Tuesday, January 28, 2014

VĂN HÓA, XÃ HỘI VIỆT NAM

 

Người Hà Nội chuẩn bị đón Tết

Cập nhật: 16:34 GMT - thứ hai, 27 tháng 1, 2014
Người dân Hà Nội đổ ra đường mua sắm, chọn cây cảnh, đồ trang trí chuẩn bị đón ngày lễ quan trọng nhất trong năm.
Ông Nguyễn Bá Phúc nói Tết nhất thiết phải có cành đào tượng trưng cho mùa xuân.
Còn chị Nguyễn Thị Nga, chủ tiệm bán đồ trang trí, cho biết năm nay bán được nhiều hàng hơn do tâm lý người Việt yêu thích Ngựa hơn một số con vật khác trong 12 con Giáp.
Bà Nguyễn Kim Dung thì lên chùa cầu giải hạn cho năm cũ và mong đón năm mới được may mắn, tốt lành hơn.
 http://www.bbc.co.uk/vietnamese/multimedia/2014/01/140127_nguoi_hanoi_chuan_bi_tet.shtml
   Trang Chính | Thời Sự
  Thưởng Tết và lo Tết
Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2014-01-22
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
000_Hkg8245959.jpg
Một gian hàng bán đồ trang trí Tết tại Hà Nội, ảnh minh họa chụp trước đây.
AFP PHOTO


Không khí Tết Giáp Ngọ đã bắt đầu gõ cửa, thế nhưng, với nhiều gia đình, đón Tết năm nay lại nhiều nỗi lo hơn niềm vui, chia sẻ với Vũ Hoàng, một số người dân cho biết việc gia đình họ chuẩn bị Tết năm nay ra sao.
Chỉ còn ít ngày nữa là đến Tết nguyên đán Giáp Ngọ, người ta có câu “vui như Tết” để nói về không khí hân hoan đón chào một năm mới. Thế nhưng dường như câu nói ấy không còn đúng lắm vì thực sự xen lẫn niềm vui đón xuân bao giờ cũng là những bộn bề lo toan để có một cái Tết đầm ấm đúng nghĩa. Và với hàng triệu người lao động, thì chuyện lương thưởng hẳn sẽ là những mối bận tâm hàng đầu vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến gia đình, con cái và cha mẹ của họ…

Không có tiền thưởng Tết

Nhắc đến tiền thưởng Tết năm nay với chúng tôi, chị Lê Thị Hòa, quê ở Bình Dương hiện đang làm việc cho một xưởng may ở Tây Ninh thở dài cho hay có khả năng chị sẽ không có tiền thưởng Tết và chuyện về quê thăm gia đình nội ngoại là gần như không thể:
“Năm nay tình hình nói chung là khó khăn, nên trong này thưởng Tết cũng không có, mọi năm chúng tôi nhận được lương tháng 13, nhưng năm nay chắc có lẽ là không có đâu anh ạ. Lương của tôi cũng vẻn vẹn trong 3-4 triệu nhưng mà Tết nhất thì phải chi phí rất nhiều, chắc năm nay, gia đình tôi cũng không có ý định về quê ăn Tết vì lương cũng không đủ về thăm nội ngoại.
Trẻ con năm nay chắc cũng phải hạn chế vì lương cũng không biết có đủ lo Tết hay không nên chắc cũng ít cho cháu đi chơi, việc về nội ngoại không về được đâu anh ạ!”
Năm nay tình hình nói chung là khó khăn, nên trong này thưởng Tết cũng không có, mọi năm chúng tôi nhận được lương tháng 13, nhưng năm nay chắc có lẽ là không có.
-Chị Lê Thị Hòa
Năm hết Tết đến cũng là lúc người ta nghĩ đến cảnh sum vầy, đoàn tụ… nhưng những hoàn cảnh như của chị Hòa thì không hiếm, bởi chuyện nợ lương, không thưởng giờ đã thành “cơm bữa” với nhiều công nhân viên ở các xưởng may gia công. Đối với họ, nhiều khi mong được trả đủ lương đã là may lắm rồi chứ đừng hi vọng có thưởng.
Mới đây, khi nhận định về tình hình lương thưởng Tết, bà Tống Thị Minh, Vụ trưởng Vụ Tiền lương (Bộ LĐTB và XH) nhận xét; do tình trạng sản xuất, kinh doanh còn rất khó khăn, nên về cơ bản thưởng Tết giảm, và số lao động không có thưởng Tết có dấu hiệu tăng.
Nếu lướt qua một loạt những báo mạng thì không khó để tìm thấy những tít bài như “Thưởng Tết 2014: ảm đạm vì doanh nghiệp giải thể, phá sản“Thưởng Tết sẽ giảm thê thảm” “sa thải nhân viên trước Tết để né thưởng” hay thậm chí “hai công nhân đi đòi lương Tết bị đánh trọng thương”…dường như gam mầu tối của nền kinh tế khiến một cái Tết Giáp Ngọ đang đến gần cũng mang nhiều nỗi niềm, lo toan, trăn trở hơn với người lao động.
Không chỉ với người lao động, những người làm quản lý, lãnh đạo, cái Tết càng đến gần thì cũng là lúc gánh nặng trên đôi vai khiến họ càng thấy day dứt vì không lo đủ một cái Tết cho anh em công nhân. Ông Vũ Văn Học, hiện đang là chủ thầu xây dựng trên địa bàn Bắc Ninh cho biết những nỗi niềm của ông:

Mua-hoa-dao-Tet_1-250.jpg
Hoa Đào Tết bán tại Hà Nội, ảnh minh họa chụp trước đây. RFA PHOTO.
“Báo cáo anh tình hình kinh tế suy thoái từ mấy năm nay, doanh nghiệp chúng tôi là vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, nói thật với anh là rất khó khăn. Lo được lương cho anh em cũng là cả vấn đề rất là đau đầu đối với những người làm quản lý như chúng tôi. Mà mỗi khi Tết đến xuân về, nói thật với các anh, là người quản lý không lo được cái Tết cho anh em đầy đủ, chúng tôi rất day dứt. Nhưng trong tình hình suy thoái chung của nền kinh tế thế giới cũng như ở VN, thì những doanh nghiệp vừa và nhỏ như chúng tôi, thậm chí là cả những doanh nghiệp lớn cũng gặp vô vàn những khó khăn, những doanh nghiệp càng lớn thì lại càng rơi vào tình trạng bi đát. Chính vì vậy với vai trò người quản lý thì năm nay, tôi cũng cố gắng hết sức để làm sao lương đầy đủ cho anh em, cộng thêm đó cũng chỉ là một chút quà tết, chỉ là quà Tết thôi chứ không dám nói đến là thưởng Tết.”
Theo ông Học thì xí nghiệp xây dựng của ông có 4 đơn vị thi công, nhưng vừa mới tháng rồi, mấy dự án xây dựng trường học trong tỉnh bị đình lại, nên xem chừng tình hình đã khó khăn lại càng thêm bi đát. Ông cho biết mấy năm trước khi thị trường xây dựng còn tấp nập, mỗi dịp Tết, ngoài chuyện thưởng 2-3 tháng lương, ông còn tổ chức cho anh em trong đơn vị đi du lịch, nhưng đến bây giờ thì chỉ nghĩ không phải nợ lương anh em, ông đã vã mồ hôi.

Chỉ thấy lo toan

Với người Việt Nam, Tết là thời gian quan trọng nhất trong một năm, gia đình nào cũng háo hức mong một cái Tết dư dả đôi chút, có ít tiền mua sắm, sửa sang nhà cửa… quanh năm đã làm việc vất vả ngược xuôi, người ta mong được thảnh thơi đón xuân, đón lộc. Thế nhưng, Tết đâu chưa thấy, mà mới chỉ thấy lo toan, gánh nặng vì câu hỏi “đầu tiên” là “tiền đâu” vẫn chưa có lời giải đáp! Bà Nguyễn Hà Mai làm kế toán cho một công ty bao bì tại Hà Nội dự báo năm nay bà sẽ đón một cái Tết không mấy thoải mái, chúa Xuân sắp gõ cửa rồi mà chuyện tiền thưởng cũng chưa thấy các sếp đả động gì:
Tôi cũng chưa nghe thấy thưởng gì cả, tình hình thưởng Tết năm nay cũng rất ít cho nên anh chị em chúng tôi cũng chưa có suy nghĩ gì đi sắm Tết cả.
-Bà Nguyễn Hà Mai
“Nói thật với anh, tôi cũng chưa nghe thấy thưởng gì cả, tình hình thưởng Tết năm nay cũng rất ít cho nên anh chị em chúng tôi cũng chưa có suy nghĩ gì đi sắm Tết cả, mà nói thật năm nay còn cho nghỉ nhiều đến tận 9 ngày, không có tiền thì mua sắm gì. Cũng chán lắm anh ạ! Năm ngoái còn tương đối, năm nay thì chưa thấy nói năng gì cả. Bên ông xã của tôi, năm ngoái còn thấy thưởng vài triệu, còn năm nay chỉ 2-3 triệu thôi, dù sao có cũng còn hơn không. Thật tình, mình nhìn lên cũng không bằng ai, nhưng nhìn xuống nhiều nơi không bằng mình.”

“Nhìn lên mình không bằng ai, nhìn xuống không ai bằng mình” có lẽ là tâm trạng tự hài lòng, tự trấn an để cho qua đi những thời khắc vất vả mà bà Mai và gia đình đang chuẩn bị cho một cái Tết sắp đến gần.
Theo số liệu thống kê ở một số thành phố lớn, tại T.P. HCM một doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thưởng Tết cho nhân viên lên đến 710 triệu đồng/ người, ở Cần Thơ cá nhân được thưởng Tết cao nhất là trên 130 triệu đồng, Đà Nẵng 172 triệu đồng còn Hà Nội 65 triệu đồng.
Mặc dù, đối nghịch theo kiểu “người ăn không hết kẻ lần không ra” ở xã hội nào cũng tồn tại, thời điểm nào cũng có, nhưng rõ ràng đón một cái Tết vui chung mà sự phân chia xã hội lại quá rõ nét là điều cũng không khỏi chạnh lòng.

Nói đến đây, chúng tôi bất chợt nhớ đến những bài báo châm biếm rằng: không có tiền, lãnh đạo công ty phân phát sản phẩm trong công ty sản xuất thay phần thưởng cuối năm cho anh em, đó là 10 bịch giấy vệ sinh, 200 viên gạch lát sàn hay 70 chiếc quần đùi… để ăn Tết.
Thoáng suy nghĩ bỗng hiện lên, liệu nhân viên công ty ấy sản xuất hòm áo quan thì… không lẽ… hẳn những bi hài ấy trong những ngày năm hết Tết đến là những chuyện cười ra nước mắt phải không quý vị?!?

https://www.youtube.com/watch?v=-eiMDd0Srvs&feature=player_embedded

 http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/prepare-4-tet-without-incentives-01222014111215.html



Tết và mùa cúng cô hồn ở Huế

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2014-01-27
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
034_32650520-305.jpg
Những bát nhang trước sân một ngôi chùa ở Huế
AFP photo


Mùa Tết về, với cư dân  thành phố Huế, bao giờ cũng là một mùa âm âm cô hồn, bàng bạc dòng lịch sử. Chiến cuộc Mậu Thân 1968 tại nơi này đã để lại hàng ngàn nỗi tang tóc mà cho dù có cả trăm năm sau, những ngôi miếu nhỏ trước nhà dân, những ngôi miếu xóm, miếu phường vẫn khắc dấu những cái chết oan khiên. Tết về, người dân Huế nhộn nhịp đón Tết, nhưng ở đâu đó, giữa lòng thành phố, vẫn có nhiều người nặng lòng với nhiều cái chết năm Mậu Thân, họ đã dùng phần lớn quĩ thời gian của mình để phục vụ những việc âm linh.

Những giấc mơ nhuộm máu

Bà Nguyễn Thị Viên, một cư dân sống gần Cồn Hến – Đập Đá kể với chúng tôi rằng trước đây mười năm, lúc đó tình hình gia đình bà còn rất khó khăn, các con của bà cũng chưa trưởng thành. Để có khoản tiền chi tiêu trong gia đình, bà bán căn nhà trên đường Lê Lợi để về khu vực Cồn Hến mua đất mới làm nhà với giá rẻ hơn. Khi về nhà mới để sống, gia đình bà luôn gặp một hiện tượng kì lạ là mỗi đêm, luân phiên từ người này đến người khác trong nhà đều mơ thấy một hòn lửa thật to lăn vào nhà, sau đó hòn lửa biến thành một khối máu và trong khối máu lại hiện ra biểu tượng cờ đỏ búa liềm.

Ban đầu, bà nghĩ chuyện đó là bình thường, nhưng khi cả nhà ngồi kể về giấc mơ của mình thì ai cũng thấy sợ và mời thầy về thắp nhang cúng vái. Ngay đêm hôm đó, mới vừa chạng vạng, bà Viên bước ra cửa và thấy lạnh từ sống lưng lạnh lên, bà quay vào nhà nằm nghỉ lưng nhưng bị thiếp đi và mơ thấy giấc mơ cũ. Nhưng lần này, thay vì thấy khối lửa chuyển thành khối máu và hiện ra cờ đỏ búa liềm, bà Viên thấy từ khối máu, có rất nhiều người nằm rên la thảm thiết, phía sau hộp sọ của họ bị vỡ toang hoác. Trong giấc mơ, bà quì xuống định nắm lấy tay họ để cứu thì họ vùng dậy và chạy vào một cái hố. Dưới đáy hố có một cái cuốc bàn dính đầy máu và một lá cờ hình búa liềm.

Hôm sau, bà cố nhớ lại vị trí cái hố đã thấy trong giấc mơ, hóa ra nó nằm ngay dưới chân tường rào nhà bà. Chồng bà Viên nghe kể, đã mời thầy về coi, thầy nói rằng trong vườn và có một hố chôn tập thể. Bà quyết định cúng kính và khai quật hố chôn ngay vị trí đã nằm mơ. Kết quả làm bà khủng hoảng tinh thần, có rất nhiều hộp sọ dưới hố, có hộp sọ còn nguyên thân thể nhưng đã bị vỡ nát, có hộp sọ không có thân thể, cò nhiều bộ xương vẫn con mắc kẹt trong dây thép gai mà theo người đào hố suy đoán là họ đã bị buộc vào nhau trước khi chết.

Gia đình bà âm thầm mang tất cả các hài cốt ra khu nghĩa trang dòng họ để chôn cất và lập một miếu thờ nhỏ trước sân nhà. Hằng năm, cứ đến ngày Mồng Ba Tết thì tổ chức đám giỗ tập thể cho những vong linh. Cũng từ đó, gia đình bà ăn nên làm ra, sống khỏe mạnh, ít gặp lại giấc mơ cũ, mà nếu có gặp thì những vong linh cũng về báo mộng rằng họ cần áo quần hoặc một vài thứ vật dụng gì đấy, có lúc trái ớt, có khi nải chuối, có khi một lò trầm, có khi họ về tâm sự, chỉ ra kẻ đã giết họ là ai, bây giờ hắn vẫn đang tại vị, vẫn đang thăng quan tiến chức… Nhưng vì lý do nhạy cảm, bà Viên chỉ kể đến dây và dắt chúng tôi đi thắp nhang ngôi mộ tập thể trong khuôn viên nghĩa trang gia tộc của bà.

Những ngôi miếu cô hồn

mieu-200.jpg
Những ngôi miếu cô hồn ở nhà dân hai bên đường Nguyễn Chí Thanh, Huế
 
Đi dạo một vòng, đến đường Nguyễn Chí Thanh, cách Cồn Hến chừng một cây số, chúng tôi thấy nhà ở hai bên đường đều có rất nhiều miếu nhỏ thờ trước sân, ghé vào một nhà có nhiều miếu thờ, chủ nhà là cụ ông Trần Kiểng, kể với chúng tôi rằng trong số bảy ngôi miếu nhỏ thờ trước sân, có 5 ngôi miếu ông thờ những người bạn cùng thời học trò với ông.
Trong chiến cuộc Mậu Thân 1968, ông Trần Kiểng đang là một thợ hớt tóc bên bờ sông Hương, ông là con một nên được miễn đi quân dịch, mà theo ông, đi quân dịch thời đó không khắt khe như bây giờ, nó mang tính tự nguyện nhiều hơn là bắt buộc. Những thanh niên muốn đi vào binh hủng nào, chỉ cần đến trạm tuyển quân dịch, đăng ký binh chủng là nhập ngũ, được hưởng lương quân nhân, được mọi chế độ. Chính vì thế mà người lính Việt Nam Cộng Hòa sống tương đối thoải mái, có thời gian để trau dồi tri thức và có tiền để mua sách mà đọc, họ sống cũng giàu tình người hơn.

Ông kể rằng trong trận Mậu Thân, phần đông quân những người lính Việt Nam Cộng Hòa tìm cách đưa nhân dân đi tản cư để tránh hòn tên mũi đạn, những người bạn của ông, có người đang trong quân ngũ cũng làm thế. Nhưng rất tiếc, sức người có hạn, phần đông người dân không kịp tản cư, đặc biệt là thanh niên, sinh viên, học sinh ở Huế đã bị phe đối lập bắt nhốt. Nhưng những người lính Cộng sản Bắc Việt thực thụ thì hành xử cũng rất nhân đạo, không giết người hàng loạt, họ chỉ bắn vào các doanh trại quân đội đối phương và đốt phá các doanh trại này là chính.

Trong khi đó, những tên lính đối lập hoạt động nằm vùng, vốn có những mối tư thù nào đó với người dân Huế bởi vì đa phần dân Huế tin tưởng vào chế độ Việt Nam Cộng Hòa. Chính những kẻ nằm vùng này đã nương gió mà bẻ măng, nhân lúc chiến cuộc nổ ra dữ dội, đã đến bắt trói gô nhiều thanh niên, trí thức Huế và mang đi thủ tiêu bằng cách đập đầu, chôn sống.
Ông buồn bã kể: “Hồi đó chết nhiều lắm, tui đang tuổi thanh niên chạy theo mấy anh lính ra Quảng Trị tản cư. Nhưng mà pháo kích ở đại lộ kinh hoàng chết la liệt! Mấy nhóm bạn của tui có nhóm chạy tản cư kịp, cũng có người không chạy kịp bị chết hết, bị bắt hoặc chôn sống hoặc giết bằng đai cuốc. Nhiều người già chứng kiến sự việc đến giờ nhắc lại còn thấy sợ… Thì người nằm vùng họ bắt, họ giết chứ hai bên cũng không ai làm thế, mấy thằng nằm vùng nó ác ôn lắm! Rứa mà giờ vẫn làm ông này bà nọ đó thôi, không ai nói chi hết. Khiếp!”

Cũng theo như lời ông Kiểng, số lượng người chết vì chôn sống vào những hố chôn tập thể có thể lên đến cả vài ngàn người chứ không phải vài trăm như đã tìm thấy.
Điều này cho thấy rằng cư dân Huế đang sống chung với những hài cốt nằm quanh quất đâu đó trên các bãi biền, nương dâu hoặc dưới những móng nhà, khách sạn. Dường như, mỗi cánh hoa mùa xuân ở Huế đều thấm đượm màu máu dân oan đã ngã xuống nơi đất thần kinh cố đô này!
 http://www.rfa.org/vietnamese/reportfromvn/the-hungry-ghost-festival-season-hue-01272014105651.html


No comments: