Saturday, August 25, 2018

MINH VÕ * NGÔ ĐÌNH DIỆM: Lời Khen Tiếng Chê

NGÔ ĐÌNH DIỆM: Lời Khen Tiếng Chê (Minh Võ)

Chương 1
Bảo Đại:
Ngô Đình Diệm nổi tiếng là thông minh liêm khiết.
Vua Bảo Đại (1913-1997) là vị hoàng đế cuối cùng của nhà Nguyễn và cũng là ông vua cuối cùng của Việt Nam. Ngày 25 tháng 8 năm 1945 ông đã thoái vị với câu nói lịch sử:
“Trẫm muốn được làm Dân một nước tự do hơn làm Vua một nước bị trị. ” (1)
Sau đó ông được ông Hồ Chí Minh mời làm cố vấn tối cao cho chính phủ liên hiệp cùng với giám mục Công Giáo Lê Hữu Từ. Nhưng chẳng bao lâu, nhận ra ý đồ của ông Hồ và phe nhóm muốn xích hóa Việt Nam, ông đã thôi hợp tác. Năm 1949, theo lời yêu cầu của một số chính khách quốc gia, Bảo Đại trở lại chính trường với tư cách là quốc trưởng cho đến ngày 23 tháng 10 năm 1955 thì bị truất phế và tiếp tục sống lưu vong ở Pháp cho đến khi qua đời ngày 31 tháng 7 năm 1997. Trước khi qua đời ít lâu ông đã cải giáo thành giáo hữu Công Giáo, mặc dù cha ông là vua Khải Định rất sùng đạo Phật và có xây chùa để thường ra đó gõ mõ tụng kinh, khấn Phật. (1bis)
Tháng 7 năm 1979 Bảo Đại viết xong hồi ký “Le Dragon d’Annam” (Ed. Plon, Paris xuất bản năm 1980) được Nguyễn Phước Tộc dịch ra tiếng Việt là “Con Rồng Việt Nam” và cho xuất bản năm 1990 tại California Hoa Kỳ. (2)
Đọc “Con Rồng Việt Nam” người ta thấy Bảo Đại rất quý trọng Ngô Đình Diệm và đã chọn ông Diệm để mời lãnh đạo chính phủ tới 4 lần (3), mặc dù ông này chỉ nhận hai lần vào năm 1933 và 1954.
Vì muốn thực hiện chương trình cải cách hầu khôi phục dần chủ quyền Việt Nam, năm 1933 vua Bảo Đại đã đặt Ngô Đình Diệm vào chức vụ thượng thư bộ Lại (Nội Vụ) đứng đầu nội các lúc ấy chỉ gồm có 6 bộ (3bis), kiêm tổng thư ký hội đồng hỗn hợp Việt Pháp về “Canh Tân.” Trong hồi ký ông Bảo Đại viết:
“Tôi cho vời một viên quan tỉnh trẻ tuổi nhất là Ngô Đình Diệm, lúc ấy làm Tuần vũ tỉnh Phan Thiết, để đảm trách bộ Lại. …Diệm năm ấy mới 31 tuổi, NỔI TIẾNG LÀ THÔNG MINH LIÊM KHIẾT. Đây là một người quốc gia bảo thủ. Ngoài chức vụ thượng thư, Ngô Đình Diệm còn là tổng thư ký cho hội đồng hỗn hợp về Canh Tân đã được ban bố năm trước, bao gồm các thượng thư Việt Nam và hàng công chức cao cấp Pháp”. (4)
Nhưng vì thấy người Pháp không đáp ứng những yêu cầu của ông về canh tân nên chỉ vài tháng sau Ngô Đình Diệm đã từ chức để phản đối, mặc dù nhà vua cố thuyết phục ông nên tiếp tục. Khi bất đắc dĩ phải chấp thuận cho ông từ chức nhà vua bảo ông Diệm:
“Mong rằng sự ra đi của quan thượng sẽ mở mắt cho người Pháp”. (5)
Câu sau đây ở trang sau chứng tỏ Bảo Đại lúc ấy đã kỳ vọng ở Ngô Đình Diệm đến mức nào và cũng đồng thời cho thấy trong hàng sĩ phu lúc ấy Bảo Đại không còn biết trông cậy vào ai ngoài Ngô Đình Diệm:
“Ngô Đình Diệm đi rồi, tôi HOÀN TOÀN thất vọng.” (6)
Năm 1945, khi Nhật đảo chính Pháp, người Nhật tỏ ý muốn trao trả độc lập cho Việt Nam trong tay Bảo Đại. Nhà vua lập chính phủ Trần Trọng Kim. Nhưng trước khi chọn sử gia này, ông đã nghĩ đến Ngô Đình Diệm. Ông viết:
“Trong óc tôi, người tiêu biểu nhất trong số này là Ngô Đình Diệm.” (7)
Đến cuối tháng tư đầu tháng năm năm 1948 ông Bảo Đại lại muốn lập một chính phủ do ông Diệm lãnh đạo. Nhưng ông Diệm không nhận vì thấy người Pháp chưa đáp ứng những đòi hỏi của ông. Trong hồi ký ông Bảo Đại viết:
“Nay chỉ còn đi đến việc thực hiện. Nhưng ai sẽ là thủ tướng chính phủ trung ương đây? Diệm được mời lại từ chối.” (8)
Trong khi hội nghị Geneve đang khai diễn, vào tháng 6 năm 1954 với viễn ảnh đen tối, nếu không nói là tuyệt vọng, cho giải pháp Bảo Đại và phe quốc gia, ông Bảo Đại lại một lần nữa tìm đến “người mà tôi tin cẩn.” Ông đã thuật lại đầu đuôi câu chuyện như sau:
“…Tôi cho vời Ngô Đình Diệm và bảo ông ta:
“– Cứ mỗi khi mà tôi cần thay đổi chính phủ, tôi lại phải gọi đến ông. Ông thì lúc nào cũng từ chối. Nay tình thế rất bi đát, đất nước có thể bị chia cắt làm đôi. Ông cần phải lãnh đạo chính phủ.
–Thưa hoàng thượng, không thể được ạ. Ông ta đáp. Tôi xin trình ngài là sau nhiều năm suy nghĩ, tôi đã quyết định. Tôi định đi tu…
–Tôi kính trọng ý định của ông. Nhưng hiện nay tôi kêu gọi đến lòng ái quốc của ông. Ông không có quyền từ chối trách nhiệm của mình. Sự tồn vong của Việt Nam buộc ông như vậy.
Sau một hồi yên lặng cuối cùng ông ta đáp:
–Thưa hoàng thượng, trong trường hợp đó, tôi xin nhận sứ mạng mà Ngài trao phó.
Cầm lấy tay ông ta, tôi kéo sang một phòng bên cạnh, trong đó có cây thánh giá. Trước thánh giá tôi bảo ông ta:
–Đây Chúa của ông đây, ông hãy thề trước chân dung Chúa là giữ vững đất nước mà người ta đã trao cho ông. Ông sẽ bảo vệ nó để chống lại bọn Cộng Sản, và nếu cần, chống luôn cả người Pháp nữa.
Ông ta đứng yên lặng một lúc lâu, rồi nhìn tôi, sau nhìn lên Thánh giá, ông nói với giọng nghẹn ngào:
–Tôi xin thề. ” (9)
Bảo Đại đã trao cho Ngô Đình Diệm toàn quyền dân sự và quân sự để có thể đối phó với tình hình cực kỳ khó khăn lúc ấy. Về những khó khăn của tân thủ tướng, quốc trưởng Bảo Đại viết:
“Công việc không dễ dàng gì cho Ngô Đình Diệm. Việc ông đến Saigon chẳng được ai hoan nghênh. Cần phải động viên tinh thần mọi người cả nước đã rơi vào tình trạng hoang mang. Ngày 30 tháng 6 ông ta ra Hà-nội mà những điều ông ta thấy không ai có thể tưởng tượng được. Chống lại Cộng Sản chẳng ai nghĩ đến…Trái lại nữa người Pháp bắt đầu di tản trước tiên… Hàng trăm ngàn người đau khổ trong đó có những người Công Giáo thuộc các giáo phận miền Bắc mà ông tin tưởng sẽ đứng bên cạnh ông, thì chỉ nghĩ đến chạy vào Nam. Thật đã quá chậm, không thể hành động gì được nữa.” (10)
Tuy rất bất mãn về việc bị truất phế nhưng xem ra ông Bảo Đại rất nhẹ nhàng trong việc chỉ trích ông Diệm. Có lẽ lời duy nhất ông dùng tương đối nặng là câu “một quốc gia cảnh sát trị” để chỉ trích chế độ Ngô Đình Diệm chuyên quyền độc đoán. (11)
Khoảng giữa năm 1992, sau 37 năm im lặng, Bảo Đại bỗng lên tiếng trong một buổi nói chuyện tại một trường học ở Pháp. Nhân dịp này người ta đã hỏi ông nhiều điều về thái độ của ông trong những năm cầm quyền trong đó có một câu về việc ông trao toàn quyền cho ông Diệm, được nhà báo Phan Văn Trường ghi lại và dịch từ Pháp văn như sau:
“Hỏi: Tại sao Ngài lại trao quyền cho ông Ngô Đình Diệm để rồi ông này lật Ngài?”
Vua Bảo Đại cũng trả lời ngay :
“Ông Diệm là người tôi tín nhiệm. Lúc đó thế lực của Pháp đã thất bại. Phía Cộng Sản đã được Liên Sô tích cực ủng hộ về mọi mặt nên tôi khuyên ông Diệm nên tìm sự ủng hộ của Mỹ để có thể ngăn chặn (endiguer) sự bành trướng của Cộng Sản. Việc ông ta lật tôi là do sức ép của chính trị. Ông Diệm là NGƯỜI YÊU NƯỚC, lúc trao quyền tôi có yêu cầu ông ấy cam kết với tôi hai điều trước bàn thờ Chúa, vì ông ấy rất mộ đạo, là phải giữ vững miền Nam, và nếu không làm được sứ mạng ấy thì phải trao trả quyền lại cho tôi. Nhưng rồi ông ta đã CHẾT KHI THI HÀNH NHIỆM VỤ. Dù sao thì ông ta cũng cố giữ những lời cam kết ấy mà không được.” (12)
Có lẽ vì đã từng là quốc trưởng và đã phải đối phó với Cộng sản, có kinh nghiệm về các phương pháp khuấy động gây rối của cộng quân, hơn nữa tin tưởng ông Ngô Đình Diệm là người yêu nước thương dân, nên Bảo Đại không tin ông Diệm có thể bách hại Phật Giáo. Trong hồi ký ông đã viết:
“Tất cả đang tiến tới, thì chính phủ (Ngô Đình Diệm) gặp phải sự chống đối của các nhà sư. Ông Diệm và Nhu là người Công Giáo. Các nhà sư được cộng sản giật giây và mật vụ Mỹ tiếp tay, liền bắt đầu hành động. Chính quyền phải đối phó lại. Vô hình chung như mang mặc cảm kỳ thị tôn giáo…Ai đã xúi dục họ gây loạn, ai ? Họ ở đâu tới? Làm sao biết được họ từ Hà-nội vào hay từ Bắc Kinh tới?…” (13)
Chú thích:
(1) “Con Rồng Việt Nam”, Nguyễn Phước Tộc, California 1990. Trang 188.
(1bis) Trong hồi ký “Việt Nam Máu Lửa Quê Hương Tôi”, nxb.Văn Nghệ, 1993, (trang 172), ông Đỗ Mậu gọi vua Khải Định là “vị vua nổi tiếng Việt Gian”
(2) Chú thích và trích dẫn trong chương 1 này là theo bản dịch của Nguyễn Phước Tộc.
(3) Vào những năm 1933, 1945, 1948, và 1954.
(3bis) 6 bộ trong nội các là: Đứng đầu và có quyền trên hết là bộ Lại tức Nội vụ. 2: Bộ Hộ tức bộ Tài chính. 3: Bộ Lễ hay bộ Học. 4: Bộ Hình tức Tư Pháp. 5: Bộ Binh tức Quốc Phòng. Và sau hết 6: bộ Công tức Công chánh. Như vậy ông Diệm ở tuổi 31 đã đứng đầu nội các gồm các vị thượng thư hầu hết đều hơn ông cả chục tuổi, như ông Bùi Bằng Đoàn, cha của đại tá Việt cộng Bùi Tín, thượng thư bộ Hình, hơn ông Diệm đúng 20 tuổi.
(4) Sách đã dẫn trang 91. Ông Bảo Đại cũng cho biết là ông Nguyễn Hữu Bài đã tiến cử ông Ngô Đình Diệm.
(5) S.đ.d. tr. 93.
(6) S.đ.d. tr. 94.
(7) S.đ.d. tr. 165.
(8) S.đ.d. tr. 313.
(9) S.đ.d.. tr. 515.
(10) Tr.517.
(11) Tr 538.
(12) Nguyệt san “Diễn Đàn Phụ Nữ” tháng 9 năm 1992.
(13) Con Rồng Việt Nam các trang 543 và 545.




NGÔ ĐÌNH DIỆM: Lời Khen Tiếng Chê (Minh Võ)

Chương 2
Phan Bội Châu:
Ông Ngô Đình Diệm là Chí sĩ, Vĩ nhân.
Nhà cách mạng lừng danh Phan Bội Châu (1867-1940) người Nghệ An, (cũng như Phan Đình Phùng và Hồ Chí Minh) thiết tưởng ai cũng đều biết. Tài, trí và ý chí, hành động của ông đã được ghi vào lịch sử. Ông đã đi khắp nơi thu nạp đồng chí và tìm cách đoàn kết lương giáo trong mặt trận yêu nước chống thực dân Pháp. Trong mục “Giao kết giáo đồ” trang 36 của cuốn tự truyện “Phan Bội Châu niên biểu” ông đã nói qua về hành động này:
“Đoạn tôi từ biệt Tiểu La, lại chạy khắp các địa phương thâm kết giáo đồ từ Quảng Bình dĩ Bắc. Cụ Thông ở Mộ Vinh, Cụ Truyền ở Mỹ Dụ, Cụ Thông ở Quỳnh Lưu, Cụ Ngọc ở Ba Đồn, đều thông tình tỏ hết. Cái đám mây mù nghi ngờ giữa lương giáo, quét một trận mà sạch bong, cũng là một việc thích lắm.” (1)
Ông cũng không ngừng xuất dương cầu viện và đưa học sinh ra nước ngoài học tập trong phong trào Duy Tân để tạo lực lượng chống Pháp. Ông đã gặp rất nhiều yếu nhân Nhật Bản và Trung Hoa trong đó có cả Lương Khải Siêu và Tôn Trung Sơn để gây hậu thuẫn cho đại cuộc. Nhưng vận nước nhà chưa tới nên ông đã bị người quen phản và bị Pháp bắt giam vào tháng 6 năm 1925, bỏ dở việc lớn.(2)
Bernard Fall, trong cuốn “The two Vietnams”, có nói về việc ông Ngô Đình Diệm liên lạc với nhà cách mạng tiền bối Phan Bội Châu. (3)
Minh Hùng, tác giả “Đời một tổng thống”, Saigon 1971, có ghi lại lời phát biểu của cụ Phan Bội Châu về việc ông Diệm rũ áo từ quan năm 1933 như sau:
“Ông Ngô Đình Diệm, con người có tâm huyết, biết thương giống nòi, biết nhục vong quốc, nên ông dám chống lại cường quyền, lui về ẩn tích, đợi thời tuyết sỉ. Đó mới là đáng bậc CHÍ SĨ, VĨ NHÂN, tất sau này cuộc Phục Hưng chỉ có hạng người ông Diệm mới làm nổià Ta muốn tặng ông Diệm một bài thơ để tỏ lòng kính trọng bậc thiếu niên hiền triết. Ông Diệm bây giờ mới là ông lớn (4) thật sự.”
Chú thích:
(1) Phan Bội Châu Niên Biểu. Nhóm Nghiên Cứu Sử Địa Saigon. 1971. Trang 36. Từ “Cụ” mà Phan Bội Châu dùng ở đây chỉ các linh mục Công Giáo. Thời ấy con chiên thường gọi các linh mục Việt Nam là “cụ.”
(2) Sử gia Phạm Văn Sơn, trong Việt Sử Tân Biên, tập 7, cơ sở Xuất Bản Đại Nam, trang 228 cho rằng cụ Phan đã bị nhóm Lý Thụy (tức Nguyễn Ái Quốc, tức Hồ Chí Minh) và Lâm Đức Thụ bàn tính bán đứng cụ cho Pháp để lấy tiền tổ chức chống Pháp vì cho rằng cụ đã quá già và cũng hy vọng Pháp không giết cụ (?) Cụ bị bắt, đem xử tử, rồi được giảm án thành khổ sai chung thân. Sau cùng nhờ nhân dân phản đối và vận động với viên toàn quyền Pháp Varenne mới tới nhận chức, nên cuối cùng cụ được tha và bị quản thúc gắt gao tại Huế cho đến khi qua đời.
(3) S.Đ.D. trang 239,240.
(4) Hai tiếng “Ông Lớn” là từ người thời đó thường dùng để gọi các quan. Cụ Phan Bội Châu có ý nói: Khi làm quan, từ tuần vũ Phan Thiết đến Thượng Thư bộ Lại trong triều, ông Diệm được gọi là “ông lớn”, nhưng không lớn thực sự, mà chỉ khi đã can đảm từ bỏ những chức tước đó, để phản đối chính quyền thực dân, ông Diệm mới thực sự trở thành “Ông Lớn”, tức VĨ NHÂN.
 
 


No comments: