước lớn".
Ba chi tiết này không chỉ nói về phong cách nước lớn của Trung Quốc mà còn về phong cách lãnh đạo của ông Tập.
Một nghiên cứu trên truyền thông Hong Kong hồi tháng Bảy nói trong vòng 18 tháng qua, tên ông Tập được nhắc tới 4186 lần trên tám trang đầu của Nhân dân Nhật báo.
Nó nhiều hơn cả số lượng gộp lại của Hồ Cẩm Đào và Giang Trạch Dân trong cùng thời gian.
Thực tế tần số này chỉ kém Chủ tịch Mao.
Đại Công Báo, tờ báo thân Bắc Kinh đóng ở Hong Kong, bình luận rằng ông Tập là “nhà thiết kế chính” của cải tổ. Nó nhắc nhở đến danh hiệu dành cho Đặng Tiểu Bình là “nhà thiết kế chính của cải tổ và khai phóng ở Trung Quốc”.

Quyền lực

Cựu tổng biên tập của tạp chí Trường Đảng Trung Ương, Đặng Duật Văn, nói với BBC tiếng Hoa: “Rõ ràng ông Tập là lãnh đạo quyền lực nhất từ thời Đặng Tiểu Bình.”
"Họ sống trong thời đại khác nhau. Đặng Tiểu Bình có những thách thức hoàn toàn khác. Ông ấy làm lãnh tụ khi đã quá tuổi 70, còn Tập Cận Bình vừa 60 đã lãnh đạo Đảng."
Ông Đặng nói quyền lực của ông Tập thể hiện qua hai yếu tố: trước hết, ông Tập kiểm soát cả đảng, quân đội và kinh tế. Hồ sơ các văn phòng và lĩnh vực kinh tế từng thuộc về Thủ tướng, nhưng nay Thủ tướng Lý Khắc Cường chỉ đóng vai phụ.
Tập Cận Bình hiện đứng đầu bảy nhóm công tác về quân sự, kinh tế và nhiều lĩnh vực.
Ông Đặng Duật Văn nói: "Ông ta còn mạnh hơn cả Đặng Tiểu Bình."
Thứ hai là việc tuyên truyền cho ông Tập. "Người ta bảo hơn 10 triệu bản in các phát biểu của ông Tập đã được bán trong hai tháng qua," ông Deng nói.
Còn Bào Đồng, cựu thư ký của Tổng Bí thư Triệu Tử Dương, nói với New York Times rằng Tập Cận Bình có quan điểm tự do hơn về kinh tế và tập quyền hơn về chính trị so với Đặng Tiểu Bình.
Nhưng quyền lực không nhất thiết đồng nghĩa với uy lực với cấp dưới và không bảo đảm cho thành tựu lớn. Đây là điều cần hiểu khi so sánh hai ông.
Tiến sĩ Kerry Brown, Đại học Sydney, nói với BBC tiếng Hoa rằng không nên so sánh làm gì.
"Họ sống trong thời đại khác nhau. Đặng Tiểu Bình có những thách thức hoàn toàn khác. Ông ấy làm lãnh tụ khi đã quá tuổi 70, còn Tập Cận Bình vừa 60 đã lãnh đạo Đảng."
“Những gì ông Đặng làm thật độc đáo, thay đổi hoàn toàn Trung Quốc. Tập Cận Bình đi theo cái gốc ấy và chưa tạo ra cái gì mới.”

Hướng đi

Ông Tập còn hơn tám năm tại vị. Nếu ông muốn có vị thế như ông Đặng, ông phải làm gì?
Một giáo sư giấu tên từ Trường Đảng Trung ương nói với BBC tiếng Trung: “Ông ấy sẽ tiếp tục chống tham nhũng.”
“Nhưng quan trọng hơn, đây là một phần kế hoạch giảm bớt khoảng cách giàu nghèo.”
Ông Đặng Duật Văn nói Đặng Tiểu Bình đã thay đổi lịch sử, còn không rõ Tập Cận Bình có làm được không.

Triển lãm về Đặng Tiểu Bình vừa diễn ra ở Hong Kong

“Nếu sức mạnh kinh tế của Trung Quốc gia tăng, đó cũng là thành tích lớn.”
“Nếu Tập Cận Bình có thể tạo ra tự do và dân chủ ở Trung Quốc, ông sẽ có thể đạt tầm cao lịch sử mới.”
Tiến sĩ Kerry Brown cũng cho rằng cải tổ kinh tế không phải là thách thức lớn nhất cho ông Tập.
“Thách thức thực sự là về chính trị và xã hội, như xây dựng xã hội cân bằng hơn, cho người dân tham gia nhiều hơn…”
“Nếu ông thành công, Tập Cận Bình có thể được xem là lãnh tụ vĩ đại và quan trọng.”

TQ dùng lễ sinh nhật ông Đặng làm gì?

Cập nhật: 02:25 GMT - thứ sáu, 22 tháng 8, 2014

Người Trung Quốc rất giỏi tổ chức các lễ lạt, dịp kỷ niệm là luôn dùng chúng để diễn giải lại lịch sử nhằm hỗ trợ cho các chính sách được chọn lọc cụ thể.
Năm nay, Trung Quốc có hai đại lễ, 65 năm ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (1/11/1949-2014), và 110 năm sinh nhật ông Đặng Tiểu Bình.
Ngày sinh nhật ông Đặng đang được dùng để ca ngợi những nét chính của công cuộc cải tổ, khai phóng và sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, đồng thời để gắn hình ảnh của ông Tập Cận Bình với cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình.
Hôm 20/8, tại một buổi lễ tụ tập đông đủ các lãnh đạo cao nhất của Trung Quốc để kỷ niệm ngày sinh ông Đặng, Chủ tịch Tập Cận Bình đọc diễn văn và nói:
“Kính chào Tiểu Bình. Tôi nhớ ông quá.” (Xiaoping, ni hao? Wo huainiannian).
Thực ra, ông hỉ nhắc lại lời của sinh viên Trung Quốc năm 1984, vào thời điểm uy tín của ông Đặng lên đỉnh cao.
Sau khi ông Tập kết thúc bài diễn văn, cử tọa đã vỗ tay không ngừng.

Sự nghiệp cải cách

Để mừng sinh nhật cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình, truyền hình Trung Quốc còn tung ra phim 48 tập về sự nghiệp cải tổ Trung Quốc của ông.
Phim nhanh chóng trở thành tâm điểm của các cuộc trò chuyện tại Bắc Kinh trong giới quan tâm thời sự.
Các ông Hoa Quốc Phòng, Diệp Kiếm Anh và Đặng Tiểu Bình tháng 7/1977
Diễn viên đóng vai ông Đặng nói giọng Tứ Xuyên nhưng theo một số sử gia của Đảng Cộng sản thì người này lại không đủ độ tự tin để diễn tả tầm vóc lãnh đạo của ông Đặng.
Thế nhưng bộ phim truyền hình đã nhắc giới trẻ Trung Quốc lớn lên sau 1978 về công cuộc cải tổ táo bạo do ông Đặng khởi xướng mà chỉ trong 14 năm đã thay đổi diện mạo đất nước.
Vì tập trung vào giai đoạn 1978-1984, phim đã né tránh các chủ đề nhạy cảm như vụ trấn áp năm 1989, đưa đến thảm kịch Thiên An Môn.
Tuy thế phim cũng là bước ngoặt cho công chúng nhìn thấy vai trò tích cực của ông Hoa Quốc Phong, nhà lãnh đạo giao thời từ 1976 đến 1978, và là người trên thực tế đã ủng hộ một số thay đổi sau khi Mao Trạch Đông chết.
Phim cũng nói tốt về ông Hồ Diệu Bang, vị tổng bí thư được dân mến mộ và là gương mặt nhân tính của tuyến đầu cải cách từ 1977 đến 1987.
Nhưng cách ca ngợi ông Đặng còn phản ánh quan niệm rộng rãi trong giới sử gia Trung Quốc và quan chức cao cấp trong những ngày đầu Khai phóng rằng nếu không có sự lãnh đạo vững vàng của ông Đặng thì Trung Quốc khó mà thành công như ngày nay.
Quả là không ai khác có được cả hai yếu tố kinh nghiệm và tính cách cho phép Đặng nắm quyền chắc chắn từ 1978 đến 1992.
Không chỉ tham gia cách mạng từ đầu thập niên 1920, ông còn sống năm năm bên Pháp, một năm ở Liên Xô và là làm tư lệnh quân sự trong suốt 12 năm Kháng Nhật và Nội chiến Quốc – Cộng.
Ông cũng từng làm tổng bí thư Đảng 10 năm, và hai năm trên thực tế là phụ trách ngoại giao.
Không chỉ là cánh tay phải của Mao và Chu Ân Lai và biết rất rõ chính sách của họ, ông cũng có khả năng kết nối, trao đổi dễ dàng với các lãnh đạo quốc tế và được họ công nhận là người luôn có cách giải quyết thực tiễn.
Đặng Tiểu Bình cũng có bản năng chính trị, sự tự tin và quan hệ riêng để giải quyết nhiều vấn đề tế nhị.

'Tìm đá qua sông'

"Vì tập trung vào giai đoạn 1978-1984, phim đã né tránh các chủ đề nhạy cảm như vụ trấn áp năm 1989, đưa đến thảm kịch Thiên An Môn"
Nhưng sự nghiệp của ông cũng ‘hết lên voi lại xuống chó’, và cuộc thanh trừng thời Cách mạng Văn hóa khiến ông suy tư nhiều về các vấn đề của chính hệ thống ông tham gia dựng lên, và suy nghĩ về các hướng đi tương lai, dù phải lần mò tìm lối.
Cách nhìn của Đặng về nhu cầu thay đổi Trung Quốc không có gì là độc đáo. Nhiều quan chức cao cấp từng bị hành hạ thời Cách mạng Văn hóa cũng ủng hộ nhu cầu phải làm sao thay đổi và đổi như thế nào.
Nhưng nhiều trí thức Trung Quốc và cả giới quan sát nước ngoài nay tin rằng Trung Quốc có thể đã mạnh hơn nếu Đặng cho phép tăng thêm dân chủ, thêm cơ chế quyền lực minh bạch, thêm yếu tố pháp quyền và thêm tự do cho các nhóm thiểu số.
Cùng lúc, nhiều nhà lãnh đạo Trung Quốc lại tin rằng nếu không nhờ bàn tay rắn của ông Đặng, Trung Quốc có thể đã không giữ được sự thống nhất.
Nhưng dù người ta mong muốn gì thì không ai có thể quay lại chỉnh sửa lịch sử.
Đặng được coi là kiến trúc sư của cải cách, mở cửa nhưng thực ra ông chưa hề có một kế hoạch rõ rệt.
Ông phát triển dần một phương thức cầm quyền hiệu quả khi ông cho Hồ Diệu Bang và Triệu Tử Dương phụ trách tuyến đầu và tham gia không ít cuộc họp cao cấp.
Nhưng bản thân ông mỗi ngày vẫn bỏ ra vài tiếng đọc các báo cáo và đề ra ý kiến chỉ đạo.
Đặng đã tạo ra một cơ chế mới, chuyển Đảng Cộng sản từ một đảng Cách mạng sang thành Đảng cầm quyền.
Ông cũng phá vỡ sự kìm kẹp của cấu trúc xã hội chủ nghĩa cứng nhắc, mở cửa thị trường, biến đổi Trung Quốc từ một quốc gia khép kín thành nước tham gia mạnh vào thương mại và chính trị quốc tế.
Ông Đặng và lãnh đạo Pháp Francois Mitterand ở Bắc Kinh
Tập Cận Bình ngày nay đang vận hành trong chính các chiều kích do Đặng định ra.
Ông Tập sẽ không thể nào thay đổi cơ bản và điều khiển được các thay đổi cơ bản như Đặng đã làm.
Nhưng nhập vào vai như người theo khuôn mẫu của Đặng, ông muốn tỏ ra là nhà lãnh đạo mạnh nhất sau Đặng.
Ông ra tay mạnh mẽ bằng chiến dịch chống tham nhũng và nhiều người Trung Quốc nghĩ rằng ông có tiềm năng để quản trị Trung Quốc qua giai đoạn chuyển đổi khó khăn vì tăng trưởng tụt, và nỗ lực kiểm soát thông tin hạn chế giao lưu công nghệ, và những đòi hỏi có chế độ pháp quyền, và nhiều tự do hơn không hề giảm đi.
Trong và ngoài Trung Quốc, nhiều người hy vọng ông Tập sẽ giữ được quan hệ quốc tế hòa bình và tốt cùng với nhịp phát triển khiến Trung Quốc ngày một mạnh hơn, theo lời khuyên ‘Thao quang dưỡng hối’ của ông Đặng.
Nhưng cũng nhiều người Trung Quốc lại than phiền về tình trạng đất nước ngày nay và đổ mọi lỗi cho Đặng dù đa số họ sẽ không đổi cuộc sống hôm nay mà họ đang thụ hưởng để lấy cuộc sống cha mẹ họ chịu đựng trước tháng 12/1978.
Ông Ezra Vogel từ Đại học Harvard là tác giả cuốn ‘Deng Xiaoping and the Transformation of China’ (2011).

No comments: