Sunday, May 14, 2017

TẠ QUANG KHÔI * BÊN MÊ I







Vừa bước qua cổng trường, Chuyên bỗng nghe lòng hồi hộp. Chính chàng cũng phải ngạc nhiên về sự hồi hộp đó. Chàng đâu phải là một nhà giáo mới bước chân vào nghề dạy học. Ngay từ khi đậu tú tài, chàng đã nhận phụ trách một số giờ tại một vài trường tư. Nghĩ lại những phút đầu tiên đứng trước mặt đám học trò đang ngồi im phăng phắc chờ nghe lời giảng dạy của thầy, chàng cũng thấy mình luống cuống. Hai lòng bàn tay ướt sũng mồ hôi và chàng cũng có những cử chỉ thiếu bình tĩnh thiếu tự tin Vừa nói chàng vừa đi lại trước bảng đen và bẻ phấn thành những mẩu nhỏ, ném xuống đất, lấy đầu mũi giầy di đi di lại. Dạo đó, chàng phải mất nửa tháng mới tạm quen với nghề phấn trắng bảng đen, với những lối đùa nghịch đôi khi hỗn sược của đám học trò phá phách hơn quỷ.


Cho đến hôm nay, sau ba năm được rèn luyện trong khung cảnh hỗn độn của trường tư, Chuyên đã trở thành một nhà giáo có đôi chút kinh nghiệm. Chàng chưa phải là loại thầy giáo được học sinh hâm mộ cuồng nhiệt, nhưng cũng không bị liệt vào loại thầy bị học sinh làm đơn xin đuổi. Thật ra, một giáo sư sinh ngữ như chàng khó có thể trở thành loại giáo sư "ăn khách" như mấy ông thầy dạy Toán, Lý Hóa đang nổi tiếng như cồn.


Chuyên thong thả đi qua một cái sân khá rộng còn ẩm ướt sau trận mưa đêm hôm trước để bước vào văn phòng nhà trường. Chàng nói với viên thư ký đánh máy ngồi ngay sát cửa :


"Tôi muốn gặp ông hiệu trưởng."


Viên thư ký ngước nhìn Chuyên, rồi cúi xuống đánh máy tiếp,hỏi xẵng :


"Chuyện chi ?"


Không để ý tới lời thiếu lịch sự của hắn, Chuyên vẫn ôn tồn :


"Tôi mới đến trình sự vụ lệnh."


Viên thư ký nhìn chàng lần nữa, tỏ vẻ quan tâm :


"À, giáo sư mới đổi về, hả ?"


Sau đó, hắn quay về phía người đàn ông ngồi bên một cái bàn nhỏ, nói như ra lệnh :


"Giáo sư mới ! Vô báo cụ hiệu biết, Tám."


Tám hấp tấp đứng lên, bước nhanh ra ngoài. Viên thư ký đánh máy kéo ghế mời Chuyên ngồi, nhưng chàng vẫn đứng, hững hờ nói một câu cảm ơn. Chỉ mấy phút sau, Tám trở lại, mời Chuyên vào phòng hiệu trưởng.


Chàng được một người đàn ông trạc ngoài bốn mươi đón tiếp một cách thờ ơ. Lối bắt tay của lão làm chàng có ác cảm ngay từ phút đầu. Dáng người lão thấp nhỏ một cách bủn xỉn, không có một chút uy nghi nào. Đôi mắt lão nhấp nháy liên hồi sau cặp kính trắng. Mặt lão tròn, nước da bì bì hơi tái. Đôi môi mỏng, khi nói miệng chỉ mấp máy không mở rộng. Do đó, tiếng lão nhỏ lí nhí như không có hơi sức. Chuyên chợt nhớ tới lời giới thiệu của một người bạn về lão. "Thằng Trương là một bậc thầy về mặt đạo đức giả đó. Nó đã từng ngủ với con gái riêng của vợ mà lúc nào cũng lên mặt đạo đức." Chàng không tin, hỏi lại : "Nó khốn nạn như vậy mà người ta cũng cho làm hiệu trưởng ?" Người bạn nhún vai, nửa đùa nửa thật : "Thì 'ngưu tầm ngưu, mã tầm mã' mà."


Từ lúc đó, Chuyên có thành kiến không tốt với lão hiệu trưởng trường này, nên vừa thoạt gặp, chàng đã không ưa ngay. Thật ra, cái khổ người bần tiện, cái mặt đạo đức giả của lão cũng không làm ai có cảm tình nổi.


"Ông giáo sư dạy Anh văn hả ? À à, tốt lắm ! Hồi cuối niên học vừa rồi, tôi có xin bộ cho tôi hai giáo sư Anh văn, nhưng bộ hứa chỉ cho có một thôi. Ông là giáo sư bộ hứa đó... Tốt lắm ! Tốt lắm !"


Nói xong, lão xoa tay, nhe hai hàm răng thiếu mấy cái bên trái hàm trên ra cười. Chuyên ngồi im lặng nhìn lão, chờ đợi. Lão chợt nghiêm giọng :


"Xin lưu ý ông giáo sư một điều là...là trường ta, nam nữ sinh học chung. Vậy, khi giảng bài... À, ông giáo sư đã có gia đình chưa ?"


Chuyên hiểu ngụ ý của lão, hơi khó chịu, nhưng vẫn giữ giọng lễ phép :


"Thưa ông hiệu trưởng, tôi còn độc thân."


"À à...vậy thì ông giáo sư phải cẩn thận một chút...Bọn nữ sinh cũng lớn bộn rồi..."


Chuyên cười nhẹ :


"Thưa ông hiệu trưởng, đối với tôi, học sinh nào cũng là học sinh, không phân biệt nam nữ. Tôi đã dạy tư nhiều năm nên cũng có kinh nghiệm về cách đối xử với học trò."


Lão gật đầu :


"Vậy thì tốt. Nhưng tỉnh nhỏ lắm cái phiền phức, khác Saigon. Mình phải đề phòng trước."


Nói tới đây lão bỗng đứng dậy, đưa tay ra bắt tay Chuyên, rồi nói :


"Ông giáo sư sang gặp ông giám học để lấy thời khóa biểu. Chúng tôi đã xếp sẵn từ đầu niên học vì được Nha Trung học báo cho biết trước."


Lần này chàng bắt chước lão khi bắt tay, chỉ vuốt nhẹ bàn tay lão.


Ra khỏi phòng hiệu trưởng, Chuyên chưa biết hỏi ai để tìm văn phòng giám học, chợt có tiếng hỏi sau lưng :


"Ông là giáo sư mới ?"


Chàng quay lại, thấy một người đàn ông mặt non choẹt, mép để ria lún phún như một lớp lông tơ mọc thưa thớt. Chàng vừa nói :"xin lỗi" thì hắn đã tự giới thiệu :


"Tôi là Viễn, giám học."


Chàng "à" một tiếng, rồi vui vẻ :


"Xin chào ông giám học."


Viễn vồn vã bắt tay chàng, nói :


"Đã có thời khóa biểu cho ông giáo sư. Xin mời vô đây."


Phòng giám học nhỏ hơn phòng hiệu trưởng, lại bày biện lộn xộn, trông thật dơ bẩn. Trên tường có một tấm bảng lớn, chia thành những ô nhỏ ghi giờ dạy của các giáo sư trong trường. Bàn giấy của giám học cũng bừa bãi, lộn xộn, phủ đầy những chồng giấy. Viễn lục lọi một lúc, lấy từ trong một ngăn kéo ra một mảnh giấy nhỏ trao cho Chuyên :


"Đây là giờ dạy hàng tuần của ông giáo sư...À, có phải ông giáo sư chính thức chỉ phải dạy có mười sáu giờ một tuần không ? Vậy, ông có 8 giờ phụ trội đó. Toàn đệ tam, đệ nhị cả."


Chuyên liếc qua thời khóa biểu, rồi tỏ vẻ ngạc nhiên :


"Ông giám học bắt tôi dạy cả tuần ? Từ sáng thứ hai tới chiều thứ bảy. "


Viễn cười cầu tài làm mấy sợi ria tơ trên mép rung rung, đáp :


"Ở đây, ai cũng vậy hết. Mình nên chịu khó một chút thì học sinh có lợi hơn."


Chuyên nghiêm giọng :


"Nếu thực sự muốn học sinh có lợi, tôi chỉ xin dạy đúng mười sáu giờ quy định của bộ. Tôi không nhận giờ phụ trội."


Viễn nhăn mặt, nói ngay :


"Đâu có được ! Trường đang thiếu giáo sư sinh ngữ."


Chuyên nhún vai :


"Thiếu hay thừa, không liên quan gì đến tôi. Ông và ông hiệu trưởng giải quyết chuyện đó với bộ, với nha. Xin ông giám học nhớ cho rằng tôi cũng có quyền từ chối dạy ngoài số giờ đã quy định. Mà ông thử ngó lại cái thời khóa biểu xem ông xếp có hợp lý không. Dạy hai mươi bốn giờ đủ sáu ngày, sáng hai chiều hai. Ông còn cách nào hành giáo sư hơn được nữa không ?"


Vừa nói chàng vừa dằn mạnh tờ thời khóa biểu xuống bàn giấy của giám học, nhắc lại :


"Tôi chỉ xin dạy đủ mười sáu tiếng quy định."


Viễn tỏ vẻ bực mình, nhưng cố lấy giọng ôn tồn :


"Thôi được, để tôi cố gắng xếp lại coi."


Chuyên hỏi :


"Bao giờ tôi có thời khóa biểu khác ?"


Viễn nhẩm tính, rồi đáp :


"Ông giáo sư cứ về Saigon chơi, ba bữa nữa xuống cũng được...Ông giáo sư muốn nghỉ những ngày nào trong tuần ?"


"Ngày nào cũng được, miễn chỉ có mười sáu giờ và gọn."


Viễn cười hề hề :


"Vậy thì tốt rồi ! Ba bữa nữa mời ông giáo sư trở lại."


Sau khi chia tay với Viễn, Chuyên đi thẳng ra đường. Chàng đứng trước cổng trường phân vân không biết nên về ngay Saigon hay tìm gặp một người bạn cũng đang dạy học ở trường này. Cuối cùng, thấy còn sớm, chàng quyết định tìm bạn để biết về cuộc sinh hoạt của các bạn đồng nghiệp ở tỉnh lỵ nhỏ bé này. Chàng nhờ một học sinh dẫn đường nên tìm ra nhà bạn không khó khăn.


Chàng gọi cửa một căn nhà nửa biệt thự nửa nhà ống. Một người ló đầu ra cửa sổ, hỏi :


"Ai đó ?"


Rồi liền reo to :


"A, thằng Chuyên. Mày xuống đây làm cái thống chế gì ?"


Chàng cũng reo lên :


"Hoằng ! Tao được bổ về đây."


"Ồ, tuyệt quá rồi !"


Nói xong, anh mở cửa mời bạn vào. Hai người nắm tay nhau mừng rỡ. Hoằng ngắm bạn từ đầu đến chân, rồi tấm tắc khen :


"Hồi này mày cao lớn, đẹp trai hẳn ra. Trông đỡ đần một chút. Chắc mày phải cao đến hơn mét bảy ? Các em bây giờ chỉ mê những thằng cao ráo, sạch sẽ như mày thôi."


Chuyên cười :


"Tao một thước bảy lăm."


"Điệu này chắc mày quơ hết các em chưa chồng hoặc ế chồng ở trường này mất. Còn các em có chồng thì cũng thầm yêu trộm nhớ mày, sẵn sàng ngủ lén với mày."


Chuyên nghiêm mặt :


"Hừ, chưa gì mày đã nói chuyện bậy bạ rồi."


Hoằng cười hì hì, rồi dắt Chuyên vào nhà trong. Đi qua phòng ngoài lộn xộn vì những đống quần áo vứt bừa bãi trên mấy cái giường sắt kê không có thứ tự, hàng lối, hai người bước vào phía trong. Chuyên chưa kịp quen với bóng tối của căn phòng, Hoằng đã lên tiếng giới thiệu :


"Đây là thằng Chuyên, một thằng cù lần nhất trong bọn tao. "Người" vừa được bổ về đây dạy Hồng mao văn."


Chuyên thấy lố nhố khoảng năm, sáu người ngồi quây tròn trên một cái chiếu giữa nhà. Chàng hiểu ngay họ đang đánh bài. Hoằng lại lên tiếng :


"Đây là môn giải trí duy nhất của bọn tao ở cái đất hoa lệ khỉ ho cò gáy này."


Chuyên phụ họa :


"Vui quá nhỉ !"


Rồi chàng hỏi nhỏ Hoằng :


"Đang chơi gì thế ?"


"Xì phé !"


Sau đó, Hoằng kéo bạn ra phòng ngoài ngồi nói chuyện. Hai người ngồi trên mép hai cái giường sắt đối diện. Anh hỏi bạn :


"Gặp hiệu trưởng, giám học, lấy thời khóa biểu chưa ?"


Chuyên phì cười :


"Mày hỏi gì mà dồn dập như vậy ?"


Hoằng đáp ngay :


"Thì đằng nào cũng phải hỏi ngần ấy việc, hỏi một lần cho gọn."


Chuyên kể lại chuyện trình diện hiệu trưởng và thời khóa biểu bị nát. Hoằng cười


"Thế là mày đã được vuốt tay cụ hiệu rồi. Còn cái vụ thời khóa biểu thì cái thằng mép có lông tơ ấy hay ăn hiếp những thằng mới vô nghề lắm. Mày cứng như vậy là nó nể rồi đó. Nó chỉ thử mày thôi, chứ thục ra nó cũng đã có sẵn một thời khóa biểu ngon lành cho mày."


"Sao nó không đưa cho tao ngay để tao lên lớp ?"


Hoằng nheo mắt cười :


"Làm gì mà gấp vậy ? Cứ từ từ rồi đâu sẽ có đó. Dạy học chứ có phải ăn cướp, ăn trộm gì đâu mà vội. Nó không cho mày thời khóa biểu khác ngay vì nó không muốn để lộ cho mày biết là nó thử mày xem vào loại nào, có dễ đè đầu cưỡi cổ không ? Mày mà nhận ngay cái thời khóa biểu đầu tiên là đời mày tàn trong ngõ hẹp đó. Nó cho mày nghỉ chơi ba ngày là nó muốn lấy cảm tình của mày. Cứ nghỉ cho sướng, tội gì !"


Chuyên tỏ vẻ ngạc nhiên :


"Dạy học mà cũng phải thủ đoạn như vậy ? Tao thấy trường tư họ đối với đồng nghiệp đàng hoàng lắm, chứ đâu có giả dối như bọn này."


Hoằng nhún vai :


"Trường tư cũng có nhiều loại trường tư. Chúng nó cần mày thì tử tế với mày, khi không cần thì chúng nó còn tệ hơn bọn trường công."


"Thế mà ai cũng cho rằng dạy học là cao quý."


"Thì nghề gõ đầu trẻ vẫn cao quý, chỉ mấy thằng giáo dở là không cao quý thôi. Nghề nào cũng thế hết, có nằm trong chăn mới biết chăn có rận. Vì thế, bọn tao có triết lý sống riêng của bọn tao. Đừng có mơ tưởng cao quá, đừng có lý tưởng hóa nghề này nghề kia."


Chuyên ngạc nhiên nhìn bạn, rồi hỏi :


"Lâu không gặp, mày có vẻ thay đổi nhiều đấy. Thế thì triết lý của mày là như thế nào ?"


"Từ từ rồi tao sẽ truyền nghề cho...Bao giờ mày về Saigon ? "


Chuyên lưỡng lự :


"Có lẽ ngay bây giờ..."


Hoằng xem đồng hồ tay, rồi đề nghị :


"Còn sớm chán. Ở lại ăn trưa với tao rồi về cũng còn kịp...Tiệm ăn gần đây thôi, đi bộ vài ba phút. Đợi tao thay đồ nhé."


Khi còn lại một mình, Chuyên tò mò nhìn quanh. Căn phòng không rộng, kê được hai chiếc giường một người đã thấy hơi chật. Chờ Hoằng trở ra, chàng hỏi :


"Mày ở chung với mấy tên ?"


"Ba. Vị chi là bốn tên đực rựa. Thằng nào cũng chỉ dạy ba ngày một tuần, rồi dọt về Saigon ngay. Có đứa nghỉ cuối tuần, có đứa nghỉ đầu tuần."


"Mày ở đây những ngày nào ? Đầu tuần hay cuối tuần ?"


"Tao ở đây cả tuần, rất ít khi về Saigon."


Chuyên ngạc nhiên hỏi :


"Mày dạy cả tuần ?"


"Không, tao chỉ dạy có ba ngày đầu tuần, nhưng dạy tư luôn cả ngày thứ bảy, nghĩa là nghỉ có ngày chủ nhật thôi. Vì thế, chả có thì giờ về Saigon. Mà cũng không có ai cần thăm nom mà phải về."


Chuyên tỏ vẻ ái ngại :


"Có một mình mày ở lại ngày chủ nhật chắc cũng buồn."


"Buồn gì mà buồn ! Bọn tao họp nhau chơi xì phé, chắn cạ. Vui đếch chịu được. Chơi cò con giải trí nên thua được chả đáng bao nhiêu...Ngoài chắn cạ, mày có biết chơi xì không ?"


"Tao biết chơi nhiều thứ lắm, cả mạt chược, tổ tôm...nhưng ít chơi, vì thấy mất thì giờ quá."


Hoằng vui vẻ reo lên :


"Xong rồi ! Thế là bọn tao có thêm mày, khỏi sợ thiếu chân."


"Nhưng...nhưng, có thể chủ nhật tao phải về Saigon..."


"Bộ mày có vợ rồi ?"


"Chưa..."


"Hay mày có người yêu ?"


"Cũng chưa."


"Vậy, không có ràng buộc gì thì về Saigon làm cái thống chế gì ngày chủ nhật. Cứ ở đây mà chơi với bọn tao cho vui. Có thể tao sẽ kéo mày đi dạy tư với tao. Để xem thời khóa biểu của mày ra sao rồi mới tính được. À, mày còn dạy tư ở trển không ?"


"Tao xin tạm nghỉ ít lâu vì còn muốn xem tình hình dưới này thế nào đã."


"Thế thì tốt ! Bọn trường tư dưới này trả cũng khá lắm, không thua gì Saigon đâu."


Chuyên chợt đổi hướng câu chuyện, dò hỏi :


"Cơm nước hàng ngày ra sao ? Bộ ngày nào mày cũng phải ăn tiệm ?"


"Thì phải sống cuộc đời...cơm hàng cháo chợ, chứ nấu nướng gì được. Bọn tao ăn cơm tháng ở một tiệm. Cũng không đến nỗi nào."


Sau đó, Hoằng đưa Chuyên đến một tiệm ăn Tàu ở gần nhà. Hai người chỉ phải đi bộ không đầy năm phút. Trong khi chờ đợi món ăn, Chuyên lại thắc mắc về cuộc sinh hoạt của bạn :


"Ở cái đất này, ngoài cờ bạc, chúng mày không có trò giải trí nào khác sao ?"


Hoằng lừng khừng đáp :


" Kể ra thì cũng có...nhưng không phải thằng nào cũng chơi được..."


"Cái gì mà khó vậy ?"


"Cũng chẳng khó, nhưng phải có điều kiện...nghĩa là phải bay bướm, phải biết kín đáo..."


Lời nói mập mờ của bạn làm Chuyên tò mò :


"Trò gì mà khó quá vậy ?"


Hoằng cười hề hề, rồi hạ thấp giọng để chỉ đủ mình chàng nghe :


"Trò tán nữ sinh..."


Chuyên ngạc nhiên :


"Cái gì ? Bộ chúng mày coi đó là một trò giải trí ? Chúng mày không sợ hậu quả ?"


Hoằng vội xua tay :


"Không có tao trong cái trò giải trí này vì tao không đủ điều kiện...ắt có và đủ. Tao còn bận dạy tư, thì giờ đâu mà chơi cái trò...dụ dỗ gái tơ ấy. Tao cũng không thích đùa dai với mấy ông tòa. Còn hậu quả thì thằng nào không khéo chùi mép cũng có thể dính. Đã có thằng phải ngậm ngùi cưới một em nữ sinh mà nó chỉ định lợi dụng trong một lúc thôi."


Ngừng lại ngẫm nghĩ vài phút, anh tiếp :


"Cách đây vài năm, thằng Dũng ngố bị kẹt một cú cũng hơi đau. Nó phải cưới một con nhỏ mà cả làng đã xúm vào chơi đòn hội chợ. Về sau, các xếp lớn tội nghiệp nó vừa ngố vừa dại, an ủi nó bằng cách cho nó nhậm chức hiệu trưởng ở một nơi đèo heo hút gió. Bây giờ nghe nói vợ chồng nó hạnh phúc lắm. Thôi thì cũng là điều đáng vui rồi."


Chuyên lắc đầu :


"Tao không ngờ chúng mày sa đọa, bê bối như vậy. Thì ra bọn giáo mác tỉnh lẻ chúng mày cũng quá trời. Thế thì còn dạy dỗ cái đếch gì nữa !"


Hoằng cười :


"Thì vừa dạy vừa dỗ đấy thôi. Thế là đúng sư phạm rồi ! Nhưng mày đừng có vơ đũa cả nắm. Chúng tao, bọn hư hỏng, chỉ là thiểu số. Điều đáng mừng cho nền giáo dục nhân bản và khai phóng của chúng ta còn nhiều nhà giáo chưa đánh mất lương tâm. Họ sống âm thầm và cố gắng trong thiên chức giáo huấn. Họ là những người đáng phục nhưng không được các xếp lớn ngó ngàng tới vì họ không biết và không quen cậy cục, nịnh bợ."


Chuyên khẽ thở dài :


"Rồi chúng mày cứ kéo dài mãi cuộc sống bê bối này ?'


Hoằng đùa :


"Bẩm thưa nhà đại giáo dục, chúng em đâu có muốn bê bối thế. Nhưng nền giáo dục của ta đã dột từ nóc dột xuống. Phải có một cuộc cách mạng thì mới hy vọng..."


"Hy vọng cái gì ?"


"Thì mới kéo nổi chúng ta ra khỏi vũng lầy này. Tao muốn nói tới một cuộc cách mạng đúng nghĩa của nó. Bây giờ có nhiều sâu bọ lên làm người quá nên xã hội chẳng có kỷ cương gì. Như vậy, bọn tao có bê bối một chút cũng chẳng sao."


"Mày ngụy biện để che lấp lỗi lầm của bọn mày."


"Ồ, sao lại ngụy biện ? Tao đâu có che dấu lỗi lầm của tao hay của bất cứ đứa nào..."


Chuyên có giọng chán nản :


"Chúng mày liều thật...Tao sợ rồi đó."


"Nghĩa là mày không vào đảng của chúng tao ?"


Chàng dứt khoát :


"Không. Tao ghét bê bối lắm. Chính vì thế, tao chọn nghề dạy học."


Hoằng nhún vai, mỉm cười :


"Cũng chính vì thế mày sẽ thất vọng ê chề...Rồi đau đớn trong thất vọng."


Chàng phì cười :


"Mày nói như tuồng cải lương ấy..."


Rồi chàng đổi giọng hỏi :


"Tại sao lại thất vọng ? Theo tao, khi đã chọn nghề gõ đầu trẻ, mình cũng phải hy sinh một phần tự do cá nhân, để làm gương cho học trò."


Hoằng trề môi :


"Dù mày có hy sinh tất cả tự do mày có cũng chả ai biết ơn mày đâu. Mày mới vào nghề nên còn lý tưởng lắm ! Còn ôm nhiều hoài bão loại..."vác đá vá trời"...Nhưng chỉ ít lâu nữa mày sẽ hối hận..."


"Tao đâu có phải là tay mơ mới vô nghề. Tao kiếm cơm bằng nghề gõ đầu trẻ từ ba, bốn năm nay rồi."


"Nhưng ở trường tư, trường công có nhiều cái khác nhau. Phải tập ngửi cho quen đi. Nào là hiệu trưởng, giám học, nào là thanh tra, nào là giám đốc nọ , giám đốc kia...Rặt một lũ ngu, nếu không muốn nói là lũ khỉ vừa xổng chuồng ở sở thú Saigon."


Chàng nghiêng đầu ngó bạn :


"Mày bất mãn điều gì, phải không ?"


Hoằng lừng khừng :


"Bất mãn à ? Từ ngày vào cái nghề khốn nạn này, tao bất mãn đủ thứ. Cái bất mãn lớn nhất của tao là phải chịu sự chi phối của những thằng ngu."


Chuyên thở dài :


"Thôi, tao chả thèm nói chuyện với mày nữa. Tao tưởng đến đây để học hỏi mày một vài kinh nghiệm về trường, về tỉnh, về cách cư xử với ban giám đốc nhà trường, không dè mày chỉ nói toàn những lời bất mãn, chỉ nguyền rủa hết người nọ đến người kia thôi."


"Thì đó là kinh nghiệm tao truyền cho mày mà."


"Nếu chỉ có thế, đớp xong, tao dzọt về Saigon. Tao được nghỉ ba ngày..."


Hoằng nắm lấy tay bạn, cười xòa :


"Nào, thông qua chuyện chửi bới. Bây giờ bàn tới một vài chuyện thực tế hơn. Mày về đây đã có nhà ở chưa ? Cơm nước ra sao ? Mày còn dạy tư ở Saigon không ? Có muốn "chơi" vài giờ trường tư ở dưới này không ?"


Chuyên nhìn thẳng mặt bạn, ngập ngừng :


"Thoạt tiên, tao muốn ở chung với mày, nếu mày còn chỗ...Bây giờ tao đổi ý rồi...Cái lối sống của mày không hợp với tao. Có lẽ tao rủ mấy thằng mới xuống thuê chung một căn nhà cho tiện. Nếu thực hiện được điều đó, chuyện cơm nước giải quyết dễ ợt. Còn trường tư thì không quan trọng mấy đối với tao. Tiện thì dạy chơi, lấy chút tiền còm xài vặt. Còn không thì bỏ hết cũng chả sao. Tất cả còn tùy thuộc vào cái thời khóa biểu mới."


Hoằng tặc lưỡi mấy tiếng liền, rồi nói bằng một giọng chế nhạo :


"Chà chà, mày đúng là một nhà mô phạm gương mẫu.. Nền giáo dục của cái xứ bốn ngàn năm văn hiến này rồi có cơ khấm khá mất thôi ! Tao rất tiếc không được ở chung với mày để được mày...hầu hạ. Những thằng cẩn thận như mày là thích dọn dẹp lắm, ở với bọn bê bối như chúng tao thì rất...ích quốc lợi dân. Mày sẽ có nhiều việc để làm, chứ không đến nỗi nhàn cư vi bất thiện. Hì hì..."


Chuyên lắc đầu :


"Tao tuy trọng nguyên tắc nhưng cũng biết ghét những tên chẳng ra gì mà cứ đòi ngồi trên đầu trên cổ người khác.."


"Ủa ! Thì ra mày cũng chớm có mầm bất mãn rồi !"


"Chờ coi ! Nhưng tao tin rằng tao sẽ không giống bọn chúng mày. Nếu có bất mãn, tao sẽ phản ứng khác, không tự ý sa đọa và chửi bới loạn cào cào."


"Mày sẽ phản ứng ra sao ?"


"Chính tao cũng chưa biết, nhưng chắc chắn không ươn hèn như bọn mày. Nào đớp đi đã, tao cũng đói rồi....Mai mốt, nếu tiện thì lấy giùm tao cái thời khóa biểu."


Khi đồ ăn mang ra, hai người ít nói chuyện đi, lo ăn uống. Chuyên vừa ăn vừa ngầm nhận xét người bạn mà chàng ít có dịp gặp gỡ từ ngày hai người cùng lên đại học. Trong khi Chuyên theo học cả Văn khoa lẫn Đại học Sư phạm, Hoằng, vì hoàn cảnh gia đình chọn học lớp sư phạm cấp tốc. Khi Hoằng được bổ về dạy một trường xa Saigon, hai người chỉ thỉnh thoảng mới liên lạc với nhau qua thư từ. Bây giờ tình cờ được cùng dạy một trường, chàng mới có dịp gặp lại bạn. Chàng không ngờ Hoằng thay đổi nhiều như vậy. Sau có mấy năm xa cách, chàng thây bạn có vẻ “bạt mạng” hơn hồi còn đi học. Hoằng dạn dày, khinh bạc, chứ không còn yêu đời nữa. Chàng thầm tự hỏi không lẽ nghề dạy học lại khiến Hoằng biến dạng nhanh như vậy ?


Đang ăn, Hoằng chợt ngửng lên hỏi :


“Sao ? Mày thấy tao thế nào? Khác trước nhiều không ?”


Chuyên gật đầu :


“Khác nhiều quá ấy chứ. Mày không còn là thằng Hoằng...”búng ra sữa” nữa mà có vẻ “phong sương” lắm. Tao tự hỏi trong có mấy năm trời mà sao mày đã biến thành con người khác lẹ như vậy ? Bộ nghề dạy học gian truân lắm sao ?”


Hoằng cười hề hề, đáp :


“Chẳng gian truân như lên thác xuống ghềnh, nhưng gian truân trong cách đối phó với bọn ngu, bọn kỳ thị. Rồi mày cũng sẽ biền đổi như tao vậy. “Nhập giang tùy khúc, nhập gia tùy tục”, các Cụ ta đã dạy thì chẳng sai vào đâu đươc.. Nghề dạy nghề ! Đi với ma, phải mặc áo giấy. Mặc riết mình cũng thành ma luôn. Đó là lẽ sống tự nhiên ở đời. có gì lạ đâu. Học với hành khác xa nhau một trời một vực đấy, mày ạ”


Chuyên khẽ thở dài. Thật ra, chàng cũng không tin lời bạn mấy.


Sau bữa ăn, Hoằng tiễn Chuyên ra tận bến xe đò. Khi bắt tay từ biệt, anh bảo bạn :


“Rồi mày sẽ thấy tao có lý...”








2









G



iờ học đầu tiên của Chuyên ở ngôi trường mới đã trôi qua một cách tốt đẹp. Chàng rất bằng lòng. Sau khi bước ra khỏi lớp, chàng có một vài nhận xét sơ khởi về lũ học trò. Trước hết, chúng tỏ ra thụ động quá. Suốt hai giờ liền chúng chỉ ngồi im nghe giảng. Chúng cũng không tỏ vẻ hăng hái trả lời những câu hỏi của chàng. Chỉ khi chàng có chỉ định một đứa nào thì đứa ấy mới uể oải đứng lên, nhưng cũng không nói gì hết. Thái độ của chúng khiến chàng nghi ngờ khả năng giảng dạy của mình. Chàng bèn ngừng giảng, cầm quyển vở của một học sinh ngồi gần chàng nhất để coi xem nó ghi chép những gì ? Nó đã ghi đầy đủ những điều cần thiết, chứng tỏ nó hiểu bài. Muốn thử lại một lần nữa, chàng hỏi lại bài cũ mà thầy giáo trước đã giảng. Vẫn im lặng ! Chàng hơi thất vọng, nhưng vẫn cố khuyến khích chúng hoạt động hơn.


Mãi đến gần cuối giờ mới có một vài đứa rụt rè đứng lên trả lời. Chàng rất bằng


lòng vì đó là dấu hiệu của sự cộng tác trong tương lai. Điều nhận xét thứ hai là bọn nữ sinh có vẻ nghịch ngợm hơn nam sinh. Có lẽ vì chúng chiếm đa số trong lớp. Ngay giờ đầu, chúng chưa dám giở trò gì ra, nhưng chàng đã bắt gặp một vài tia nhìn ranh mãnh, một vài nụ cười tinh quái, một vài cái nháy mắt giữa chúng với nhau. Trong khi đó, bọn con trai khoanh tay ngồi nghiêm chỉnh. Theo kinh nghiệm riêng của chàng, những đứa tinh nghịch là những đứa thông minh. Điều nhận xét thứ ba là học trò không quen đối đáp bằng ngoại ngữ đang học. Một phần vì chúng không được thực tập, phần khác chúng phát âm sai. Chàng hứa sẽ sửa giọng và cho chúng tập nói những câu ngắn trước.


Tuy nhiên, chàng rất bằng lòng về giờ học đầu tiên. Không có một trục trặc kỹ thuật hay chuyên môn nào. Điều chàng thích hơn hết là số học sinh trong lớp không bằng nửa sĩ số của một lớp trường tư. Như vậy, chàng sẽ đỡ mệt hơn và kết quả cũng sẽ khả quan hơn. Do đó, chàng thấy lòng vui thích.


Tới phòng giáo sư, Chuyên còn đang tần ngần trước cửa, thì viên giám học đã chạy ra, nắm tay chàng, vồn vã hỏi :


"Ông giáo sư thấy học trò trường này thế nào ?"


Chàng mỉm cười đáp :


"Cũng khá ngoan. Với lại mới buổi đầu, chưa có gì đặc biệt."


Viên giám học quay về phía các thầy, cô giáo đang ngồi trong phòng, nói lớn :


"Xin giới thiệu với quý vị đây là ông Chuyên mới được bổ về trường ta."


Chuyên lần lượt bắt tay gần ba chục thầy giáo, trừ mấy bà hoặc cô. Một ông giáo già tự xưng tên là Cảnh lịch sự hỏi chàng :


"Thưa ông, ông dạy môn gì ?"


"Dạ, tôi dạy Anh văn."


Ông Cảnh gật gù :


"Anh văn đang hợp thời. Bây giờ đa số học sinh chọn Anh văn làm sinh ngữ chính. Loại như tôi, chắc chỉ vài năm nữa là thất nghiệp."


Chuyên ngạc nhiên hỏi :


"Thưa, ông dạy môn gì ?"


"Tôi dạy Pháp văn. Hỏng đến nơi rồi."


Chàng muốn tìm lời an ủi, nhưng lại sợ mình khách sáo, giả dối, nên đành giữ im lặng. Ông Cảnh gượng cười, nói tiếp :


"Có lẽ tôi phải đổi môn dạy mất. Giá dạy được toán như ông Ngô thì dễ kiếm ăn hơn. Nè, ông Ngô, mỗi tháng ông dạy tư thêm được bao nhiêu tiền ?"


Ngô là một ông giáo trẻ, ngồi tận cuối bàn, tỏ vẻ khó chịu, đáp một cách miễn cưỡng :


"Cũng đủ sống !... Chưa đến nỗi chết đói !..."


Ông Cảnh cười hề hề :


"Ông giỡn hoài ! Ngót ba chục giờ trường tư chớ có ít gì, mỗi giờ rẻ ra cũng hai trăm. Vị chi cũng hơn hai chục ngàn, chưa kể lương chính phủ. Ông độc thân thì tiêu làm sao hết được."


Ngô bèn nửa đùa nửa thật trả đũa :


"Nè, ông Cảnh, ông có khiếu làm mật thám hơn là làm nghề gõ đầu trẻ đấy."


Chuyên không để ý tới chuyện gay go của hai người, lơ đãng nhìn về phía mấy cô giáo. Chàng bỗng để ý tới cô mặc áo màu tím Huế. Cô có nước da thật trắng và khuôn mặt bầu bĩnh. Bất chợt cô quay lại nhìn chàng. Bốn mắt gặp nhau trong một thoáng. Chàng vội ngoảnh đi, cô cũng ngượng ngùng cúi xuống. Chàng tìm một cái ghế trống, rồi lựa lời hỏi chuyện người ngồi bên cạnh. Đó là một ông giáo dạy sử địa, tốt nghiệp sư phạm trước chàng một năm, tên là Ngoạn. Chàng hỏi Ngoạn về Hoằng thì Ngoạn vừa cười vừa đáp :


"Anh Hoằng là thứ dữ ở trường này đó."


Chuyên ngạc nhiên :


"Thứ dữ ? Ảnh dữ lắm sao ? Chắc là hay phạt học trò ?"


Ngoạn lắc đầu :


"Không phải vậy. Dữ có nghĩa là ngang bướng, thích cãi lộn trong các buổi họp và dữ trong chuyện...ăn chơi."


"Nghĩa là ảnh có nhiều...tai tiếng ?"


"Không hẳn thế. Anh ấy bướng bỉnh, ăn chơi, nhưng chưa làm hại ai bao giờ. Nói cho ngay, anh ấy chỉ có tật bài bạc thôi."


"Còn đối với nữ sinh ?"


"Tôi chỉ nghe đồn anh ấy thỉnh thoảng cũng lăng nhăng chút đỉnh, nhưng khéo dấu lắm nên chả có bằng cớ gì."


"Ông hiệu trưởng không nói gì ảnh sao ?"


"Nói gì được ! Anh ấy dạy hay, học trò mến, kết quả tốt, vậy là chu rồi. Còn đời tư cá nhân thì...không liên quan gì tới ai hết."


Chuyên không đồng ý :


"Dạy học tức là làm nghề mô phạm, mình phải làm gương cho học trò noi theo. Đời tư hay công cũng vậy..."


Ngoạn lắc đầu cười :


"Anh còn...lý thuyết quá. Thực tế không hẳn phải như vậy đâu."


"Tôi thấy các bậc thầy của chúng ta trước kia đều thế hết."


Ngoạn nghi ngờ :


"Có chắc là thế không ? Tôi nghe nói những người mà ta coi là bậc thấy cũng có nhiều vị bê bối, khốn nạn lắm. Chẳng hạn cụ Vạn dạy Lý Hóa, miệng thì lúc nào cũng thuyết đạo lý rất hay, thế mà đã từng lén ngủ với chị dâu, khi anh trai vừa chết. Hay là cụ Hoan đã nổi tiếng về vụ phản đảng. Hồi còn trẻ cụ có tham gia một đảng cách mạng, chẳng may bị Tây bắt đưa đi đầy, cụ bèn làm bản tự thú và khai hết các đồng chí của mình. Nhờ vậy, cụ được Tây tha. Không biết các cụ mô phạm ở chỗ nào ?"


Chuyên lúng túng :


"Thì cũng phải có người ...thế này, thế nọ chứ...Thật ra, cũng chỉ là những lời đồn, có ai biết chắc một trăm phần trăm đâu."


Ngoạn đùa :


"Vậy thì anh Hoằng cũng ở trong cái tình trạng 'thế này thế nọ'.Anh ấy còn khá hơn những nhà mô phạm bậc thầy mà tôi vừa tuyên dương công trạng là chưa phạm vào những điếu cấm kỵ của nền đạo đức cổ truyền. Không loạn luân mà cũng không phản trắc ! Tôi cho như vậy là quá đủ rồi. Xin đừng ai đòi hỏi nhiều hơn ở những nhà mô phạm ngày nay. Dạy học không phải là đi tu, mà nói cho ngay, tu sĩ cũng có nhiều vị bay bướm lắm. Vẫn là nhà tu mà vẫn đi ngủ với vợ người ta thì sao ?"


Chuyên tỏ vẻ buồn buồn :


"Anh quan niệm nghề dạy học cũng như trăm ngàn nghề khác ?"


"Chớ còn gì nữa ! Xin anh đừng có ảo tưởng coi nghề dạy học là một nghề cao quý, đáng kính hơn các nghề khác. Vả chăng, chúng ta cũng chỉ là những con người tầm thường với đầy đủ mọi tính xấu, tốt. Cũng tham lam, cũng ích kỷ, chẳng thua gì bất cứ ai."


Chuyên khẽ thở dài :


"Tôi thật không ngờ..."


"Anh sẽ còn không ngờ nhiều cái nữa...Chẳng hạn một cô giáo trông bề ngoài hiền lành, đàng hoàng mà đã từng cướp chồng người khác, khiến cho kẻ bị mất chồng phải lao đao khổ sở với lũ con nhỏ còn măng sữa."


"Thì ra giới mô phạm của chúng ta cũng...bê bối quá nhỉ."


"Do đó, chúng ta nên quan niệm dạy học ngày nay chỉ là một nghề truyền kiến thức chuyên môn lại cho lớp hậu sinh. Còn đạo đức xin đừng đả động tới trong khi xã hội đầy rẫy những thối tha, bỉ ổi của những kẻ được coi là bậc đàn anh hay bậc thầy."


Chuyên cười nhạt :


"Nghe anh nói, tôi muốn giải nghệ quá. Thà đi buôn lậu hay đi lừa còn hay hơn."


"Ồ, việc gì phải giải nghệ ! Anh chỉ cần thay đổi quan niệm đi một chút là có thể thích ứng với cuộc sống thực tế rồi. Nếu anh cứ khăng khăng cho rằng nghề dạy học ngày nay là một nghề cao quý thì một ngày kia, chắc không lâu đâu, anh sẽ hoàn toàn thất vọng và phải giải nghệ thật."


"Anh có vẻ bi quan quá nhỉ ?"


"Không, tôi chỉ là con người thực tế thôi. Mới chỉ có một năm trong nghề bán cháo phổi, tôi đã có được cái nhìn xác thực và hiểu được lẽ huyền vi của cái nghề đốn mạt này, càng đi sâu vào càng khám phá ra nhiều chân trời mới lạ."


"Thế ra trường công cũng chả khác gì trường tư hết ! Tôi cứ ngỡ chỉ giới nhà giáo dạy tư mới có nhiều phần tử bê bối. Ai dè trường công cũng chẳng thua gì !"


"Tôi e rằng còn bê bối hơn đấy !"


Chuyên không nói gì nữa, buồn bã nhìn ra ngoài sân trường. Đúng lúc đó, chuông vào học reo vang. Chàng vội đứng lên ngay, sửa soạn tới lớp dạy. Vì chưa thuộc giờ, chàng phải mở thời khóa biểu ra coi lại. Thấy chàng sắp bước đi, Ngoạn vui vẻ hỏi :


"Anh đi đâu đấy?"


Chuyên ngạc nhiên :


"Vào lớp, chứ còn đi đâu nữa ! Chuông rồi mà."


Ngoạn cười :


"Thì cũng còn phải đợi cho học sinh xếp hàng xong đã chứ. Cứ từ từ...Anh thấy không ? Đã có ai đứng lên đâu, kể cả những vị nguyên tắc cùng mình."


Chuyên nhìn quanh. Đúng như lời Ngoạn, chưa ai buồn nhúc nhích. Mọi người vẫn bình thản nói chuyện như không có gì xảy ra. Chàng bỗng thấy ngượng, phải ngồi xuống. Khoảng mười phút sau, viên giám học từ ngoài bước vào, vui vẻ nói lớn :


"Quý vị có thấy không ? Hồi này các ông, bà giám thị làm việc rất tích cực, bắt học trò xếp hàng im phăng phắc. Nhưng chả hiểu họ giữ trật tự được bao lâu."


Thấy bị đuổi khéo, các cô giáo đứng lên trước. Phía mấy thầy lác đác một vài người đứng lên theo. Chuyên vội vàng bước nhanh ra khỏi phòng giáo sư. Chưa ra tới cửa, chàng nghe có tiếng lớn sau lưng :


"Muốn biết mấy vị giám thị giữ trật tự được bao lâu, mình cứ ngồi đây chờ thì biết ngay. Mình tới lớp bây giờ là phá vỡ mất công trình tuyệt tác của họ đấy. Làm việc gì mình cũng phải biết kiên nhẫn mới thành công được."


Viên giám học cười xòa :


"Nhưng chỉ sợ bọn học sinh trẻ người non dạ không kiên nhẫn được thôi."


"Thì mình phải tập cho chúng nó quen dần đi. Nghề của chúng mình mà !"


Chuyên đã bước xuống sân trường nên không được nghe tiếp cuộc đối thoại. Tự nhiên chàng nghe lòng buồn bực lạ. Chàng không ngờ giới nhà giáo có tinh thần chán nản, bi quan như vậy. Người ta không coi trọng nghề dạy học nữa. Tại sao ? Khó mà trả lời cho đúng được. Nhưng có điều chắc chắn là chàng sẽ không bê bối như Hoằng mà cũng không "nguyên tắc cùng mình" như ông giáo già tên Cảnh. Chàng coi hai người đó như hai thái cực, không thể chấp nhận. Những năm lăn lộn trong giới tư thục, chàng đã thâu lượm được một số kinh nghiệm về nghề dạy học. Thân gần học trò quá sẽ mang tiếng là mị chúng, mà nghiêm quá chúng sẽ sợ hãi rồi xa lánh, không chịu đi học đều.


Tiếng ồn ào, xôn xao của một lớp học vô trật tự làm tan biến những thắc mắc trong lòng Chuyên. Chàng dừng lại ở cửa lớp, đưa mắt nghiêm nghị nhìn lũ học sinh đang nhốn nháo ở bên trong. Tức thì, "cái chợ vỡ" bỗng im lặng như tờ. Tất cả học sinh đều đứng lên, chờ đợi. Chàng thong thả bước vào giữa lớp, đặt mấy quyển sách lên bàn giáo sư, rồi cho phép học sinh ngồi xuống.


Trong khoảng nửa phút, lớp học lại ồn ào vì những tiếng cười nói, tiếng xô bàn ghế. Chuyên hơi cau mày, tỏ ý không bằng lòng. Để học sinh không lợi dụng lúc lộn xộn đùa nghịch, phá phách, chàng mở sách, dõng dạc ra lệnh :


"Các anh chị mở trang 25 !


Chợt có tiếng nói lớn từ một góc vang lên :


"Thôi mà, thầy ! Làm chi vội vậy ? Học về lâu về dài chớ đâu có phải dăm ba phút nửa giờ. Xin thầy hãy để ra mươi phút thầy trò ta tìm hiểu lẫn nhau."


Chàng làm ngơ, hỏi :


"Mở trang 25 chưa ?"


Một vài nữ sinh ngồi dẫy bàn trên đáp nhỏ :


"Dạ, rồi ạ,"


Nhưng một nữ sinh khác đánh bạo nói :


"Thầy cho chúng em biết sơ về thầy đi."


Ngập ngừng một chút, chàng nói :


"Cũng được ! Tôi là một giáo sư dạy sinh ngữ, được bổ về đây dạy Anh văn."


Bọn học sinh chờ đợi một lát, không thấy chàng nói thêm, bèn 'Ồ" lên một tiếng, rồi một đứa nói lớn :


"Những điều đó thầy không nói bọn em cũng biết cả rồi. Chúng em còn biết tên thầy là Chuyên, vừa tốt nghiệp sư phạm..."


Chàng đùa :


"Vậy thì các anh chị biết hơn cả tôi, còn hỏi làm gì nữa !"


Trong đám nữ sinh bỗng có tiếng xì xào, rồi có tiếng cười khúc khích. Chàng bèn quay về hướng đó, hỏi :


"Các chị cười cái gì ?"


Cả đám bỗng im phăng phắc, nhưng miệng đứa nào cũng chúm chím cười. Một đứa ngồi phía xa xa đánh bạo nói lớn :


"Chúng nó muốn biết thầy đã có vợ chưa để chúng nó...còn liệu."


Thế là cả lớp cười phá lên. Chàng vội nghiêm mặt lại, nói lớn :


"Mở trang 25 !"


Khi chàng đã cúi xuống, trong đám nữ sinh còn có tiếng xì xào :"Ổng chưa có vợ đâu, chúng mày ạ. Đứa nào muốn nhào dzô thì cứ ...nhào đại đi."... "Ờ ờ, ổng chưa có vợ, nhưng chỉ có ba con phải nuôi dưỡng thôi."..."Suỵt, chúng mày nói bậy quá, mở sách học đi."..."Chèn ơi, chưa gì con Liên đã bênh ổng rồi. Bộ muốn làm trò cưng của ổng chắc ? Vừa nghe nói ổng độc thân đã cuống lên rồi !"... "Nó không muốn làm trò cưng đâu mà chỉ muốn làm cục cưng thôi..."


Sợ bọn nữ sinh mỗi lúc một nói bậy hơn, Chuyên nghiêm giọng nói lớn :


"Mở sách ra học đi, ai còn nói lảm nhảm nữa tôi đuổi ra khỏi lớp."


Lớp học lắng xuống dần, rồi khi chàng cất tiếng đọc lớn thì mọi người đều im phăng phắc. Khi chuông tan học reo, chàng thở phào một tiếng nhẹ nhõm. Chàng thơ thới bước xuống sân, mặc cho lớp học ồn ào ở sau lưng.


Ra đến cổng trường, chàng thấy Hoằng ngồi trên một chiếc xe lôi. Chàng bước đến gần, hỏi :


"Mày đợi ai ?


Nhận ra chàng, Hoằng vui vẻ đáp :


"Đợi mày chứ còn đợi ai nữa ! Lên xe đi với tao. Lẹ lên !"


Chàng ngạc nhiên :


"Đi đâu ? Tao còn phải về nhà ăn cơm, chiều nay có giờ dạy."


Hoằng khoát tay :


"Khỏi về nhà. Đi đớp với tao. Lên xe đi."


"Tại sao ?"


"Thằng đần ! Đi đớp mà còn hỏi tại sao thì đần quá rồi."


Chàng nháy mắt :


"Tao nghi mày muốn hối lộ tao để tao làm cho mày một chuyện gì phi pháp đó."


Hoằng trề môi :


"Mặt mày mà dám làm chuyện phi pháp ! Nói tới chuyện tán mấy em nữ sinh mày đã run như cầy sấy thì làm nổi trò trống gì nữa. Nếu phi pháp tao sẽ nhờ thằng khác chứ không nhờ cái mặt mày."


"Thế thì hối lộ tao làm cái thống chế gì ?"


"Ô hay, cái thằng này, sao cứ ngu đần mãi thế ? Bộ tao không thể đãi mày một bữa ăn à ? Thôi, lên xe đi, ngợm nó vừa chứ."


Khi xe bắt đầu chạy, Hoằng mới nói :


"Nhờ vả hay hối lộ đều không phải. Tao chỉ muốn mày cộng tác. Tao bảo xe tạt qua nhà mày cho mày ném mấy cuốn sách khốn nạn này vào nhà."


"Nhưng tao nói trước là tao không bao giờ cộng tác với mày trong vụ quyến rũ gái vị thành niên hay cờ bạc bịp..."


"Yên chí lớn ! Tao biết khả năng của mày chỉ tán được mấy em ế xưng ế xỉa hay mấy em sến về già thôi. "


"Cũng được đi ! Ế và già mà không phạm pháp còn hơn đếm lịch."


Sau khi cất mấy cuốn sách giáo khoa ở nhà, Chuyên lại lên xe, hỏi bạn :


"Nào chuyện gì thì hộc ra đi để tao coi nó đứng đắn đến cỡ nào !"


"Đừng có nóng ! Chờ gắp đông đủ cả sẽ bàn cũng chưa muộn."


"Nghĩa là có nhiều người tham dự hay sao mà phải chờ đông đủ ?"


"Tất cả có năm tên, kể cả mày."


"Bộ xì phé hay chắn cạ mà có những năm mạng ? Nhưng tao đã nói tao không thích cờ bịch."


Hoằng nổi cáu, gắt :


"Câm mõm đi, mày ! Bộ mày tưởng tao chỉ biết cờ bịch thôi sao ? Cái mặt tao không làm nổi trò gì đàng hoàng ? Mẹ kiếp, khi cần ông cũng đàng hoàng như bất cứ thằng chó đẻ nào trên cái cõi đời này ! Ông không đưa mày vào con đường sa ngã, trụy lạc đâu. Cái hạng mới ra trường như mày là còn nuôi nhiều ảo tưởng lắm. Rồi sau này vỡ mặt mới biết thân. Ông đã nói làm ăn đàng hoàng là đàng hoàng, chứ đánh lừa mày thì ăn cái giải gì !"


"Thôi được, tao tạm tin mày."


Khoảng mười phút sau, xe ngừng lại trước một tiệm ăn khá lớn và đông khách. Hoằng đưa thẳng Chuyên lên lầu, giới thiệu chàng với ba người đã ngồi chờ sẵn quanh một bàn tròn. Hoằng nói tên từng người : Biên, Lộc và Tiếp. Khi Chuyên vừa ngồi xuống, Hoằng bèn nói :


"Dĩ thực vi tiên ! Đớp đã, rồi nói chuyện sau. Đồng ý không các bồ ?"


Tất cả cùng nói :


"Đồng ý là cái chắc. Có thực mới vực được đạo. Không đớp thì lấy hơi sức đâu mà đấu hót."


Hoằng vui vẻ hỏi :


"Vậy thì các bạn đã kêu gì chưa ?"


"Rồi, nhưng dặn họ đợi bạn tới mới đem ra cho nóng. Bây giờ mình vừa ăn vừa nói chuyện cho đỡ mất thì giờ."


Hoằng quay sang nói với Chuyên :


"Ba người anh em này cùng dạy học như bọn mình, nhưng họ là chuyên viên tư thục, làm ăn lớn ở cái đất này."


Chỉ mới nghe bạn giới thiệu như vậy Chuyên đã đoán được gần hết câu chuyện họ muốn bàn với mình. Chàng giữ im lặng, lắng tai nghe Hoằng trình bày. Bọn họ bốn người dự tính mở mấy lớp luyện thi tú tài phần thứ nhất, chỉ dạy những môn chính. Sở dĩ họ muốn chàng cộng tác vì chàng đã dạy tư quen. Cuối cùng, Hoằng hỏi :


"Mày nghĩ sao, Chuyên ? Đây là dịp may hiếm có để làm giầu đó. Bỏ qua rất uổng. Bọn tao trù tính không thể lỗ được, bết lắm cũng phải huề !"


Chuyên chậm rãi đáp :


"Tất nhiên là tao chịu. Nhưng mày mới chỉ cho biết sơ qua câu chuyện, còn nhiều vấn đề khác chưa thấy mày nói tới. Chẳng hạn như...đóng góp ra sao ?"


Hoằng đưa mắt nhìn mấy người bạn kia, rồi gật gù :


"Cứ từ từ, đâu sẽ có đó. Trước hết chúng tao muốn biết mày có chịu không đã, còn chuyện tiền bạc sẽ tính sau."


Người bạn tên Lộc chỉ các món ăn vừa được đem ra, nói lớn :


"Thôi, mình nhậu đi đã kẻo nguội mất ngon."


Bữa ăn kéo dài hơn một tiếng đồng hôà. Khi đứng lên, mọi người đều hể hả bằng lòng. Công việc làm ăn đã được thảo luận cặn kẽ, đi đến kết luận là cả năm người phải đóng góp đồng đều. Họ cũng đã bàn tới việc phân công, mỗi người phải đảm trách một việc. Nhưng Chuyên được miễn vì là người mới tới tỉnh này..


Tuy ngoài mặt vẫn sốt sắng bàn tính, nhưng trong bụng Chuyên vẫn thấy e ngại. Chàng không tin một người ăn chơi bê bối như Hoằng lại có thể làm ăn đứng đắn được. Vì thế, lúc ra xe về, chàng hỏi bạn :


"Bộ mày định làm ăn thật sao ?"


Hoằng bèn trợn mắt :


"Thật chứ ! Tại sao mày lại hỏi vậy ?"


"Vì tao thấy mày ăn chơi quá sợ không đứng đắn nổi."


"Vì tao ăn chơi nên mới cần làm ăn."


"Ủa ! Mày nói gì kỳ vậy ?"


"Có gì mà kỳ ! Tao hỏi mày nhé, nếu không làm ăn thì lấy tiền đâu mà ăn chơi ? Ngoài ra, dù thế nào, tao cũng vẫn là một nhà giáo, nghĩa là cũng có tý ty máu đứng đắn chảy trong huyết quản. Nếu cái vụ này thành công, bọn mình giầu mấy hồi ! Mà tao chắc sẽ thành công."


Chuyên trề môi :


"Thôi đi bạn, đừng có chủ quan khinh địch."


"Tao không chủ quan. Tao được liệt vào loại giáo sư toán ăn khứa nhất ở đây đó. Mày cứ yên chí lớn đi !"


"Còn ba tên kia ?"


"Tên Biên dạy Lý Hóa, tên Lộc Việt văn, còn tên Tiếp cũng dạy Toán như tao. Tất cả đều nổi tiếng và ăn khứa."


Chuyên nói tiếp luôn :


"Trừ có tao ."


"Mày thì rồi cũng ăn khứa và nổi tiếng như bọn tao."


"Thôi được, tao tạm tin mày."


"Ở cái đất này, mày không tin tao thì chả còn đếch ai mà tin nữa."


Nói xong, Hoằng cười hô hố, át cả tiếng máy nổ của xe lôi. Chuyên cũng cười theo một cách vui vẻ.






























3









C



huyên nhàn nhã ngả lưng trên một cái ghế bố cạnh gốc cây xoài ở một góc vườn. Chàng chỉ đọc được mấy trang sách thì mắt đã díp lại vì buồn ngủ. Chàng đặt cuốn sách lên bụng, rồi nhắm mắt lại. Nhưng chỉ được mấy phút, chàng đã mở choàng mắt vì tiếng rú của máy bay phản lực vút ngang trời. Chàng đành ngồi lên vì mất hứng đọc sách mà cũng không buồn ngủ nữa. Cuốn sách rơi từ bụng chàng xuống đất mà chàng cũng không thèm nhặt lên. Lưỡng lự vài giây, chàng lại nằm xuống, vắt tay lên trán, nghĩ ngợi vẩn vơ.


Kể đến ngày hôm nay, Chuyên về dạy ở đây đã hơn ba tháng. Mọi việc trôi chảy một cách nhẹ nhàng và tốt đẹp. Dù ở trường công hay tư, chàng đều được học sinh quý mến. Chàng rất bằng lòng về điều đó vì đã thỏa mãn lòng tự ái. Tuy nhiên chàng cũng phải công nhận rằng sự thành công của chàng trong giới tư thục là nhờ một phần lớn tài quảng cáo của Hoằng.


Chàng không ngờ con người ăn chơi bừa bãi như Hoằng mà có tài tháo vát tuyệt vời. Công việc nào, dù khó đến đâu, anh cũng giải quyết một cách nhanh chóng và hợp lý. Do đó, mấy lớp luyện thi của anh bao giờ cũng có kết quả tốt. Anh đã khoa trương Chuyên là một trong những giáo sư sinh ngữ ăn khách nhất Sàigon. Không những thế, anh còn "tiết lộ" cho bọn học sinh thân tín nhiều chuyện bí mật (phần lớn là tưởng tượng) về đời tư của chàng. Thế là chàng được học sinh đặc biệt chú ý. Được Hoằng dặn trước, chàng chỉ ầm ừ cho qua chuyện khi có người hỏi về những lời đồn đại. Càng mập mờ bao nhiêu càng được kính nể bấy nhiêu, chàng nghiệm thấy như vậy. Thật ra, chàng không hoàn toàn nhờ cậy vào những lời "đánh bóng" của bạn. Chàng là một nhà giáo có lương tâm nên đem hết khả năng để giảng dạy. Chàng cũng rất chăm chấm bài, cứ mỗi tuần một lần cho một lớp. Học sinh tấn tới rõ ràng và nhanh chóng. Đứa nào cũng vui thích và mến chàng, trừ một vài học sinh lười biếng.


Thành công ở trường tư có nghĩa là thành công về tiền bạc. Vì còn độc thân, lại không thích ăn chơi, chàng tìm cách giúp đỡ một số học sinh nghèo mà chăm học. Các bạn đồng nghiệp của chàng cho việc giúp đỡ ấy là mị học sinh, nên không ưa chàng.


Một hôm, Hoằng kéo chàng đến một chỗ vắng, rồi hỏi :


"Mày đã làm gì mà chúng nó nói xấu mày quá vậy ?"


Chàng ngạc nhiên :


"Ai nói xấu tao và nói những gì ?"


"Chúng nó bảo mày đạo đức giả. Giúp đỡ học sinh là mị học sinh, chứ thật ra mày đâu có thương xót gì chúng nó."


Chuyên nhún vai :


"Chỉ vì chuyện đó mà chúng nó nói xấu thì tao chả thèm để ý. Tao coi khinh hết ! Mày kiếm nhiều tiền để đánh bạc, chơi gái, không có đứa nào dám nói gì vì đó là đời tư của mày. Tao giúp đỡ học sinh nghèo cũng là chuyện riêng của tao, đứa nào cấm được tao ?"


Hoằng ngập ngừng :


"Chúng nó bàn tán nhiều nhất cái vụ...cái vụ mày giúp đỡ...."


Chàng thản nhiên nói tiếp :


"Cho một nữ sinh. Phải không ? Tao biết trước vụ này sẽ bị nhiều đứa thối mồm xuyên tạc, nhưng tao bất chấp. Tao đã suy nghĩ kỹ trước khi quyết định làm. Bố nó là sĩ quan chết trận, mẹ nó có cả chục con phải nuôi mà nó là lớn nhất. Trong hoàn cảnh gia đình ấy, nếu là những đứa trẻ khác, nó đã bỏ học đi làm. Thế mà nó vẫn chăm chỉ học hành, lại thuộc vào loại khá nhất lớp, nên tao phải khuyến khích."


"Nó tên là gì ?"


"Liên !"


Hoằng nháy mắt, nửa đùa nửa thật, hỏi :


"Mày nhắm mẹ hay con đây ?"


Chàng liền "hừ" một tiếng, tức giận nói :


"Đừng có giở giọng nham nhở đó ra với tao !"


Hoằng vẫn cười :


"Con nhỏ đẹp thật ! Đang tuổi dậy thì nên trông ngon lành đếch chịu được."


Chuyên cau mặt :


"Mày có câm cái mõm chó của mày lại không ? Tao không khốn nạn như mày tưởng đâu. Tao chỉ biết giúp đỡ một học sinh chăm chỉ và ngoan, không hề để ý tới nhan sắc của nó. Đứa nào nghĩ xấu đứa đó mới khốn nạn."


Hoằng làm bộ ngạc nhiên :


"Bộ mày định đi tu sao ?"


"Tao không tu, nhưng tao không thích lăng nhăng với học trò.


"Mà chỉ lăng nhăng với mẹ học trò thôi ?"


Chàng nghiêm mặt :


"Nếu mày muốn tao còn là bạn mày, còn là người cộng tác với mày trong công việc làm ăn thì mày hãy câm cái miệng lại và từ nay trở đi tao yêu cầu mày đừng có thở hơi độc ra. Tao không phải là kẻ xấu xa như vậy đâu."


Hoằng cười nhả nhớt :


"Được, từ nay tao sẽ không nói cho đứa nào biết mày mê mẹ học trò."


Chàng bực mình, thở dài :


"Cái miệng mày gớm thật ! Mày cứ làm như tao đã mê mẹ con nó thật rồi ấy. Tao xin long trọng nhắc lại để mày rõ là tao không bao giờ mê học trò hay mẹ học trò. Đứa nào phao tin đồn bậy thì chính nó là đứa khốn nạn."


Nói xong, chàng định bỏ đi, Hoằng vội nắm tay chàng kéo lại :


"Còn chuyện này nữa..."


Chàng hơi cau mày :


"Còn chuyện gì ? Sao mày lắm chuyện thế ?"


"Thật ra mày mới lắm chuyện. Mày về đây mới có ít lâu mà hết chuyện nọ đến chuyện kia.Trong trường chúng nó đồn ầm lên rằng mày "mết" em Quỳnh"


Chàng nghĩ ngay tới cô giáo trẻ mặc áo dài màu tím Huế, có nước da trắng ngần đã gặp vào giờ ra chơi hôm đầu tiên. Nhưng cũng từ hôm đó chàng chưa hề nói chuyện với nàng một lần nào. Hai người chỉ khẽ gật đầu chào nhau mỗi khi gặp. Thế mà cũng có tin đồn chàng mê nàng thì lạ thật. Thấy chàng không nói gì, Hoằng hỏi dồn : "Thế nào ? Đúng không ? Mết em rồi hả ?"


Chàng phì cười :


"Tao sợ miệng thiên hạ thật ! Vừa đồn tao mê học trò, bây giờ lại mê cô giáo ! Rồi có ngày chúng nó đồn tao mê cả mấy bà già trầu nữa không chừng ! Vểnh tai mà nghe tao nói đây. Tao với cô Quỳnh chưa hề nói chuyện với nhau một lần nào, thì làm sao mà mê được ! Nghe rõ chưa ?"


Hoằng nhún vai :


"Chúng nó đồn chứ tao có đồn đâu. Tao chỉ muốn biết hư thực ra sao thôi ! Chúng nó nói rằng mày với em Quỳnh thường lén rủ nhau lên Saigon hú hí."


Chàng lắc đầu :


"Thật là buồn cười ! Toàn là chuyện dựng đứng cả. Từ ngày về đây dạy


học đã ba tháng, tao chưa hề lên Saigon một lần, vì kẹt những giờ dạy tư của mày."


Hoằng ngẩn mặt một lát rồi gật đầu :


"Ờ ờ, đúng rồi, mày chưa về Saigon lần nào thật. Tao 'chứng giám' cho mày điều đó."


Trầm ngâm một lát, Hoằng có vẻ lo lắng, nghiêm trọng : :


"Thế là mày có nhiều kẻ thù rồi đó.. Mày phải đề phòng cẩn thận."


Chàng có vẻ buồn buồn :


"Tao mới về có mấy tháng, chưa kịp gây thù chuốc oán với ai mà đã có đứa ghét thì cũng hơi lạ. Tại sao thế nhỉ ?"


"Tại vì mày thành công hơn chúng nó. Dạy hay, kiếm được nhiều tiền, tất nhiên phải có đứa ghen. Nhưng mặc cha chúng nó, mình ngay thẳng thì chả sợ gì hết."


Từ ngày đó, Chuyên hết sức giữ gìn trong việc tiếp xúc với Quỳnh và khi vào dạy lớp của Liên.


Ngoài những giờ dạy học và chấm bài, chàng thường có thú nằm dưới gốc cây xoài để đọc sách. Đó là những giờ hưởng nhàn của chàng. Hơn một lần Hoằng cùng các bạn của anh thuyết phục chàng tham dự những cuộc vui do họ tổ chức, chàng đều từ chối. Không phải chàng là con người thánh thiện, nhưng muốn giữ cho tư cách của mình luôn luôn được đàng hoàng, ngay thẳng.. Ít ra thì chàng cũng phải tỏ ra là một nhà giáo đứng đắn ở cái tỉnh nhỏ này. Khi nào về Saigon chàng có thể vượt ra ngoài vòng cương tỏa một chút. Thế mà chàng chưa làm việc gì khuất tất cũng đã bị đồng nghiệp đặt điều nói xấu. Dù sao giáo giới cũng có kẻ tốt người xấu, cũng hèn hạ, cũng ghen ghét những người hơn mình. Chàng không buồn mà cũng chẳng hề giận những kẻ đặt điều nói xấu.


Chuyên thường nằm ngoài vườn đọc sách cho đến lúc mặt trời lặn, chờ mấy người bạn trọ cùng nhà trở về sau giờ dạy.. Người nào cũng độc thân và chỉ dạy ba hoặc bốn ngày trong tuần, rồi vội vã đi xe đò về Saigon. Do đó chàng thường ở nhà một mình.


Trong những người bạn ở chung nhà, Chuyên thấy anh chàng dạy quốc văn là vất vả nhất. Ngoài những giờ dạy ở trường, anh ta còn tốn rất nhiều công sức và thì giờ cho việc chấm bài. Có hôm, chàng đã ngủ được một giấc dài, nửa đêm chợt thức, thấy bạn còn cặm cụi trên những xấp bài của học trò. Chàng ái ngại hỏi :


"Tối nào cậu cũng chấm bài cực khổ thế này sao ?"


Người bạn thở dài :


"Dạy quốc văn mới khốn nạn như thế này đấy. Nói ở lớp đã khô cả họng, về nhà cũng không được nghỉ nữa. Không chấm thì không có bài trả cho học sinh. Cuối tuần lại còn phải đem về Saigon chấm nữa, mệt vô cùng.


Chuyên hỏi đùa :


"Tớ nghe nói các cậu có một lối chấm luận nhanh lắm, kêu bằng "thủ vĩ ngâm", phải không ?"


Bạn gật đầu, cười :


"Thủ vĩ ngâm thì lẹ thiệt, nhưng chỉ sợ đến lớp, học trò hỏi đúng đoạn mình không đọc thì không biết trả lời ra sao."


"Cậu cũng còn nhiều lương tâm lắm nhỉ."


"Thì bọn mình mới ra trường, lương tâm còn nguyên vẹn, chưa bị sứt mẻ, hao mòn. Phải dăm, bảy năm nữa thì mới biết nó ra làm sao. Có khi mất mẹ nó hết cũng không chừng."


Chuyên cười, nói tiếp :


"Từ mươi mười lăm năm trở đi chắc phải mượn lương tâm của người khác mất...Mà cậu có biết bọn mình sẽ mượn lương tâm của giới nào không ?"


Không để bạn kịp trả lời, chàng nói luôn :


"Của giới trộm cướp, đĩ điếm."


Người bạn cau mày, tỏ ý không bằng lòng. Chàng cụt hứng, không cười nổi nữa, lặng lẽ bỏ đi chỗ khác.




















4









V



ừa ra khỏi lớp luyện thi, Chuyên trông thấy hai nữ sinh Ngọc Như và Cẩm Hồng đang chờ đợi ở cửa. Chàng liền vui vẻ hỏi :


"Hai chị cũng học tư ở đây ?"


Ngọc Như đáp ngay :


"Thưa thầy, không. Chúng em đến tìm thầy."


Chàng ngạc nhiên :


"Tìm tôi ? Chuyện chi vậy ?"


Cẩm Hồng nói nhanh, nhưng hơi nhỏ :


"Thưa thầy, trò Liên suýt tự tử..."


Chàng hơi cau mày :


"Chị Liên suýt tự tử ? Tại sao? "


Cẩm Hồng liền kể :


"Nửa đêm qua, má trò Liên thấy nó lục đục ở dưới bếp, không chịu đi ngủ thì sinh nghi. Bả rón rén xuống rình thì thấy nó định uống một chai dầu nóng. Bà vội ngăn cản. Hỏi tại sao lại làm vậy thì nó chỉ khóc suốt đêm. Sáng nay, bọn em đến rủ nó đi học thì mới biết. Bọn em vội đi kiếm thầy, để một đứa ở lại nói chuyện và canh chừng nó."


Chuyên hỏi lại :


"Các chị chưa cho tôi biết tại sao chị Liên lại...dại dột như vậy ?"


Cẩm Hồng và Ngọc Như đưa mắt nhìn nhau mà không ai chịu lên tiếng trước. Cuối cùng, Ngọc Như đánh bạo nói :


"Tại Liên...tại Liên nó thất tình..."


Chuyên tỏ vẻ ngạc nhiên, đăm đăm nhìn hai cô học trò, hỏi :


"Chị Liên thất tình,tại sao các chị lại kiếm tôi ? Kiếm để làm gì ? Theo tôi, các chị nên kiếm người chị Liên yêu, nhờ người ta giúp đỡ thì hơn."


Cẩm Hồng lúng túng không biết trả lời sao, trong khi Ngọc Như rụt rè :


"Bị...bị... Liên nó yêu...nó chỉ nghe lời thầy thôi...Nếu thầy khuyên nó một câu, nó sẽ..."


Chuyên im lặng, phân vân. Chàng nhớ tới lời đồn đại Hoằng mới kể lại cách đây ít lâu. Ai cũng nghĩ rằng sở dĩ chàng giúp đỡ Liên chỉ vì yêu nó. Chính Liên cũng tưởng lầm như vậy nên đã thất tình, định tự tử ? Nếu chàng không đến để khuyên nhủ Liên thì chính lòng chàng cũng cảm thấy bất nhẫn và áy náy. Mà đến, mọi người càng tin chàng đã yêu nó. Nhìn những con mắt chờ đôi của hai nữ sinh, chàng khẽ thở dài :


"Thật là kẹt cho tôi quá. Không đến thì chị Liên buồn lại dám liều một lần nữa. Đến thì...mọi người lại hiểu lầm..."


Ngọc Như đánh bạo :


"Ai muốn hiểu lầm thì...mặc họ. Bây giờ...bây giờ thầy chỉ cần nghĩ đến chuyện cứu sinh mạng một con người...mà con người đó thầy đã từng giúp đỡ..."


Cẩm Hồng nói theo ngay :


"Xin thầy đã thương thì thương cho chót..."


Chuyên tặc lưỡi :


"Thôi được, tôi nghe lời hai chị. Nhưng tôi còn hai giờ nữa..."


Cả hai nữ sinh đều mừng rỡ. Cẩm Hồng hớn hở nói :


"Miễn thầy sẽ đến, trễ một chút cũng không sao. Bọn em sẽ canh chừng nó để chờ thầy."


X X


X


Ngay buổi chiều hôm đó, bọn học sinh trong trường, nhất là những lớp học Chuyên, đồn trò Liên tự tử vì thất tình mà người nó yêu chính là Chuyên. Chàng đã dụ dỗ và lợi dụng nó, bây giờ chán thì bỏ rơi. Chàng rất bực mình, nhưng không tìm cách cải chính. Thật ra, người ta chỉ nói sau lưng, không ai dám hỏi thẳng chàng. Vậy muốn cải chính cũng không phải dễ. Chẳng lẽ đứng giữa lớp mà nói bô bô về chuyện Liên tự tử ? Vừa vô duyên vừa mất thì giờ của học sinh. Đến giờ ra chơi, chàng vừa bước vào phòng giáo sư, mọi người đang nói chuyện ồn ào bỗng cùng ngừng lại, quay nhìn ra cửa. Biết họ đang bàn tán về chuyện trò Liên tự tử, chàng vẫn thản nhiên thong thả bước vào. Chàng chưa kịp kéo ghế ngồi, đã có người hỏi :


"Bọn moa nghe nói toa sắp lấy vợ, có đúng không ?"


Chàng vừa ngồi xuống vừa pha trò :


"Moa cũng nghe đồn như vậy, nhưng chưa kiểm chứng được."


Một vài người hiểu câu nói đùa của chàng thì bật cười, còn đa số im lặng, ngơ ngác. Người hỏi câu đầu tiên cũng pha trò theo :


"Có người đã kiểm chứng thẳng với cô dâu tương lai rồi. Đúng bảy mươi hai phần dầu ! Chỉ có ngày cưới là chưa định rõ thôi."


Chuyên phì cười :


"Thế thì xin toa định giùm đi cho 'đôi trẻ' mừng..."


Bỗng chàng nghe có tiếng ho khan ở cuối phòng, gần cửa sổ., vội nhìn về phía đó, vừa kịp thấy cô giáo Quỳnh quay mặt đi. Thoáng trong một giây, chàng có một cảm giác lạ. Hình như Quỳnh trông đẹp hẳn ra, khác trước. Chàng chợt nhớ tới lời Hoằng. Trong trường người ta cũng đồn chàng và nàng yêu nhau và thường hẹn hò ở Saigon. Chính lời đồn đó đã khiến Liên đau khổ, thất vọng, toan tìm cái chết. Chàng không hiểu tại sao lại có lời đồn đó. Chàng và Quỳnh chưa hề nói với nhau một lời, bất quá khi tình cờ gặp nhau chỉ "Chào chị !" và "Chào anh !" Không biết lời đồn có đến tai nàng không ? Nếu nghe được, nàng sẽ phản ứng ra sao ? Cực lực đính chính như chàng hay làm ngơ ? Chàng rất muốn biết phản ứng ấy. Nhưng hỏi ai để biết được ? Mấy nữ đồng nghiệp thân với nàng ? Từ ngày về dạy ở trường này, chàng bận bịu với lớp tư do Hoằng tổ chức nên chưa quen ai đủ thân để hỏi dò.


Lại có tiếng của người bạn đồng nghiệp :


"Moa đâu có thẩm quyền để xía dzô chuyện riêng tư của 'đôi trẻ'. Nhưng moa biết chắc tất cả trường này sẵn sàng dự đám cưới để mừng cho 'đôi trẻ'."


Chuyên thấy mặt Quỳnh thoáng nhăn rồi trở lại bình tĩnh ngay. Tại sao nàng tỏ vẻ không bằng lòng về câu chuyện vui đùa của hai người ? Chàng thầm tự hỏi. Như để làm vui lòng nàng, chàng đổi hướng câu chuyện :


"Thôi không đùa nữa. Bây giờ moa nói thật. Moa với trò Liên hoàn toàn không có một chút liên hệ tình cảm nào. Nó định tự tử vì đã hiểu lầm thiện chí của moa. Moa giúp nó chỉ vì nó là một đứa học trò chăm chỉ, học giỏi, chẳng may gặp hoàn cảnh gia đình khó khăn. Cha nó là một sĩ quan mới tử trận, mà nó lại có đông em."


Trong khi nói, chàng liếc nhìn Quỳnh. Nàng đang nhìn ra cửa sổ, nhưng chàng biết nàng đang lắng tai nghe. Người bạn chen vào :


"Không phải mình nó hiểu lầm mà nhiều người khác cũng hiểu lầm, kể cả bọn moa."


Chàng thấy Quỳnh mỉm cười. Chàng hỏi người bạn, nhưng trong lòng lại muốn nói với cô giáo trẻ ngồi phía xa kia :


"Thế bây giờ đã hết hiểu lầm chưa ?"


Người bạn lắc đầu :


"Lý do toa nêu ra chưa đủ thuyết phục bọn moa. Trò Liên trẻ quá, xinh đẹp quá, dễ thương quá, thiếu gì người thầm yêu trộm nhớ. Niên học trước cũng đã có một giáo sư trẻ, chưa vợ, yêu nó, nhờ người mai mối đàng hoàng, nhưng bị nó từ chối. Cuối năm cậu ta phải xin đổi đi tỉnh khác vì bẽ mặt. Toa vừa về mà đã chinh phục được người đẹp ngay thì toa đúng là bậc tài hoa son trẻ đấy."


Bỗng Quỳnh không cười nữa, liếc nhìn chàng rất nhanh, rồi quay đi ngay. Chàng bối rối vì đôi mắt ngờ vực của nàng. Chàng ngạc nhiên về sự bối rối ấy. Có nhiều cặp mắt ngờ vực mà chàng không thèm để ý, lại chỉ quan tâm đến mắt nàng thôi. Hay mình đã yêu ? Chàng thầm tự hỏi. Ồ, yêu gì mà lẹ quá vậy ! Lại có tiếng người bạn đồng nghiệp lải nhải bên cạnh :


"Nếu là toa, moa xin cưới nó ngay lập tức. Các cụ nhà ta chả nói "cưới vợ thì cưới liền tay, chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha" đấy sao ! Trẻ, đẹp, ngoan, học giỏi, từng ấy điều kiện còn chưa đủ ? Bộ toa còn định kén chọn ai hơn nữa ?"


Thấy tất cả mọi người trong phòng giáo sư đều chú ý đến câu chuyện của mình, Chuyên hơi khó chịu, lắc đầu :


"Moa không kén cá chọn canh gì hết, nhưng điều quan trọng là moa không yêu. Thật ra, moa không thích lấy học trò. "


Chàng có cảm tưởng chàng nói với riêng Quỳnh như để phân bua. Trong khi đó nàng vẫn thờ ơ. nhìn ra cửa sổ. Chàng thầm tự nhủ :"Người ta có thèm nghe chuyện mình đâu mà cứ thanh minh." Người bạn đồng nghiệp lại nói :


"Bọn nữ sinh phao tin...thất thiệt rằng trưa nay toa đã lén đến gặp trò Liên, hứa sẽ cưới nó đàng hoàng nên nó đã bỏ ý định tự tử. Có đúng không ?"


Chuyên lắc đầu :


"Moa chẳng việc gì phải lén lút hết. Moa đến gặp nó một cách đường đường chính chính. Có gì phải dấu diếm đâu."


Người bạn cười :


"Nghĩa là toa có đến để hỏi cưới nó ? "


Chàng chưa kịp trả lời thì chuông vào học reo vang. Khác với thường lệ, Quỳnh đứng lên ngay, xách cặp ra khỏi phòng một cách vội vã. Khi đi ngang trước mặt chàng, nàng giữ vẻ nghiêm trang. Nhìn dáng đi khoan thai, uyển chuyển của nàng, chàng chợt nghe lòng xao xuyến. Nhiều người bắt chước Quỳnh bước ra khỏi phòng. Chỉ còn lại lác đác một vài người nên chàng không còn hứng nói chuyện nữa. Chàng uể oải lấy mấy viên phấn, rồi bỏ đi.


Vào lớp, chàng tự nhiên cảm thấy chán nản, không thích giảng bài nên bắt học sinh làm bài tập. Trong khi cả lớp im phăng phắc, chàng thẫn thờ nhìn ra sân trường. Chàng nhớ lại buổi gặp gỡ sáng nay với Liên. Nhờ buổi gặp mặt này, chàng biết lý do thất tình của cô bé học trò mà chàng đã từng giúp đỡ. Nó yêu người thầy giáo trẻ tuổi vì hiểu lầm thầy đã yêu nó nên mới giúp đỡ. Mới đây, nó hiểu ra rằng thầy chỉ giúp nó vì lòng nhân đạo, còn người thầy yêu là cô giáo trẻ tên Quỳnh. Chuyên quả quyết với Liên rằng chàng chưa yêu ai, kể cả Quỳnh. Chàng khuyên nó nên bỏ ý định tự tử vì nó còn bà mẹ góa và một đàn em dại cần giúp đỡ. Hãy coi gia đình là quan trọng nhất lúc này, chưa nên nghĩ đến chuyện yêu thương. Hình như nó đã nghe ra, hiểu bổn phận, trách nhiệm của mình với các em nhỏ, nên hứa với thầy sẽ không làm chuyện dại dột nữa. Nó còn cho biết nó sẽ lên Saigon kiếm việc làm giúp đỡ gia đình để các em có thể tiếp tục học hành.


Câu chuyện chỉ có vậy thôi, trước mặt hai nữ sinh Ngọc Như và Cẩm Hồng. Thế mà bây giờ lại có tin đồn Chuyên hứa sẽ cưới Liên. Thật kỳ lạ ! Hay Ngọc Như và Cẩm Hồng là nguồn gốc của lời đồn sai lạc đó ? Chàng không tin vì biết hai nữ sinh này là người đúng đắn, nhưng sẽ tìm hai chúng để hỏi cho ra lẽ.


Đang suy nghĩ lan man, Chuyên bỗng thấy một ông giám thị xuất hiện ở cửa lớp. Chàng ngạc nhiên bước tới gần, nhưng chưa kịp hỏi thì viên giám thị đã cho biết ông hiệu trưởng muốn gặp chàng ngay. Chàng liền đoán ra lý do cuộc gặp gỡ. Tin Liên tự tử đã đến tai hiệu trưởng. Chàng bèn thu xếp sách vở, nhường lớp cho viên giám thị tạm trông coi, rồi rảo bước đến phòng hiệu trưởng. Lão Trương đón tiếp chàng với một vẻ nghiêm trang, quan trọng. Lão chỉ hơi nhổm người lên khi bắt tay chàng. Thái độ của lão làm chàng muốn nổi giận ngay, nhưng phải cố nén. Chàng nhìn lão bằng một vẻ mặt thách thức, chờ đợi. Lão chắp hai tay để trên mặt bàn, ề à nói :


"Tôi cho mời giáo sư để nói với giáo sư một chuyện rất...rất phiền phức."


"Dạ, Chuyên nhẫn nại đáp, xin ông hiệu trưởng cho biết chuyện chi."


"Tôi nghe nói ông giáo sư vừa gây ra một vụ...xì căng đan, thôi thì cứ tạm dùng tiếng Tây cho dễ hiểu. Chuyện này đang làm xôn xao dư luận."


Dù biết trước lão sẽ đề cập đến chuyện nữ sinh Liên, Chuyên cũng hơi giật mình, khó chịu ! Xì căng đan ! Một chuyện bê bối, xấu xa. Chàng cố lấy giọng bình tĩnh, hỏi :


"Đó là vụ gì, thưa ông hiệu trưởng ?"


Làm ra vẻ khó khăn như không muốn nói, ngập ngừng một chút, lão chép miệng : "Người ta đồn ông giáo sư đã...đã dụ dỗ một nữ sinh, rồi bỏ rơi...khiến nó phải tự tử...Có đúng vậy không ?"


Chàng ngó lão đăm đăm, rồi hỏi :


"Ông hiệu trưởng mà cũng tin lời đồn ? Việc này dễ biết hư thực quá, sao ông lại đi nghe lời đồn vu vơ. Ông chỉ việc kêu nữ sinh đó tới mà hỏi là rõ trắng đen."


Không đếm xỉa đến lời đề nghị của chàng, lão tiếp :


"Chúng ta đã chọn nghề dạy học thì cũng nên có một chút đạo đức..."


Không để lão nói hết câu, chàng ngắt :


"Nếu ông hiệu trưởng không chịu điều tra cho rõ ngọn nguồn, tôi không cần nói chuyện với ông nữa. Xin ông nhớ cho rằng danh dự của một giáo sư cũng cần được bảo vệ...Vu khống cho người khác là một việc làm hèn hạ."


Thấy chàng có phản ứng mạnh, lão nói :


"Tôi không vu khống cho ai hết, mà cũng không nghe ai đồn. Tòa tỉnh vừa gọi cho tôi hỏi về vụ này. Họ muốn tôi cho họ biết rõ sự vụ trong ngày hôm nay."


Chuyên có giọng bực bội :


"Vậy thì tốt nhất ông hiệu trưởng cho kêu đương sự tới mà hỏi. Nếu cần thì kêu cả mấy con bạn thân của nó nữa. Về phần tôi, tôi đoan quyết với ông hiệu trưởng tôi không dụ dỗ bất cứ một nữ sinh nào trong trường này hết."


Ngừng một chút, chàng bán tín bán nghi hỏi :


"Ông tỉnh trưởng mà cũng vu khống người khác như vậy ?"


Lão nghiêm nghị :


"Sao lại vu khống ! Ông tỉnh trưởng còn cho biết công an đã theo dõi hành vi của ông giáo sư trong thời gian gần đây. Ngày giờ nào ông đưa con nhỏ đi đâu, làm gì họ đều biết hết."


Chàng lợm giọng về câu chuyện của lão. Công an nào mà lại dám bịa đặt những chuyện đó để hại một người lương thiện như chàng ? Chính lão đã dựng chuyện ra để dọa nạt, bắt nọn chàng. Lão tưởng chàng là một đứa con nít mới lên mười chắc ?


Chàng khinh khỉnh hỏi lại :


"Công an theo dõi tôi từ lâu ?"


"Đúng vậy !"


Chàng trề môi :


"Công an không đi tìm cộng sản mà diệt, lại theo dõi một người lương thiện để làm gì ?"


Lão im lặng. Chàng hặm hực nói thêm :


"Kẻ nào đem những chuyện ngây thơ, vô lý ra hù người khác cũng nên đâm đầu xuống sông mà chết cho sạch cái cõi đời này."


Biết là bị chàng chửi, lão tái mặt, hỏi :


"Vậy, ông giáo sư tính sao bây giờ ?"


Chàng lừng khùng dọa :


"Tôi sẽ sang thẳng công an để hỏi họ nghi tôi về tội gì mà cho người theo dõi."


Lão hơi luống cuống :


"Cái đó....Cái đó...không nên...Ông tỉnh trưởng nói riêng với tôi thôi, dặn kỹ là không nên tiết lộ cho bất cứ ai biết...Vì...vì có cảm tình với ông giáo sư, tôi mới ...mới cho ông giáo sư biết..."


Chàng nhạt nhẽo :


"Cảm ơn ông hiệu trưởng. Vậy tôi nhắc lại đề nghị của tôi lúc nãy là ông cứ kêu đương sự tới mà hỏi cho rõ thì hơn. Đừng nghe lời đồn mà cũng đừng bịa chuyện..."


Vùa lúc đó, chuông tan học từ bên ngoài vọng vào. Chàng đứng lên ngay và xin phép ra về. Lão không giữ chàng lại mà cũng không bắt tay chàng

























5









S



au khi Liên nghỉ học, lên Saigon kiếm việc làm giúp gia đình, dư luận dịu dần, rồi không còn ai nhắc tới nữa, trừ mấy nữ sinh thân với Liên, như bọn


Cẩm Hồng và Ngọc Như. Thỉnh thoảng Chuyên nghe bọn chúng trách móc xa xôi : "Học trò thì làm sao bằng cô giáo được !"… "Thầy giáo với cô giáo mới môn đương hộ đối !"...Chàng làm ngơ trước những lời trách móc vu vơ sau lưng ấy. Tuy nhiên, chàng rất thắc mắc tại sao lại có lời đồn chàng yêu Quỳnh. Đã nhiều lần chàng có ý định hỏi hai nữ sinh Cẩm Hồng và Ngọc Như, nhưng lại không muốn khơi động lại câu chuyện đang lắng dần.


Rồi một hôm có tin Quỳnh đính hôn với một viên chức cao cấp trong tòa tỉnh trưởng. Tin này đã làm tắt luôn mọi lời đồn liên quan đến Chuyên và Quỳnh. Nhưng nó lại là nguyên nhân làm chàng buồn và thất vọng. Chàng đang trù tính làm quen với nàng vì chính chàng đã ngầm có nhiều cảm tình với cô giáo trẻ ấy. Đã hơn một lần chàng thầm so sánh nàng với Liên. Về nhan sắc, chàng không thể không công nhận Liên hơn hẳn Quỳnh. Nhưng bù lại, Quỳnh có một nụ cười thật quyến rũ và cách nói chuyện duyên dáng, dù chàng chưa hề có hân hạnh nói chuyện trực tiếp với nàng. Chàng chỉ nhìn nàng từ xa khi nàng nói chuyện với mấy nữ đồng nghiệp trong phòng giáo sư. Ngoài ra, cũng phải kể đến cái dáng dấp khoan thai, đầy vẻ quý phái của nàng.


Bây giờ Quỳnh là vợ chưa cưới của người khác, Chuyên còn hy vọng gì nữa ! Chàng đành tìm quên trong công việc. Chàng soạn bài kỹ hơn, chấm bài nhiều hơn. Rất may là mối tình chỉ mới chớm lên trong lòng chàng nên cũng dễ tan biến nhanh. Chàng lại thanh thản và bình tĩnh như xưa.


Ngôi trường vào cuối niên học có một không khí đặc biệt, vừa căng thẳng vừa thoải mái. Học sinh những lớp không phải đi thi bắt đầu sửa soạn nghỉ hè. Chỉ còn một tháng nữa là hết niên khóa. Cuộc thi đệ nhị bán niên đang tiến hành tốt đẹp. Nhiều học sinh đã bàn tới việc đi chơi xa, nhưng cũng có đứa lại lo tìm lớp hè để trau dồi thêm về những môn còn kém.


Giáo sư cũng bận rộn hơn vì phải chấm bài liên miên để kịp làm Thông Tín Bạ cho học sinh. Hầu như ai cũng phải thức khuya, dạy sớm. Vì thế nhiều người đã tỏ ra mệt mỏi khi đến trường. Chuyên cũng không thoát khỏi cái mệt đó. Chàng cố gắng giảng bài cho hết chương trình đã được bộ Giáo Dục quy định. Do đó, chàng không quan tâm nhiều đến trật tự của lớp học. Một hôm, chàng đã gặp phiền phức về sự lỏng lẻo đó. Vào một ngày giữa tuần lễ, chàng vừa phải dạy sáu tiếng liền ở trường tư. Lúc này là hai giờ cuối ở trường công. Chàng đang chăm chú nhìn vào sách để giảng, bỗng nghe cả lớp ồn ào một cách khác lạ. Chàng vội ngửng lên, thấy la liệt trên bàn học sinh và dưới đất những mảnh giấy chỉ nhỏ bằng bàn tay. Chàng ngạc nhiên hỏi một nữ sinh ngồi bàn đầu :


"Cái gì thế này ?"


Nó vội đứng lên, đáp nhỏ :


"Thưa thầy...truyền đơn Việt Cộng."


Chàng lặng người đi vì cảm thấy lo sợ lẫn tức giận cùng một lúc, lúng túng không biết nên giải quyết thế nào. Chàng buột miệng hỏi một câu mà chàng biết ngay là ngớ ngẩn :


"Ai ném truyền đơn ?"


Cả lớp im phăng phắc. Chưa bao giờ có một lớp học lại im lặng đến như vậy. Chàng chợt nghĩ đến những người có trách nhiệm giữ trật tự của nhà trường. Chàng bèn sai một nam sinh chạy đi báo cho văn phòng giám thị rõ. Không đầy năm phút sau, viên tổng giám thị và mấy nhân viên dưới quyền xuất hiện ở cửa lớp. Viên tổng giàm thị hầm hầm hầm một mình bước vào trong, tay cầm một cây roi mây lớn bằng ngón tay cái, dài chừng hơn nửa thước. Ông không để ý tới các nữ sinh mà chỉ ngó thẳng mặt từng nam sinh một, tay đưa cao ngọn roi như sẵn sàng quất xuống bất cứ lúc nào. Bỗng ông dừng lại trước một nam sinh bàn cuối, cúi sát mặt nó, cười gằn :


"Mày ném truyền đơn, phải không ?"


Tên học sinh chối ngay :


"Thưa thầy, không phải em."


"Vậy thì ở vị trí này mày phải biết đứa nào ?"


Nó run run, luống cuống :


"Thưa thầy, em...em...cũng không nhìn thấy gì hết...Em đang nhìn vào sách, nghe lời thầy giảng...Thấy ồn ào em mới ngửng lên."


Viên tổng giám thị có giọng kết tội :


"Ngồi ở góc này mày phải nhìn thấy hết. Nếu không nhìn thấy ai thì chính là mày...Thôi, thú nhận đi, con ơi !"


Tên học sinh mếu máo :


"Thưa thầy, oan cho em quá."


"Vút ! Vút" nó liền bị hai roi vào lưng, òa khóc to lên, vừa quằn quại vừa xoa lưng.


"Tao cho mày một phút để suy nghĩ. Sau đó, tao sẽ kêu công an tới bắt mày. Vô bót, người ta sẽ tra tấn mày cho đến khi mày nhận tội và khai hết các đồng lõa của mày."


Chuyên không đồng ý về lời buộc tội thiếu bằng chứng của viên tổng giám thị, nên bước tới gần ông ta. Chàng chưa kịp nói gì, ông đã hỏi :


"Thưa giáo sư, thằng này học hành và hạnh kiểm ra sao ?"


Chàng đáp ngay :


"Anh Viễn là một học sinh xuất sắc trong môn của tôi. Về hạnh kiểm thì cũng ngoan, không phá phách trong lớp."


Viên tổng giám thị quay ra cửa bảo một nhân viên dưới quyền :


"Ông lấy học bạ của trò Viễn cho tôi...Nó họ gì, thưa thầy ?"


Chuyên chưa kịp đáp thì viên giám thị phụ trách lớp đã nói lớn :


"Lê Trọng Viễn..."


Viên tổng giám thị gật đầu :


"Cả hai năm đệ tam và đệ nhị nhé."


Chuyên ngạc nhiên về lối điều tra của viên tổng giám thị. Tại sao lại căn cứ vào học bạ để xét đoán một hành vi chính trị ? Học giỏi hay ngoan ngoãn không liên quan gì tới những hoạt động không có tính cách học đường. Có khi càng giỏi lại càng có tư tưởng khác thường. Ngay cả việc viên tổng giám thị chỉ chú ý đến nam sinh, gạt bọn nữ sinh ra ngoài, chàng cũng cho là sai lầm. Nhưng chàng không muốn xen vào công việc của ông ta ngay lúc này.


Trong khi chờ đợi học bạ của trò Lê Trọng Viễn, viên tổng giám thị ra lệnh cho nhân viên dưới quyền vào lớp thu lượm hết truyền đơn. Chuyên tò mò muốn xem một tờ, nhưng lại ngại sau này có thể bị dính líu vào cuộc điều tra của công an. Cứ đứng bên ngoài lại hay, chàng thầm tự nhủ.


Khi đã có học bạ của trò Viễn, viên tổng giám thị chăm chú đọc kỹ lời phê của các giáo sư. Cuối cùng, ông nói nhỏ với Chuyên :


"Cài mặt nó thì đáng nghi quá mà học bạ rất tốt, giáo sư nào cũng khen. Thầy nghĩ sao ?"


Chàng ngẫm nghĩ một lát rồi hỏi :


"Thế nào là đáng nghi ? Tôi thấy đứa nào cũng giống nhau hết, đều có vẻ mặt thật thà, ngờ nghệch."


Viên tổng giám thị lắc đầu :


"Thầy đừng có tưởng chúng nó ngờ nghệch, thật thà. Hồi còn ở trong quân đội, tôi làm cho ngành an ninh nên xét người đúng lắm. Thằng Viễn là đáng nghi nhất."


À, chàng thầm nghĩ, thì ra ông ta trước kia phục vụ trong ngành an ninh quân đội. Nhưng ông ấy quên rằng học sinh khác với binh lính.


Tiếng viên tổng giám thị cắt ngang ý nghĩ của Chuyên :


"Theo thầy, giải quyết vụ này thế nào ?"


Chàng đáp ngay :


"Thì vì tôi không biết giải quyết cách nào nên mới mời ông Tổng tới."


Ngẫm nghĩ một lát, ông ta nói :


"Tôi sẽ báo công an và cũng cho họ biết tôi nghi thằng Viễn. Thằng này lì lắm, phải cho nó ăn đòn tra tấn của công an thì mới chịu khai thật."


Ngập ngừng một chút, Chuyên kéo viên tổng giám thị ra khỏi lớp, rồi nói nhỏ :


"Tôi nghĩ rằng nếu ông tổng làm vậy là sai nguyên tắc. Cả lớp hơn bốn chục học sinh mà ông chỉ nghi có một đứa, lại chả có chứng cớ nào hết."


Viên tổng giám thị nhìn sững chàng, ngạc nhiên trước lời phê bình, nói bằng một giọng đe dọa :


"Thôi được, tôi sẽ báo cáo với ông hiệu trưởng là lớp thầy đang dạy có truyền đơn Việt cộng để ổng mời công an sang điều tra."


Nghe giọng lưỡi của ông, chàng biết ông muốn buộc chàng vào vụ này, nhưng thản nhiên nói :


"Thì sự thật là như vậy ! Công an sẽ phải điều tra từng người, kể cả tôi.”


Viên tổng giám thị cười nhạt, giao hẹn :


"Đó là ý muốn của thầy, sau này có chuyện gì lôi thôi, thầy miễn trách, nghe."


Chàng vui vẻ đồng ý :


"Dạ, tôi sẽ không phiền trách ai hết."


Nhờ vậy, chuyện được dàn xếp tạm yên. Cuộc khủng bố tinh thần học sinh không tiếp diễn nữa. Tuy nhiên, bắt đầu từ phút ấy, Chuyên ngơm ngớp lo. Ai cũng ngại phải ra cò bót, dù chẳng có tội gì. "Vô phúc đáo tụng đình", chàng nghĩ. Đồng thời chàng lại cảm thấy vui vui vì đã làm được một việc hợp lý.


Sau khi viên tổng giám thị và đám"tùy tùng" bỏ đi, Chuyên đưa mắt nhìn đám học sinh đang ngồi im lặng trong lớp. Đứa nào cũng mặt mày tái mét. Chàng ôn tồn bảo trò Viễn :


"Anh cứ an tâm. Nếu anh vô tội thì chả sợ ai hết !"


Nó đứng lên, ấp úng :


"Em xin cảm ơn thầy...Nếu thầy không can thiệp, chắc giờ này..."


Chàng liền gạt đi :


"Thôi, chuyện qua rồi. Nào, lấy sách ra học tiếp."


Một nữ sinh đề nghị :


"Sắp hết giờ rồi, thầy cho chúng em nghỉ đi."


Chàng nhìn đồng hồ tay, rồi gấp sách lại. Vừa lúc đó,chuông tan học reo vang. Khác mọi khi, lớp học hôm nay thật im lặng, chỉ nghe thấy tiếng ồn ào từ những lớp khác vọng sang. Bọn học sinh vừa trải qua một cơn hãi hùng, không còn lòng dạ nào vui đùa nữa. Chính chàng cũng buồn bã, lẳng lặng cắp sách ra khỏi lớp. Vừa bước xuống sân trường, chàng nghe có tiếng gọi nhỏ ở phía sau. Chàng quay lai, nhận ra trò Viễn. Chàng dừng bước để đợi nó. Nó lại ngỏ lời cảm ơn, chàng liền gạt đi :


"Thôi, bỏ qua chuyện đó đi."


Nó đến sát chàng, thì thầm bên tai chàng :


"Em...em biết người ném truyền đơn."


Chàng giật mình, ngó nó chằm chặp :


"Anh biết người ném truyền đơn ? Ai vậy ? Sao anh không nói cho ông tổng giám thị biết ?"


Nó lấm lét nhìn quanh, rồi rụt rè :


"Xin thầy...giữ bí mật giùm em...Người đó là chị...Liễu Huệ... Em tin rằng nhiều người người trong lớp cùng trông thấy...chứ không phải mình em."


"Thế mà anh không chịu khai ra để bị đòn oan."


Viễn cúi mặt, thở dài :


"Vì gia đình chỉ và gia đình em thân nhau đã lâu...Chỉ lại sắp lấy anh hai em..."


"Rồi sao bây giờ anh lại cho tôi biết ?"


"Vì em biết thầy không phải là người làm hại học sinh...Với lại, em cũng muốn cho thầy rõ em vô tội, xứng đáng được thầy bênh vực...Không biết rồi đây thầy có bị liên lụy gì không ?"


Chuyên tìm lời trấn an nó :


"Không ai làm gì nổi tôi đâu. Công an người ta làm việc có nguyên tắc đàng hoàng. chứ không thể bắt bớ ẩu tả được."


Viễn tỏ vẻ vui mừng :


"Nếu vậy em đỡ lo và áy náy."


Rồi nó chắp tay vái thầy.nhưng vẫn đứng im một chỗ. Để đuổi nó, chàng nói :


"Thôi, tôi phải về vì các thầy khác đang đợi tôi ở nhà."


Nói xong, chàng bước đi ngay.


Từ lúc đó, chàng băn khoăn tự hỏi chàng sẽ khai với công an thế nào nếu chàng bị họ mời tới thẩm vấn ? Khai nữ sinh Liễu Huệ là thủ phạm ném truyền đơn ? Kể ra đó cũng là bổn phận của một công dân trong thời chiến. Nhưng lương tâm của một nhà giáo không cho phép chàng tố cáo học trò. Dù sao, chàng cũng không tận mắt thấy nó ném truyền đơn, chỉ nghe lại thôi. Có nên tin trò Viễn không ? Có thật anh nó sắp lấy Liễu Huệ không ? Nó có thù oán gì với cô nữ sinh học cùng lớp này không ? Bao nhiêu câu hỏi hiện ra trong óc chàng. Chàng cân nhắc giữa lương tâm của một nhà giáo với bổn phận của một công dân trong thời chiến. Càng suy nghĩ chàng càng thấy mình bị dằng co, níu kéo giữa hai bổn phận.


Buổi sáng hôm sau, vừa tới trường, Chuyên được mời ngay vào phòng hiệu trưởng. Lão Trương hỏi về vụ truyền đơn Việt cộng. Lão nói với chàng bằng một giọng quan trọng :


"Từ ngày tôi về làm hiệu trưởng trường này, chưa bao giờ có chuyện lộn xộn như thế này. Ông giáo sư mới về có mấy tháng mà đã..."


Lão ngừng lại, nhìn thẳng mặt Chuyên. Chàng hỏi ngay :


"Bộ ông hiệu trưởng định vu cho tôi là cộng sản ?"


Lão vội cãi :


"Đâu có ! Tôi chỉ muốn nói là ông giáo sư xui quá, mới về đã gặp chuyện rắc rối."


Chàng nhún vai :


"Cũng chẳng có gì gọi là xui hết. Tôi là người ngay thẳng, không sợ liên lụy."


Lão bỗng nghiêm giọng :


"Nhưng ông giáo sư đã phạm một lỗi rất nặng là ngăn cản ông tổng giám thị bắt tên học trò ném truyền đơn giao cho công an."


Chàng bình tĩnh hỏi :


"Ai nói với ông hiệu trưởng là tôi cản ông tổng giám thị bắt thủ phạm ném truyền đơn ? Mà tên đứa học trò ném truyền đơn là gì ?"


Lão đáp ngay :


"Thằng Lê Trọng Viễn."


Chàng lắc đầu :


"Trò Viễn không phải là thủ phạm vụ ném truyền đơn."


Lão có vẻ ngạc nhiên trước câu nói chắc nịch của chàng, vội hỏi ngay :


"Tại sao ông biết không phải là nó ?"


Chàng dằn từng tiếng :


"Vì một lẽ rất đơn giản là không ai trông thấy nó ném và cũng không ai tố cáo nó. Vậy thì không có một bằng cớ nào để có thể kết tội nó. Sở dĩ ông tổng giám thị cứ khăng khăng buộc tội nó vì ổng lấy kinh nghiệm của một cựu nhân viên an ninh quân đội để nhận xét người khác. Trường học không phải là một nhà giam của quân đội, học sinh không phải là những tên lính ba gai, lưu manh. Do đó ổng đã nhận xét sai. Ổng chỉ căn cứ vào chỗ ngồi của nó trong lớp mà qui tội cho nó. Như vậy, không hợp lý và thiếu tính chất khoa học"


Lão Trương trầm ngâm một lúc, rồi hỏi :


"Theo giáo sư, đứa nào là thủ phạm ?"


Chàng lắc đầu đáp ngay :


"Tôi không phải là thầy bói đoán mò mà tôi cũng không phải chó săn trong học đường. Theo tôi, tốt nhất cứ để công an điều tra."


Bỗng lão nhìn chàng bằng đôi mắt ái ngại :


"Nếu không tìm ra thủ phạm, tôi e ông giáo sư sẽ gặp phiền phức. Tôi buộc lòng phải báo cho công an biết vụ ném truyền đơn xảy ra trong giờ của giáo sư."


Chàng nhún vai :


"Tôi chẳng có gì phải sợ cả. Nếu họ hỏi, tôi cứ thực tình mà kể lại, cả việc ông tổng giám thị hùng hổ đánh học trò vô tội."


Sau khi xem đồng hồ tay, chàng nói tiếp :


"Sắp hết giờ đầu tiên rồi, tôi phải tới lớp."


"Dạ, xin chào giáo sư."


Ra khỏi phòng hiệu trưởng, chàng tự trách đã nóng nảy phê bình việc làm của viên tổng giám thị. Đáng lẽ chàng không nên có giọng gay gắt khi nói về một người vắng mặt. Chàng biết rằng chàng lại có thêm kẻ thù. Thôi, chàng thầm tự nhủ, đó cũng là một kinh nghiệm về giao tế, lần sau mình sẽ phải cẩn thận hơn.





























6









G



iờ ra chơi Chuyên đến phòng giáo sư hơi trễ, nhưng chưa kịp bước vào thì thấy trò Viễn thập thò ở cuối hành lang. Chàng đoán biết nó muốn gặp chàng, nên đi ngay về phía nó. Chàng chưa kịp hỏi, nó đã nói :


"Thưa thầy, chị Liễu Huệ trốn ra mật khu rồi."


Cái tin bất ngờ đó làm chàng hơi giật mình. Chàng nghĩ tới cô nữ sinh mảnh khảnh, cũng thuộc vào loại xinh đẹp và ngoan ngoãn. Rồi chàng nhớ tới người anh của trò Viễn, hỏi khẽ :


"Anh hai của anh tính sao ?"


Nó thở dài :


"Ảnh buồn lắm...Nếu không kiếm được chỉ, ảnh đăng lính."


Chàng chợt nghe lòng tê tái, xót xa. Đó là hoàn cảnh hiện tại của đất nước. Anh em ruột thịt đã từng chạm trán nhau ngoài mặt trận. Bây giờ một cặp tình nhân cũng phải chia lìa, đối nghịch nhau vì không cùng một lý tưởng. Biết đâu rồi có ngày họ sẽ gặp nhau nơi trận tuyến ? Nếu có một sự tình cờ nào đó, họ nhận ra nhau, chuyện gì sẽ xảy ra ? Họ vẫn coi nhau là thù nghịch hay chắp nối lại mối tình cũ ?


"Thưa thầy..."


Tiếng chào rụt rè của trò Viễn kéo chàng trở lại thực tế. Chàng dặn khẽ :


"Bây giờ anh có thể khai thật với công an, nếu họ hỏi anh."


"Dạ"


Chuyên nghe lòng buồn man mác. Chàng nghĩ tới sự tan vỡ của một mối tình. Rồi chàng lại liên tưởng đến chuyện riêng của mình. Chàng không muốn vào phòng giáo sư nữa. Thật ra từ ngày có tin Quỳnh đính hôn với một viên chức cao cấp trong tòa tỉnh trưởng, chàng thấy phòng giáo sư trống trải, lạnh lẽo và buồn tẻ. Quỳnh vẫn ngồi đó, vẫn vui vẻ nói chuyện với các đồng nghiệp, nhưng nàng không còn là cô giáo Quỳnh ngày xưa nữa. Nàng đã thuộc về người khác. Từ lâu chàng có mấy thắc mắc mà không sao tìm được lời giải đáp. Tại sao có dư luận đồn chàng và Quỳnh yêu nhau? Hơn một lần chàng muốn hỏi hai nữ sinh Cẩm Hồng và Ngọc Như, nhưng lại e ngại vì từ ngày Liên thôi học lên Saigon, hai đứa không còn thân thiện với chàng. Chúng thường tìm cách lẩn tránh mỗi khi thấy chàng. Trong lớp học, chúng giữ vẻ lạnh nhạt nếu phải trả lời câu hỏi của chàng liên quan đến bài học. Trước vẻ thiếu thân thiện ấy, tự ái của chàng không cho phép chàng thân mật với chúng nữa. Khi có tin Quỳnh đính hôn, chúng cười nói hể hả, như muốn chế nhạo. Chàng nghe loáng thoáng sau lưng :"Cho đáng đời !"


Chuyên cứ đứng ở hành lang mà nhìn xuống sân trường. Gần ngày nghỉ hè, nhiều học sinh những lớp nhỏ, sau khi thi bán niên, đã tự ý nghỉ học. Sự kiểm soát của nhà trường cũng đã nới lỏng nên sự vắng mặt của học sinh mỗi ngày một nhiều hơn. Có lớp đã trống trơn, nhưng giáo sư vẫn phải có mặt. Sân trường vào giờ ra chơi đã thưa thớt đi nhiều. Đa số là học sinh những lớp sắp đi thi, nên chúng có vẻ đăm chiêu và lo lắng. Thi cử vào thời buổi chiến tranh hết sức quan trọng. Đậu thì được tiếp tục học, rớt thì phải vào lính. Đa số con nhà nghèo chỉ biết trông cậy vào sức học của mình. Trong khi đó, bọn "con ông cháu cha" dựa vào quyền thế, tiền bạc của cha mẹ để trốn lính, có đứa còn được đi du học với mảnh bằng được mua bằng tiền.


Bỗng chuông vào học ngay trên đầu Chuyên reo vang làm chàng giật nẩy mình. Trong khi học sinh đang vui chơi dưới sân trường bước nhanh về lớp để xếp hàng, chàng phân vân không biết có nên vào phòng giáo sư lấy thêm phấn. Tự nhiên chàng ngại gặp Quỳnh. Chàng cũng không hiểu lý do của sự ngại ngùng đó. Thật ra, chàng và nàng chưa có một liên hệ nào, vì thế việc nàng lấy chồng đâu có ảnh hưởng gì tới chàng.


Khi thấy có mấy người đang đi về phía mình, Chuyên quyết định không lấy thêm phấn, đến thẳng lớp học ngay. Nhưng chưa kịp xuống sân trường, chàng chợt trông thấy Quỳnh tha thướt trong tà áo dài trắng đi về phía mình. Tự nhiên chân chàng như bị dính chặt lấy mặt đất, không sao cất bước nổi. Quỳnh hình như cũng giật mình khi nhận ra chàng từ xa. Nàng hơi chậm lại một chút nhưng rồi vẫn thản nhiên đi qua mặt chàng, đôi mắt nhìn thẳng. Khi nàng đã mất hút ở cuối hành lang, chàng vẫn nhìn theo. Bỗng có tiếng nói nhỏ ngay bên tai chàng :"Hoa có chủ rồi ! Tiếc hả ?" Chàng quay lại, nửa đùa nửa thật trả lời người bạn đồng nghiệp :


"Làm sao mà không tiếc cho được !"


Người bạn cười phá lên, ngâm một câu ca dao :"Chim vào lồng biết thuở nào ra ?" Chàng thoáng buồn, nhưng vẫn cố lấy giọng vui vẻ :


"Không chừng mình phải lấy trộm cả lồng lẫn chim đem về nhà dấu đi."


Người bạn vỗ nhẹ vào lưng chàng :"Nên lắm ! Nên lắm !"


Vừa lúc đó, chàng thấy viên tổng giám thị cầm roi mây đi trên sân trường vắng không còn một học sinh nào. Chàng lại nghĩ đến trò Viễn và nữ sinh Liễu Huệ. Không biết ông ta đã biết thủ phạm vụ ném truyền đơn đã bỏ trốn ra mật khu Việt cộng chưa ? Chàng vừa ra khỏi hành lang, định băng qua sân trường để tới lớp, viên tổng giám thị bước nhanh về phía chàng, nói bằng một giọng quan trọng :


"Tôi đã báo cho công an biết vụ ném truyền đơn hôm qua trong lớp giáo sư. Có thể họ sẽ mời giáo sư sang ty công an."


"Dạ, tôi đã sẵn sàng. Có giấy kêu là tôi đi ngay."


Nhìn vẻ mặt của ông ta, chàng biết ông ta đang giận chàng lắm. Giận cũng là phải, chàng thầm nghĩ. Đó là lỗi của mình.


Từ phút đó, Chuyên sửa soạn tinh thần và sắp đặt những điều cần thiết để trả lời công an. Nhưng chàng chờ đợi rất lâu, hết ngày này đến ngày khác mà không nhận được giấy mời. Có lẽ, chàng nghĩ, họ điều tra ngầm, không cần đến lời khai của mình.


Rồi niên học chấm dứt sau buổi lễ phát thưởng tổ chức ngay tại trường. Hầu hết các giáo sư trẻ về Saigon với gia đình. Học sinh nhỏ không phải đi thi, đứa thì được cha mẹ cho đi chơi xa, đứa thì về quê nghỉ hay giúp gia đình việc đồng áng. Chuyên còn kẹt lại tỉnh vì lớp luyện thi chưa hết khóa học. Ở một mình một nhà, chàng thấy buồn, nên dọn sang ở tạm với Hoằng. Nhưng mới chỉ được hai hôm, chàng đã tính trở về nhà cũ, vì bạn bè của Hoằng ồn ào suốt ngày đêm. Họ đánh bạc, cãi nhau, thậm chí đưa cả gái về...Nhưng Hoằng cố giữ chàng lại vì lớp tư cũng chỉ còn vài ngày nữa là hết, rồi về luôn Saigon cho tiện. Chàng đành nghe lời.


Nhà Hoằng ở gần trường, mỗi lần đi qua, thấy sân trường vắng học trò, Chuyên lại nghe lòng buồn man mác. Mới đầu chàng không hiểu tại sao mình buồn, mãi sau chàng mới khám phá ra rằng cái gì cũng phải có đủ bộ. Chim phải có đôi, vợ chồng phải có nhau, không thể thiếu một được, thì trường phải có học sinh. Trường vắng học sinh là ngôi trường chết. Mỗi năm, trường "chết" mấy tháng hè. Chàng phì cười vì ý nghĩ ngộ nghĩnh của mình. Nhưng quả thật, cái gì cũng phải có đôi hoặc có bộ. Thế mà sao chàng vẫn lẻ loi ? Ừ nhỉ, sao mình lẻ loi ? Chàng nghĩ đến Quỳnh, đến Liên. Quỳnh thì không nói làm gì, vì nàng và chàng chưa có một liên lạc nào, dù sau này chàng đã bắt đầu để ý đến nàng. Chỉ tiếc một điều chàng chưa kịp làm quen với nàng thì nàng đã đính hôn. Còn Liên ? Nếu so tuổi, chàng cũng chỉ hơn Liên sáu, bảy năm. Người ta lấy vợ thua cả chục tuổi vẫn là xứng đôi vừa lúa. Liên vừa xinh đẹp vừa ngoan ngoãn, lại mới yêu lần đầu tiên. Chàng là mối tình đầu của Liên. Thế mà vì cố chấp chàng đã bỏ lỡ một dịp xây dựng hạnh phúc ? Bất cứ ai ở cõi đời này cũng mưu tìm hạnh phúc cho mình. Thiếu gì thầy giáo lấy học trò ? Cũng có trái luân thường đạo lý đâu ! Bây giờ Liên ở Saigon, nếu chàng muốn tim cô ta cũng còn kịp. Saigon rộng lớn, người đông, biết tìm đâu ? Chàng tự nhủ sẽ hỏi cho ra địa chỉ của Liên. Lần này chàng không thể để cơ hội tốt vuột khỏi tầm tay.


Rồi lớp tư cũng chấm dứt. Trước khi chia tay về với gia đình, người thì lên Saigon, kẻ xuống tận Cà Mau, Hoằng tổ chức một bữa tiệc ngay tại nhà. Bữa tiệc thật vui, kéo dài đến quá nửa đêm. Sau một năm làm việc, tuy có nhiều biến cố, vui buồn, coi như tương đối thành công, Chuyên muốn tự thưởng mình nên đã buông thả trong cuộc vui chơi với bạn bè. Chàng uống hết một ly rượu mạnh mà chưa bao giờ dám thử nhắp môi. Khi tan tiệc, chàng không còn đứng vững được nữa. Hoằng và một người bạn ở chung nhà phải dìu chàng vào giường. Họ còn giúp chàng cởi giầy và quần áo.


Mãi đến gần sáng hôm sau Chuyên mới thức giấc. Chàng ngạc nhiên thấy có người nằm cạnh nên tỉnh ngủ ngay. Chàng chồm dậy và nhận ra người nằm cạnh là đàn bà, không một mảnh vải che thân. Chàng đoán đây là trò chơi của Hoằng và mấy người bạn. Ra khỏi màn, chàng bật đèn sáng, mặc quần áo xong, đánh thức người đàn bà dậy. Cô ta nheo mắt vì bị chói ánh đèn, ngái ngủ hỏi :


"Uả, sao thầy dậy sớm thế ? Trời còn tối mà."


Chàng hỏi bằng một giọng hơi gắt :


"Cô là ai mà sao lại chui vào giường tôi mà ngủ ? Mặc đồ vô."


Chàng ném cho cô ta bộ quần áo vứt bừa bãi dưới đất. Cô bước ra khỏi màn. Chuyên vội quay mặt đi, giục :


"Mặc đồ vô !"


Cô cười khanh khách :


"Thầy mắc cở hả ? Bộ thầy chưa thấy đàn bà trần truồng bao giờ sao ?"


Như chợt nhớ ra điều gì cô lại hỏi :


"Bộ thầy quên em rồi sao ? Em là Liên, học trò cưng của thầy nè."


Chàng hơi gắt :


"Đừng có nói bậy nói bạ nữa. Đi chỗ khác cho tôi ngủ lại. Tôi đang nhức đầu lắm đây."


Cô nhõng nhẽo :


"Bộ thầy quên học trò cưng của thầy rồi hả ?"


Chàng bực mình chép miệng :


"Để tôi phải kêu ông Hoằng ra nói chuyện với cô mới được..'


Nói xong, chàng liền đi vào nhà trong, nơi có giường ngủ của Hoằng và mấy người bạn. Chàng bật đèn sáng làm mọi người thức giấc.Chàng nói lớn :


"Hoằng, mày sang đưa cô ta về ngủ với mày đi. Tao cần ngủ quá vì đang nhức đầu mà không có chỗ ngủ."


Hoằng có vẻ tỉnh ngủ ngay, ngồi dậy, vươn vai, ngáp rồi hỏi :


"Bộ mày chê trò Liên rồi hả ?"


Chàng năn nỉ :


"Thôi, xin mày tha cho tao. Tao nhức đầu quá."


Hoằng đề nghị :


"Mày ngủ tạm giường tao đi, để tao ra giải quyết vụ này cho êm . Bây giờ còn sớm, đuổi cô ta về đâu có được. Nhưng mày bạc tình thiệt. Liên nó yêu mày như vậy mà mày nỡ đuổi nó."


Chàng nhăn mặt :


"Mày đùa quá lố rồi. Thôi, cút ra với nó đi cho tao ngủ lại một giấc nữa."


Cả Hoằng và mấy người bạn cùng cười rộ lên. Chàng làm ngơ, chui nhanh vào giường bạn, nằm vật xuống ngủ ngay.













7









N



hững ngày hè trôi qua một cách bình thường. Chuyên cũng như các bạn đồng nghiệp khác tham dự hầu hết các hội đồng giám thị, giám khảo kỳ thi bậc trung học. Chàng không có dịp nào để trở về nhiệm sở. Sự vụ lệnh chấm thi và tiền lương hàng tháng chàng được một người bạn ở ngay tỉnh lỵ nhận hộ, rồi chuyển cho chàng khi anh ta có việc lên Saigon.


Chính vì không phải trở về nhiệm sở, chàng cũng chưa hỏi được địa chỉ ở Saigon của Liên. Chàng không muốn nhờ ai hỏi giùm, sợ lại có tiếng đồn bậy bạ.


Trước ngày khai giảng niên học mới ít lâu, Chuyên phải về tỉnh để chấm thi tuyển học sinh vào lớp đệ thất. Từ lâu chàng vẫn nghe đồn cuộc thi tuyển này là một dịp để một vài ông bà hiệu trưởng bất chính làm ăn lén lút. Vốn là một người ngay thẳng, chàng không ưa chuyện mờ ám. Chàng hi vọng nơi nhiệm sở của chàng không ai tổ chức gian lận, nhưng nếu có chuyện gì xảy ra, chàng sẽ không ngồi yên mà nhìn. Thi tuyển khác với thi lấy bằng cấp.. Số dự tuyển chỉ có hạn nên khi có gian lận, một số học sinh có khả năng sẽ bị loại để nhường chỗ cho những đứa kém mà nhiều tiền chạy chọt. Như vậy là bất công, thiệt thòi cho những học sinh giỏi nhà nghèo.


Ngày thi được tổ chức nghiêm chỉnh, nhưng đến ngày chấm Chuyên đã thấy có dấu hiệu bất thường. Hiệu trưởng đích thân coi sóc việc rọc phách và đánh số mật mã. Lão Trương đưa người thân tín của mình vào đó. Đến ngay ông giám học là người vẫn về phe với lão cũng bị loại ra ngoài.


Tin đồn về một cuộc gian lận quy mô đã loan truyền ngầm trong giới giám khảo. Người ta còn được biết năm nay có con ông trung tá tỉnh trưởng dự thi và lão Trương có nhiệm vụ tìm cách cho đứa nhỏ được đậu chính thức. Thật ra, đối với những đứa con của ông tỉnh trưởng và của một số viên chức trong tòa tỉnh, nhiều trường vẫn đặc cách cho vào học, nếu bị trượt. Như vậy, sự công bằng tương đối vẫn được duy trì, không thiệt hại cho những học sinh giỏi. Tại sao lão Trương không làm như vậy có giản tiện hơn không ? Câu trả lời là lão muốn "mượn gió bẻ măng". Mượn tiếng lo cho con ông tỉnh trưởng để "làm ăn" thêm.


Chuyên nói với Hoằng về chuyện gian lận, Hoằng liền gạt đi :


"Mặc cha chúng nó ! Bọn mình chỉ biết chấm xong thì chuồn lẹ về Saigon du hí cho khỏe cái thân. Đừng có thắc mắc nhiều kẻo có ngày khốn đốn với chúng nó."


Chuyên bất mãn :


"Sao mày lại vô trách nhiệm đến như vậy được ? Tao kịch liệt chống đối gian lận. Nếu nắm được bằng cớ, tao không thể làm ngơ !"


Hoằng trố mắt nhìn chàng, hỏi :


"Mày định đóng vai hiệp sĩ trừ gian chăng ? Thôi, con ơi, con ngu nó vừa chứ. Ở cái cõi đời này làm gì có công bằng. Từ ngàn xưa đã thế chứ không phải bây giờ đâu. Làm gí có sự tuyệt đối ở cái cõi đời này. Cứ phiên phiến đi thì mới dễ sống. Trong niên học vừa qua, mày đã bị mấy vố mà vẫn chưa tởn. Mày chơi nó, bộ nó không biết chơi lại mày sao ?"


Chàng nói mạnh :


"Tao không khuất tất, không gian tà, thì sợ gì chúng nó !"


Hoằng lắc đầu, khẽ thở dài :


"Còn thích lý tưởng này, lý tưởng nọ là mày còn non quá. Bộ chúng nó không biết cho mày vào xiếc sao ? Rồi thì mày sẽ chết vì cái lý tưởng ngu muội của mày, con ạ."


"Tao không sợ !"


Hoằng phì cười :


"Đúng là 'ngựa măng háu đá'. Ăn cái giải gì đâu mà hung hăng quá vậy ? Hay mày muốn làm bộ trưởng dâm dục ?"


"Tao chả muốn làm gì hết. Tao chỉ đòi hỏi sự công bằng."


Hoằng trề môi :


"Ở trên thế gian này, nếu mọi người đều tôn trọng lẽ công bằng thì đã chẳng có loạn lạc liên miên. Chiến tranh cũng đã chấm dứt từ khuya rồi, vì không còn lý do tồn tại. Tao rất ngạc nhiên là mày không đến nỗi ngu si dốt nát cho lắm mà sao vẫn u mê ám chướng như vậy. Hai tiếng công bằng đã bị vùi dập từ đời vua Hùng Vương thứ nhất, chứ đâu có chờ đến bây giờ."


Ngừng một chút, anh tiếp :


"Tao lấy tình bạn lâu năm với mày thành thật khuyên mày đừng xía dzô chuyện người khác. Năm rồi, vì ngu và bướng mày đã mất cả em Liên lẫn em Quỳnh mà vẫn chưa sáng mắt ra. Một đứa thì đẹp nhất đám nữ sinh choai choai, một em thì dễ thương nhất trong đám nữ giáo sư. Thật là đáng tiếc cho mày ! Nếu mày chưa chịu thức tỉnh thì còn nhiều tai họa xảy đến cho mày, con ạ."


Dù có lời cảnh cáo của Hoằng, Chuyên vẫn không chịu bỏ ý định khám phá ra vụ gian lận trong kỳ thi đệ thất. Chàng ngấm ngầm theo dõi các hoạt động của lão Trương và những người trong phe đảng của lão. Trong khi lão Trương luôn luôn tỏ ra nghiêm chỉnh và công bằng, bọn đàn em tay sai của lão rất tích cực trong việc liên lạc với một số giám khảo, nhất là những giám khảo người địa phương và đã hơi lớn tuổi.


Khi chấm xong tất cả các bài thi, nhiều giáo sư sửa soạn về Saigon nghỉ ngơi chờ niên học mới. Việc đọc điểm, cộng điểm và ghi kết quả được khoán trắng cho hiệu trưởng và nhân viên văn phòng cùng một số giáo sư địa phương tình nguyện. Nhưng vào buổi họp cuối cùng, trước khi ráp phách, Chuyên bỗng đề nghị chấm lại một số bài đáng nghi. Đề nghị này làm tất cả các giáo sư có mặt ngạc nhiên trong khi mặt lão Trương tái hẳn đi. Lảo cố lấy giọng bình tĩnh hỏi :


"Ông giáo sư nghi cái gì ?"


Chuyên đáp ngay, đầy vẻ thách thức :


"Còn nghi gì nữa, thưa ông hiệu trưởng ? Tôi nghi có sự gian lận."


Phòng họp hơi ồn lên một chút vì có nhiều tiếng xì xào. Lão Trương lên tiếng yêu cầu mọi người giữ im lặng, rồi lại hỏi Chuyên :


"Ông giáo sư có bằng cớ gì không ? "


Chàng ngập nhừng :


"Bằng cớ thì...chưa có..."


Lão Trương liền ngắt :


"Ông giáo sư chỉ mới nghi mà không có bằng cớ thì...thì...t6i xin lỗi..."


Tiếng Chuyên bỗng lớn hẳn lên :


"Nếu ông hiệu trưởng không cho chấm lại những xấp bài đáng nghi, tôi sẽ tố cáo thẳng lên Nha Trung học...Có thể tôi cũng nhờ báo chí lên tiếng."


Lão Trương mím môi lại, đôi mắt nhìn Chuyên như tóe lửa. Lão giữ im lặng một lúc như để tự trấn tĩnh, rồi nói :


"Nhưng tôi có biết những xấp bài nào đáng nghi đâu."


Chuyên bèn mở một cuốn sổ nhỏ đã cầm sẵn, từ từ đọc :


"Xấp bài luận văn có số mật mã X27 do ông Khang chấm, xấp bài toán có số mật mã H18 do ông Ngô chấm và xấp bài câu hỏi thường thức có số mật mã B82 do ông Cảnh chấm. Còn nhiều nữa, nhưng cứ tạm thời hãy xem xét những xấp đó trước.."


Lão Trương đưa mắt nhìn những giáo sư vừa được nêu tên khôn khéo hỏi :


"Ông Chuyên nghi mấy vị đó gian lận ?"


Chàng chưa kịp đáp, Ngô đã đứng lên hùng hổ phản đối :


"Tôi không bằng lòng để bất cứ ai chấm lại những bài tôi đã chấm. Ông Chuyên nói như vậy là cố tình nhục mạ tôi công khai trước mặt mọi người."


Cảnh và Khang cũng nói những lời tương tự. Nhưng Chuyên không nao núng, bình tĩnh đáp :


"Tôi không kết tội ai gian lận hết, nhưng tôi nghĩ rằng quý vị đã cả nể, ai xin điểm cũng cho. Chính những người xin điểm mới là gian lận."


Ngô vẫn khăng khăng :


"Tôi nhất định không để ai chấm lại những bài tôi đã chấm."


Chuyên vẫn ôn tồn :


"Tại sao anh lại không chịu ? Tôi có bảo anh gian lận hay đồng lõa gian lận đâu. Tôi nghi có một tổ chức gian lận qui mô, cần phải khám phá ra ngay. Chúng ta hãy vì lẽ công bằng, vì tương lai của các học sinh có thể bị đẩy ra ngoài, mà can đảm đưa vụ này ra ánh sáng. Chúng ta đều biết rằng đa số học sinh ở vườn lên, nếu rớt là phải ở nhà, làm gì có phương tiện học tư suốt bảy năm trời hay hơn nữa. Vậy tôi kêu gọi lương tâm nhà giáo của quý vị. Xin đừng để những học sinh đáng được tiếp tục học bị đẩy vào vòng ngu dốt do lòng tham của một số người vô lương tâm." .


Chàng chợt thấy lão Trương đưa mắt ra hiệu cho mấy viên giám thị. Chàng hiểu ngay ý định của lão, vội lên tiếng cảnh cáo :


"Xin đừng đụng tới mấy xấp bài thi tôi vừa nêu số mật mã. Nếu không, những người đó chính là kẻ gian lận."


Các giám thị nhìn lão Trương nhưng vẫn đứng yên một chỗ. Lão có vẻ đã mất bình tĩnh, hai tay để trên mặt bàn hơi run. Đúng lúc đó có tiếng Hoằng :


"Theo tôi, chúng ta đều là nhà giáo có lương tâm. Vì thế, tôi tin rằng không một ai vì cớ này hay cớ khác muốn làm hại học sinh, nghĩa là tôi không tin có gian lận trong kỳ thi này. Vậy, xin bỏ qua vụ chấm lại một số bài để giữ hòa khí giữa các bạn đồng nghiệp."


Tức thì lão Trương và một số nhân viên văn phòng và giám thị vỗ tay đôm đốp tán thành ý kiến của Hoằng. Lão Trương vui vẻ lên tiếng :


"Ông giáo sư Hoằng nói rất đúng. Đã bước chân vào nghề dạy học, ai cũng thương học trò hết. Tôi đồng ý bỏ qua vụ này."


Lẻ tẻ có vài tiếng vỗ tay. Chuyên chưa kịp nói thêm, Quỳnh đã đưa tay lên xin phép phát biểu. Mọi người đều nhìn về phía nàng.


"Theo tôi, tiếng nàng trong và nhẹ, bỏ qua cũng được. Song, anh Chuyên đã trót tố cáo, mình có bổn phận phải làm cho rõ trắng đen. Nếu thật có gian lận, bài kém quá mà được điểm cao, mình cần phải sửa lại cho công bằng, để những trò giỏi khỏi bị rớt oan. Lúc ấy, chúng ta không cho là gian lận mà chỉ coi như giám khảo cho điểm lầm. Chúng ta đã đi dạy học đều biết lúc mệt mỏi, có chuyện buồn phiền, thường sơ sót khi chấm bài. Trái lại, nếu không có việc cho điểm lầm, anh Chuyên sẽ chịu trách nhiệm với các bạn, phải công khai xin lỗi những vị anh đã nêu tên. Anh Chuyên có đồng ý như vậy không ?"


Chuyên vui vẻ đáp :


"Đề nghị của chị thật hay, sao tôi không đồng ý cho được."


Đa số những người có mặt tán thành ý kiến của Quỳnh. "Được lắm ! Nghe được lắm !" - "Người đẹp, ý kiến cũng đẹp !" Riêng Chuyên lần đầu tiên được nghe tiếng Quỳnh ngay bên cạnh nên lòng bỗng xao xuyến ngây ngất. Chàng không ngờ nàng đã bênh mình một cách khéo léo và kín đáo. Chàng nhìn nàng bằng đôi mắt đầy thiện cảm và biết ơn. Nhưng nàng vẫn nhìn thẳng phía trước, mặt rất nghiêm trang.


Trong khi đó, lão Trương chưa chịu ngay, còn cố vớt vát :


"Theo tôi, bây giờ mình nên biểu quyết nên chấm lại hay nên bỏ qua. Bây giờ tôi xin hỏi : ai đồng ý bỏ qua ?"


Chỉ lác đác khoảng mươi người xin bỏ qua, kể cả Hoằng và mấy giáo sư bị nêu tên. Nhưng khi lão Trương hỏi có nên chấm lại không thì hầu hết những người có mặt trong phòng giơ tay. Chuyên hớn hở reo lớn :


"Đa số đồng ý chấm lại."


Lão Trương miễn cưỡng sai mấy viên giám thị đi lấy bài. Chuyên lại có ý kiến :


"Chúng ta không cần phải chấm lại hết, chỉ chấm lại những bài có điểm trên trung bình cho đỡ mất thì giờ."


Tất cả lại đồng ý với Chuyên. Chỉ mấy phút sau, người tìm ra những bài "cho điểm lầm". Đặc biệt có những bài chỉ chép lại đề thi kín bốn trang giấy mà được điểm gần tối đa, 19 rưỡi. Lại có bài trả lời sai hoàn toàn mà được 15 điểm....Người ta đã tìm ra ngót ba chục trường hợp gian lận.


Hôm sau, khi ra xe đò về Saigon, Chuyên gặp Hoằng ở bến xe. Hoằng nói ngay :


"Năm nay tao với mày hết cộng tác vụ trường tư rồi. Mày biết vì sao không ?"


Chuyên đáp không suy nghĩ :


"Mày bênh lão Trương nên nghỉ chơi tao ra chứ gì."


Hoằng nhún vai :


"Thằng tu xuất thông dâm với con gái riêng của vợ thì ăn nhậu gì đến vụ trường tư. Nhưng con ơi, con sửa soạn khăn gói quả mướp sẵn đi. Con sẽ bị đuổi khỏi cái trường thân yêu có em Quỳnh thơm như múi mít này."


"Tao có lỗi gì mà đuổi tao ? Tao thách đứa nào dám đuổi tao."


"Mày chả phải thách đâu. Mày không có tội thì chúng nó phịa ra tội rồi quàng vào cổ mày, con ạ. Đường quang không đi lại cứ thích đâm bổ vào gai vào góc. Chống mắt mà coi chúng nó trả thù."


Chuyên nói mạnh :


"Cây ngay không sợ chết đứng !"


"Cây ngay thì chúng nó sẽ phạt ngang cho cây đứt đôi. Mày có là cây thông chúng nó cũng đốn cho gục. Tao chỉ tiếc là lớp riêng đang ăn ngon lại mất mày."


"Tao cũng tiếc không còn được cộng tác với mày."


Sau đó, hai người lên xe, nhưng không cùng một chuyến. Chuyên cũng thấy hơi buồn, nhưng không phải buồn vì không được dạy tư chung với Hoằng mà buồn vì không ngờ bạn lại ươn hèn, chỉ nghĩ đến quyền lợi riêng của mình mà không đếm xỉa gì tới đám học sinh bé nhỏ bị thiệt thòi. Chàng tự hỏi không biết sau này, khi đã có nhiều kinh nghiệm trong ngành giáo dục, chàng có thay đổi như Hoằng không ? Chàng không tin mình có thể sa đọa đến như vậy.


Khi xe đến bến phà, tất cả các hành khách phải xuống đi bộ. Chuyên rẽ vào một quán bên đường để giải khát trong khi chờ xe. Chàng bỗng thấy Quỳnh và người vị hôn phu của nàng bước vào quán. Nàng cũng đã trông thấy chàng ngay nên vừa cười vừa gật đầu chào chàng.. Chàng bỗng có cảm giác như tim mình nghẹn lại. Nụ cười thật quyến rũ. Hai hàm răng trắng và đều như ngọc. Đây là lần đầu tiên nàng cười với chàng. Cảnh vật chung quanh bỗng mờ đi. Trước mặt chàng chỉ có một nàng tiên mới từ trên trời hiện xuống. Chàng như choàng tỉnh khi nghe nàng nói với chồng chưa cưới:


"Anh Chuyên, giáo sư Anh văn, dạy cùng trường với em."


Rồi nàng giới thiệu :


"Anh Diên, ông xã tương lai của tôi đó, anh Chuyên."


Hai người đàn ông trịnh trọng và thân mật bắt tay nhau. Diên kéo ghế ngồi cùng bàn với Chuyên một cách tự nhiên trong khi Quỳnh có vẻ lưỡng lự nhưng rồi cũng ngồi xuống cạnh Diên. Sau mấy câu xã giao khách sáo, Chuyên và Diên có vẻ hợp tính nhau nên nói chuyện cởi mở hơn. Diên cho biết anh và Quỳnh về Saigon kỳ này để sửa soạn đám cưới. Chỉ một tháng nữa, họ chính thức thành vợ chồng. Một chút thất vọng thoáng qua lòng Chuyên. Quỳnh cũng giải thích tại sao nàng không mời các bạn giáo sư trong trường tham dự đám cưới vì được tổ chức vào một ngày giữa tuần và chỉ có tính cách thân mật giữa hai gia đình. Tuy nhiên, các bạn đồng nghiệp sẽ nhận được thiếp báo hỉ. Chuyên chưa kịp ngỏ lời chúc hai người Quỳnh bỗng đổi giọng, nói nhỏ :


"À, anh Chuyên nè.Tôi xin báo động để anh rõ là...anh sắp gặp lôi thôi lắm đó. Phải đề phòng cẩn thận..."


Chàng chưa kịp hỏi thì Diên cau mày trách vợ chưa cưới :


"Em bép xép quá !"


Quỳnh đáp ngay :


"Anh Chuyên là người tốt, chẳng lẽ mình để ảnh gặp khó khăn mà làm ngơ."


Chuyên hết nhìn Diên lại nhìn Quỳnh chờ đợi. Diên tặc lưỡi, miễn cưỡng nói :


"Câu chuyện như thế này...Nhưng anh phải hứa chắc với tôi là không được cho ai biết tôi đã nói với anh.."


Chuyên gật đầu :


"Tôi lấy danh dự xin hứa với anh là tôi sẽ không tiết lộ cho bất cứ ai câu chuyện anh sắp nói. Sống để bụng, chết mang đi !"


Thế mà Diên vẫn ngập ngừng có ý còn e ngại. Thấy vậy, Quỳnh giục :


"Anh ấy đã hứa như vậy mà anh còn rụt rè cái gì nữa..."


Chuyên vội nói chen vào :


"Nếu là chuyện có thể gây phiền phức cho anh thì xin anh khỏi cần nói cũng được. Tôi chỉ biết rằng tôi sắp gặp lôi thôi, khó khăn...Tôi sẽ sửa soạn tinh thần để đối phó.."


Diên lại tặc lưỡi :


"Thôi được, nếu anh đã hứa chắc như vậy, tôi xin nói. Lão Trương của anh vừa báo cáo mật lên tỉnh tố cáo anh là cán bộ cộng sản nằm vùng rất nguy hiểm...Yêu cầu cho điều tra..."


Chuyên giật mình hoảng sợ :


"Lão dám vu cho tôi là cán bộ cộng sản nằm vùng ?"


Chàng bỗng thấy sống lưng mình lạnh toát, nhưng hai bàn tay dơm dớm mồ hôi. Trong khi đó, Diên nói tiếp :


"Anh biết thế là đủ rồi. Tôi tình cờ được đọc bản báo cáo mật dài ngót hai trang đánh máy. Anh không những là cán bộ cộng sản mà còn có nhiều tội khác nữa. Đối với cấp trên, tôi là người có tội vì đã tiết lộ bí mật của sở..."


Quỳnh gạt đi :


"Anh chả có tội gì hết, em mới có tội. nhưng em không thể ngồi yên khi thấy người ngay thẳng bị vu oan, hãm hại."


Diên lừ mắt, nghiêm giọng :


"Từ rày về sau, anh cấm em bép xép."


Nàng vẫn đùa :


"Em sẽ không bép xép mà chỉ...ngồi lê đôi mách thôi..."


Diên thấy vợ chưa cưới cười nói duyên dáng, nhí nhảnh, cũng đành cười theo. Trong khi đó, vì lòng bồn chồn không yên khi biết mình bị lão Trương vu cho là cộng sản nằm vùng, Chuyên không nhận ra cái nhí nhảnh của Quỳnh. Chàng đưa mắt nhìn ra đường, nhưng không nhìn thấy gì hết chỉ thấy lửa giận bừng bừng trong huyết quản. Chàng không ngờ lão tu xuất ấy lại hiểm độc như vậy. Trong thời chiến tranh chống cộng này, bị vu là cán bộ cộng sản nằm vùng là coi như bị kết án tử hình hay ít ra cũng hủy hoại tất cả tương lai của một con người. Lão vừa ngu vừa hiểm độc như vậy mà cũng được bộ giáo dục cho chỉ huy một cơ quan giáo dục. Chàng nhớ tới lời phê bình của Hoằng khi nói tới cách sử dụng nhân viên của bộ giáo dục :"Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã !" Trước kia, chàng cho là Hoằng chỉ nói đùa cho vui, ai ngờ lại là một nhận xét xác đáng ! Lão Trương muốn trả thù chàng vì chàng đã phá vỡ âm mưu gian lận của lão. Phải làm gì bây giờ ? Chàng tự hỏi. Nếu lúc này tình cờ gặp lão Trương, chàng sẽ nhổ một bãi nước bọt vào giữa mặt lão và mắng :"Đồ chó đẻ !" Không biết có phải chàng đã vô tình nói lên ý nghĩ đó không mà Diên mỉm cười, cay đắng :


"Nhưng chính những tên chó đẻ mới được cấp trên tín nhiệm cho đè đầu đè cổ người khác. Thế mới đau !"


Quỳnh nói đùa :


"Nỗi đau thời đại mà, anh !"


Chuyên lo lắng hỏi Diên :


"Theo anh, tôi nên làm gì bây giờ ?"


Diên vội đáp :


"Theo nguyên tắc, anh chưa biết được bí mật này. Nếu anh có phản ứng sớm quá, tức là bên tòa tỉnh có người tiết lộ. Người ta sẽ lần lần phăng mối dây, Quỳnh và tôi sẽ bị lôi thôi. Vậy, theo tôi, anh đành phải chờ..."


Chuyên thở dài, im lặng. Vừa lúc đó, chiếc xe đò của Chuyên đã qua phà, khách đang lên xe, chàng vội cảm ơn Diên và Quỳnh rồi xin cáo biệt. Chàng ra đến cửa, còn nghe Diên trách Quỳnh :


"Em bép xép quá."













8









N



iên học mới bắt đầu trong bầu không khí vui vẻ, ồn ào. Từ giáo sư đến học sinh ai cũng đều hớn hở, mừng rỡ gặp lại bạn bè. Sau mấy tháng hè, cỏ trên sân trường mọc cao và xanh mướt. Bọn học trò nhỏ vui đùa, chạy nhảy, nằm lăn trên cỏ một cách khoan khoái. Những học trò lớn họp thành từng nhóm bàn chuyện học hành, thi cử. Càng lên cao, chương trình học càng nặng. Không những thế, chuyện lính tráng càng làm tăng mối lo của chúng. Chậm lại một năm hoặc thi rớt là đi lính. Vì thế, chúng phải tận lực cố gắng học hành, quên đi những thú vui của tuổi trẻ. Hoàn cảnh đất nước làm chúng già trước tuổi. Tình trạng này đã kéo quá dài, không biết đến bao giờ mới chấm dứt ?


Trong khi đó, giáo sư cũng có chuyện cần bàn luận đầu niên học. Mối quan tâm hàng đầu của họ lúc này là thời khóa biểu. Ai cũng muốn xin nghỉ ít nhất hai ngày liền hoặc cuối tuần hoặc đầu tuần. Thường thường các trường xa Saigon đều có lệ dành cho giáo sư một số ngày nghỉ. Do đó, học sinh phải học dồn một môn trong mấy ngày liên tiếp. Tuy nhiên, các ông hoặc bà giám học cố tránh xếp những giờ khoa học đi liền nhau để học sinh đỡ mệt óc.


Chuyên ngồi riêng ở một góc phòng giáo sư, lơ đãng nhìn xuống sân trường. Chàng có vẻ buồn bã, chán nản, không còn thích hoạt động như năm trước nữa. Mà hoạt động để làm gì ? Đem hết thiện chí, tâm huyết ra để đổi lấy một lời vu khống trắng trợn, ác độc. May là viên trưởng ty công an cũng là người hiểu biết rộng rãi, nếu không, chàng đâu còn ung dung ngồi ở đây. Hôm qua, chàng vừa vào phòng giám học để lấy thời khóa biểu tạm, thì nhận được "Giấy mời" của ty công an tỉnh do phòng giám học chuyển. Nhìn "Giấy mời" của công an, chàng giật mình, dù biết trước sẽ được công an "hỏi thăm", tim đập mạnh dồn dập. Nói đến công an là nói đến những đòn tra tấn, quay điện... Chàng nhớ tới lời tố cáo của lão Trương mà Diên và Quỳnh đã miễn cưỡng tiết lộ.. Chàng cho rằng tai họa sắp giáng lên đầu chàng vì lời vu khống ấy. Biết rằng không thể trì hoãn hoặc trốn tránh, chàng đến ngay ty công an sau khi nhận thời khóa biểu. Chàng được viên trưởng ty tiếp trong phòng riêng. Sau khi mời chàng ngồi, ông ta trấn an ngay :


"Xin giáo sư đừng lo sợ, tôi chỉ làm theo lệnh của cấp trên cho đúng...thủ tục. Tôi mời giáo sư tới để cho biết có người tố cáo giáo sư là... cộng sản nằm vùng. Đọc thư tố cáo đó, tôi phì cười vì người tố cáo đó quá ngây thơ..."


Rồi ông cho biết vụ ném truyền đon trong lớp học đã được điều tra cẩn thận. Ngay từ đầu, ông đã biết Chuyên bị tố oan. Theo ông, nếu là cộng sản chàng sẽ không cần ném mấy tờ truyền đơn trong lớp học. Đó là công việc của một cán bộ thấp nhất Trong khi giảng bài, chàng có thể khéo léo tuyên truyền, quảng bá lý thuyết cộng sản. Ngoài ra, ông cũng đã biết nữ sinh Liễu Huệ mới chính là thủ phạm vụ ném truyền đơn. Ông chưa muốn bắt ngay vì còn muốn tìm ra những tên đồng lõa của nó. Nhưng rất tiếc là sự dọa nạt của viên tổng giám thị làm nó hoảng sợ bỏ trốn ra mật khu.


Khi ra khỏi ty công an, Chuyên nhẹ hẳn người, nhưng lại thấy buồn chán hơn cho nhân tình thế thái. Tuy nhiên, chàng vẫn hy vọng "hiện tượng lão Trương" chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong cái ngành được coi là mô phạm. Mỗi lần thoáng trông thấy lão từ xa, chàng bèn ghê tởm quay phắt đi. Một con chó ghẻ, người ta còn có thể thương, tìm thuốc chữa cho nó. Nhưng đối với lão Trương, chẳng còn thuốc nào chữa được nữa. Thế mà chàng vẫn phải làm việc dưới quyền lão. Chàng tự an ủi rằng dạy học chỉ cần biết học sinh. Đối với các đồng nghiệp, chàng cũng không còn muốn thân mật như trước nữa. Đa số là người tốt nhưng tất cả đều muốn an phận để tự bảo vệ.


Chuông vào học vừa reo, Chuyên đứng lên ngay. Nhưng chàng chưa kịp bước đi, đã nghe thấy tiếng Hoằng hỏi lớn :


"Mày làm cái gì mà vội thế ?"


Chàng liền đáp trống không :


"Chuông rồi !"


Chàng đã bước ra khỏi phòng giáo sư còn nghe Hoằng mắng theo :


"Đồ ngu !"


Nhưng vừa lúc đó, lão Trương xuất hiện trước mặt chàng với một vẻ giận dữ. Chàng định bước tránh sang một bên để lấy lối đi, lão đã lớn tiếng nói :


"Tôi có chuyện cần hỏi giáo sư."


Chàng buông xẵng :


"Thì hỏi đi !"


Lão ngạc nhiên trước thái độ thách thức và vô lễ của chàng, nên ngập ngừng :


"Mời giáo sư về phòng tôi..."


Chàng ngắt :


"Không việc gì phải đi đâu hết. Muốn hỏi gì thì hỏi ngay ở đây đi."


Mặt lão tái đi vì giận, nhìn chàng bằng đôi mắt nẩy lửa mà không sao nói nên lời.. Thấy lão vẫn im lặng, chàng xem đồng hồ tay, định bỏ đi. Lão chợt lớn tiếng hỏi :


"Tại sao ông lại làm đơn gửi lên bộ tố cáo tôi gian lận trong kỳ thi đệ thất vừa rồi ? Ai cho phép ông qua mặt tôi ?"


Chàng cũng không chịu kém, nói lớn hơn :


"Thế nào là qua mặt ? Qua mặt là đi vu khống người khác bên tòa tỉnh, phải không ?"


Lão tỏ vẻ lúng túng khi thấy có nhiều người nhìn lão. Lão lại mời chàng về phòng lão lần nữa. Chàng vung tay, quát vào mặt lão :


"Tôi không việc gì phải vô phòng ai hết ! Tại sao ông dám vu cho tôi là cộng sản ném truyền đơn ở trong lớp học ? Tại sao ông xin công an bắt tôi ?"


Lão dằn từng tiếng :


"Tôi là trưởng nhiệm sở, ông không có quyền nói với tôi như vậy."


"Trưởng nhiệm sở thì có quyền vu cáo nhân viên dưới quyền là cán bộ cộng sản ? "


"Xin ông nói nhỏ một chút..."


"Tôi cần nói lớn để mọi người biết ông là hạng người nào. Ông thù tôi đã phanh phui sự gian lận trong kỳ thi đệ thất vừa qua nên tìm cách hại tôi. Đó có phải là tác phong đứng đắn của một trưởng nhiệm sở không ?"


Lão Trương lúng túng không biết phải đối phó ra sao trước lời tố cáo của Chuyên. Lão chưa bao giờ gặp một giáo sư bướng bỉnh và hỗn láo như chàng. Ai cũng xun xoe nịnh bợ lão để được hưởng một vài ưu đãi nhỏ nhặt, hèn mọn. Trong khi đó, thấy có lộn xộn giữa hiệu trưởng và một giáo sư, hầu hết những người khác tìm cách lẩn tránh, lặng lẽ xách cặp đi ra, lối cửa hông, để tới lớp, chỉ còn lại một vài người giả bộ chăm chú đọc sách. Chuyên không lạ về thái độ hèn nhát và cầu an của họ.


Khi thấy mọi người đã bỏ đi gần hết, Chuyên định bước tránh sang một bên để xuống lớp dạy. Lão Trương bỗng nói :


"Lát nữa có ông thanh tra ở trên Nha xuống muốn gặp ông Chuyên...để hỏi thêm về lời tố cáo của ông. Tôi sẽ cho mời ông lên gặp ổng."


Chàng làm thinh, bước đi thẳng.


Trong khi đợi học sinh xếp hàng vào lớp, Chuyên phân trần với một bạn đồng nghiệp dạy lớp bên cạnh :


"Anh coi, thằng chả khốn nạn như vậy đó. Nó dám vu tôi là cộng sản và còn yêu cầu công an bắt giam tôi. Tôi chưa thấy một tên trưởng nhiệm sở nào tồi tệ, lưu manh, khốn nạn như nó. Thế mà ngày trước cũng đòi đi tu. Mặt nó là mặt người, mà lòng là lòng chó má."


Người bạn gượng cười, nhận xét :


"Anh cũng dữ quá. Thế mà trước kia tôi tưởng anh lành lắm."


Chàng chép miệng :


"Con giun xéo lắm cũng quằn. Tôi đâu có muốn gây chuyện làm gì. Đã đến nước này thì cùng lắm là vào Thủ Đức. "


Người bạn đồng nghiệp không nói gì thêm, lặng lẽ bước theo học trò vào lớp.


Khi thấy học sinh đã ngồi yên lặng chờ đợi trong lớp, Chuyên vừa định bước vào thì bỗng thấy bác tùy phái hớt hải chạy tới gần. Chàng đoán ngay là lão Trương cho mời chàng tới gặp vị thanh tra mới từ Saigon xuống. Chàng phân vân vì đây là buổi học đầu tiên của niên học mới. Nhưng chàng cũng không thể không bỏ lớp để gặp thanh tra. Người ta tới đây chỉ cốt gặp chàng để điều tra về lá đơn chàng tố cáo lão Trương gian lận trong kỳ thi tuyển vào lớp đệ thất vừa rồi. Mấy hôm ở Saigon, chàng đã hỏi ý kiến một số người có kinh nghiệm dạy học lâu năm, ai cũng khuyên chàng nên "ra tay" trước là làm đơn tố cáo sự gian lận của lão Trương với nha Trung học và bộ Giáo dục. Bây giờ có người xuống điều tra, chàng không thể tránh mặt được, dù với bất cứ lý do nào. Chàng đành yêu cầu bác tùy phái gọi một giám thị tới coi lớp trong khi chàng vắng mặt.


Trên đường đi gặp thanh tra, Chuyên cũng không khỏi băn khoăn lo nghĩ. Chàng nghe đồn thanh tra của nha, bộ bao giờ cũng đứng về phe hiệu trưởng vì dù sao hiệu trưởng cũng là người đại diện nha, bộ điều khiển một nhiệm sở. Nếu trưởng nhiệm sở không phạm lỗi gì quá đáng, thanh tra sẽ bênh vực họ. Nhưng chàng tin rằng chàng có đủ chứng cớ và nhân chứng về vụ gian lận này thì thanh tra không thể thiên vị được. Nghĩ vậy chàng vui vẻ bước nhanh đến phòng giáo sư, nơi ông thanh tra đang chờ đợi chàng.


Thanh tra là một vị giáo sư già sắp về hưu. Nhìn vẻ đạo mạo, nghiêm trang của ông, Chuyên bỗng cảm thấy tin tưởng ở sự ngay thẳng và công bằng của ông ta. Sau khi giới thiệu chàng với vị thanh tra, lão Trương xin phép trở về phòng mình để làm việc. Lão cho ông thanh tra biết là ngoài cửa lúc nào cũng một tùy phái sẵn sàng nghe theo lệnh của viên thanh tra. Cửa phòng giáo sư được khép kín.


Khi chỉ còn hai người ngồi đối diện nhau, vị thanh tra nghiêm nghị lên tiếng :


"Tôi đã đọc kỹ lá thư tố cáo của ông giáo sư, vì thế hôm nay tôi về đây để gặp giáo sư, dù đơn tố cáo của giáo sư đã sai nguyên tắc hành chánh. "


Ngừng một chút, ông tiếp :


"Giáo sư tố cáo một việc quan trọng như vậy mà không trưng ra một bằng cớ nào."


"Thưa ông thanh tra, tôi có một số nhân chứng và những bài thi cho điểm mập mờ..."


"Nếu vậy, ông cho biết những ai là nhân chứng trong vụ này và những bài nào đáng nghi ?"


Suy nghĩ một lát, Chuyên đáp :


"Tạm thời xin ông thanh tra cho mời cô Quỳnh. Còn những bài khả nghi thì..."


Viên thanh tra ngắt :


"Để tôi yêu cầu ông hiệu trưởng mời cô Quỳnh tới đã, những bài khả nghi sẽ xét sau."


Ông bước nhanh ra cửa, nhờ tùy phái đi mời Quỳnh. Chỉ mấy phút sau, lão Trương xuất hiện, cho biết hôm nay Quỳnh không có giờ, nhưng lão đã cho người đi mời nàng tới gấp. Ông thanh tra nói với Chuyên :


"Trong khi chờ đợi, chúng ta coi lại những bài thi đáng nghi. Ông giáo sư cho biết tên những thí sinh đó để tôi nhờ ông hiệu trưởng cho người đi lấy."


Chuyên ngập ngừng :


"Thưa ông thanh tra, tôi...không rõ tên thí sinh...mà chỉ biết số mật mã của mấy xấp bài thôi, vì khi ráp phách tôi không để ý nữa."


Ông thanh tra gật đầu :


"Số mật mã cũng được."


Chàng mở sổ tay, lấy giấy bút ghi cẩn thận từng số mật mã của từng xấp bài khả nghi, rồi trao cho viên thanh tra. Ông liền đưa cho lão Trương :


"Xin ông hiệu trưởng cho người lấy những xấp bài thi có số mật mã này ngay. Tôi không có nhiều thì giờ, chiều nay tôi phải lên máy bay về Saigon."


Lão Trương tỏ vẻ hớn hở đáp :


"Dạ, xin ông thanh tra đợi một phút."


Đúng như lời lão, không đầy một phút, tất cả những xấp bài khả nghi được mấy ông giám thị đem tới. Nhìn vẻ hớn hở của lão và thấy mấy xấp bài thi được đem tới quá nhanh, Chuyên hơi chột dạ, cảm thấy có cái gì bất ổn trong vụ này. Phải chăng lão đã sửa soạn sẵn mọi thứ để chờ đợi thanh tra của nha ? Chàng không phải chờ đợi lâu. Tất cả những bài thi đều không có vết tích gian lận nào hết. Chàng không khỏi ngạc nhiên đến hoảng sợ, run run lật qua lật lại mấy xấp bài thi mà không thấy những bài đã sửa lại điểm. Chàng xem kỹ số thứ tự ghi trên phách và góc bài. Không mất một bài nào hết ! Số thứ tự không bị ngắt quãng. Thế là thế nào ? Chàng chợt nhớ rằng có chấm một xấp bài "câu hỏi thường thức" và đã sửa điểm một bài từ 20 xuống số không. Chàng vội tìm xấp bài đó. Nhưng, thật kỳ lạ ! Bài bị không điểm vẫn còn đó, nhưng chắc chắn số 0 không phải là tuồng chữ của chàng mà số điểm 20 mà chàng đã bôi xóa cũng không thấy đâu. Chàng chợt hiểu ra rằng lão Trương đã tìm cách làm mất hết dấu vết của sự gian lận. Lão quả thật là con người xảo quyệt.


Thấy chàng tìm kiếm mãi, viên thanh tra sốt ruột hỏi :


"Bài nào gian lận, xin ông giáo sư cho biết."


Chàng ấp úng không nói ra lời, lòng đầy lo lắng, sợ hãi.


Viên thanh tra lại hỏi :


"Thế nào, ông giáo sư ?"


Mồ hôi đã lấm tấm trên trán và nhơm nhớp trong lòng bàn tay, chàng rụt rè :


"Có lẽ người ta...đã sửa lại hết rồi..."


Viên thanh tra nghiêm mặt nói bằng một giọng trách móc :


"Không, ông không thể ăn nói hồ đồ như vậy được. Làm thế nào ông có thể chứng minh được rằng có sự sửa đổi ?"


Chàng chợt nghĩ tới Quỳnh và mấy giáo sư đã tình nguyện chấm lại những xấp bài gian lận. Một tia hy vọng lóe lên trong óc chàng.


"Xin ông thanh tra cho gọi những người sau đây, ngoài cô Quỳnh, để hỏi họ thì biết ngay co có sửa đổi không."


Viên thanh tra chưa có ý kiến gì, lão Trương đã sốt sắng hỏi :


"Ông giáo sư muốn mời những ai, xin cho biết tên."


Thấy lão bình tĩnh quá, chàng lại chột dạ. Nhưng không thể lùi được nữa, chàng đành phải cho lão biết tên mấy người mà chàng muốn mời tới gặp viên thanh tra.


Vừa lúc đó, tùy phái thông báo Quỳnh đã tới. Chuyên khấp khởi mừng thầm. Lão Trương bước nhanh ra cửa mời nàng vào. Hôm nay, nàng mặc một chiếc áo dài trắng lụa Thái Lan, trông thật sang và đẹp. Nàng khoan thai bước vào chào viên thanh tra, nhưng không thèm để ý tới chàng. Nàng nhìn thẳng như có ý lẩn tránh đôi mắt của chàng.


"Cô Quỳnh, ông thanh tra cất tiếng hỏi, chắc cô rõ lý do tại sao tôi cho mời cô tới đây ?"


"Dạ." Nàng đáp khẽ.


"Ông Chuyên tố cáo ông hiệu trưởng đã gian lận trong kỳ thi đệ thất vừa rồi...."


Nhưng ông chưa nói hết câu, Quỳnh đã lên tiếng :


"Thưa ông thanh tra, tôi có biết gì về chuyện này đâu."


Viên thanh tra tỏ vẻ ngạc nhiên :


"Cô nói sao ? Cô không biết gì ? Thế là nghĩa làm sao ?"


"Dạ", nàng lại đáp nhỏ.


Bỗng Chuyên hoảng hốt nói lớn :


"Chị Quỳnh, xin chị cứ nói thật hết cho..."


Lão Trương mỉm cười nhìn Chuyên với một vẻ đắc thắng không cần giấu diếm. Trong khi đó, Quỳnh vẫn không nhìn chàng, nói với viên thanh tra :


"Thưa...Tôi đã khai thật..."


Viên thanh tra hỏi gặng :


"Nghĩa là không có gian lận ?"


Quỳnh cúi đầu im lặng. Viên thanh tra hỏi thêm một lần nữa, nàng, rụt rè :


"Thưa...thưa...tôi không biết gì hết."


Chuyên lại kêu lớn :


"Chị Quỳnh !"


Nàng cúi xuống vân vê tà áo. Có lẽ thấy nàng bắt đầu nao núng trước lời khẩn cầu của Chuyên, lão Trương vội nói với nàng :


"Cô Quỳnh, cô đã khai xong, xin mời ra về."


Nàng đứng lên như người mất hồn, quay lại nhìn Chuyên, hai mắt đỏ hoe long lanh ướt, nói rất nhỏ, chỉ đủ chàng nghe :


"Xin lỗi anh."


Rồi nàng lặng lẽ cúi đầu chào viên thanh tra, quay gót bước ra cửa. Dường như chân nàng bị vướng mắc làm sao ấy nên di không vững, loạng choạng. Chuyên nhìn theo, lòng đầy hoang mang. Viên thanh tra cũng nhìn theo nàng, như định nói một câu gì, nhưng chỉ nhún vai, rồi giữ im lặng. Chuyên có cảm tưởng như đất trời quay cuồng. Tại sao lại có thể như vậy được ? Phải chăng có sự mờ ám trong vụ này ? Nhưng chàng không biết làm thế nào có thể giữ nàng lại để năn nỉ nàng nói hết sự thật. Chỉ có sự thật mới cứu được chàng mà thôi.


Quỳnh đi rồi, lão Trương cho mời thêm mấy giáo sư do Chuyên đề nghị. Nhưng tất cả những người này đều khai như Quỳnh :"Chúng tôi không biết gì hết !"


Khi đã bị dồn vào đường cùng, Chuyên đề nghị họp hội đồng giáo sư để làm sáng tỏ vấn đề. Nhưng viên thanh tra gạt đi ngay :


"Điều đó không cần thiết ! Ông giáo sư đưa hai chứng cớ đều không đúng cả hai. Bài thì không có dấu vết gian lận, nhân chứng thì không ai xác nhận có gian lận. Họp hội đồng giáo sư cũng sẽ chẳng đi đến một kết quả nào, lại làm xáo trộn cả chương trình của cả trường, mất rất nhiều thì giờ. Tôi thấy và nghe như vậy cũng đủ rồi. Thôi, cảm ơn giáo sư, mời giáo sư về lớp."


Chàng vẫn ngồi im lặng, gục mặt xuống. Chàng không ngờ chàng lại thất bại một cách đau đớn như vậy. Bây giờ chàng đã trở thành một kẻ vu khống, tố cáo oan một trưởng nhiệm sở. Viên thanh tra lên mặt đạo đức dạy dỗ :


"Ông giáo sư còn trẻ, tôi xin khuyên một điều : dạy học là nghề lấy đạo đức làm căn bản. Vu khống cho người khác là một điều dơ bẩn nhất ở cõi đời này. Phải chăng ông giáo sư có thù oán gì ông hiệu trưởng nên mới làm vậy ?"


Lão Trương nói chen vào ngay :


"Dạ, có lẽ ông Chuyên để tâm thù tôi nên vu cáo tôi gian lận trong kỳ thi đệ thất vì trong niên học vừa qua ông ấy có phạm mấy lỗi rất nặng. Tôi kêu ông ấy tới văn phòng để khuyên răn, ai dè ông ấy để tâm thù. Thiệt rầu hết sức !"


Chuyên định cãi, viên thanh tra đã tò mò hỏi :


"Đó là những lỗi gì ?"


Lão Trương nhìn chàng bằng đôi mắt thương hại, tỏ vẻ bất đắc dĩ mới phải tiết


lộ :


"Ông ấy đã dụ dỗ một nữ sinh rồi bỏ rơi nó khiến nó phải tự tử suýt chết...Ông ấy


lại còn ném truyền đơn tuyên truyền cho Việt cộng ở trong lớp học nữa."


Chuyên vùng la to :


"Láo ! Ông mới là kẻ vu khống ! Tôi không dụ dỗ nữ sinh nào hết...Tôi cũng không phải là kẻ ném truyền đơn trong lớp học."


Viên thanh tra không để ý tới sự phản kháng của chàng, hỏi lão Trương :


"Tại sao ông hiệu trưởng không báo cáo về nha ngay hồi đó ?"


Lão có giọng nhân từ :


"Thưa ông thanh tra, tôi thấy ông Chuyên mới ra trường, chưa có kinh nghiệm nên cũng không nỡ làm hại ông ấy. Tuy nhiên, về vấn đề an ninh, tôi đã phải báo cho ông tỉnh trưởng rõ."


Viên thanh tra nghiêm khắc :


"Không được ! Ông làm vậy là sai nguyên tắc. Ông đã thương người không phải chỗ. Ông có thể bị khiển trách về vụ này."


Lão thở dài, lên mặt đạo đức :


"Cũng đành phải chịu, vì tôi rất thương những đồng nghiệp trẻ người non dạ."


Viên thanh tra ra lệnh :


"Ông hiệu trưởng làm gấp một tờ trình về hai vụ này để tôi mang về nha làm tài liệu."


Lão Trương vội vã đi ra khỏi phòng. Chuyên vội nói :


"Thưa ông thanh tra, tất cả đều hoàn toàn không đúng sự thật..."


Viên thanh tra ngắt lời chàng :


"Có nữ sinh nào tự tử vì giáo sư không ?"


"Dạ có, nhưng chỉ là..."


Viên thanh tra bèn át lời chàng :


"Như vậy, sao gọi là vu khống ? Thôi được, ông giáo sư có thể về lớp được rồi."


"Nhưng thưa ông thanh tra, tôi bị vu oan."


Viên thanh tra nghiêm nghị :


"Sao gọi là oan được ? Những điều ông tố cáo đều không có một bằng chứng nào hết. Những nhân chứng ông nêu ra, không ai xác nhận lời tố cáo của ông. Bây giờ ông hiệu trưởng vạch rõ những lỗi lầm của ông thì chính ông xác nhận là có...Vậy là đủ rồi. Tôi không cần nghe ông nói thêm gì nữa. Xin mời ông về lớp."


Biết là mình đã thất bại hoàn toàn, Chuyên uể oải đứng lên, cúi gầm mặt, không thèm chào viên thanh tra, bước từng bước nặng nề ra khỏi phòng giáo sư. Chàng không ngờ mọi chuyện lại đảo ngược một cách kỳ lạ như vậy, hoàn toàn bất lợi cho chàng. Chàng không ngạc nhiên khi thấy các nam đồng nghiệp khai gian, vì dù sao họ vẫn sợ hiệu trưởng hơn là sự thành thật, cũng chỉ vì miếng cơm manh áo mà thôi. Nhưng còn Quỳnh ? Tại sao nàng cũng đứng về phe hiệu trưởng để hại chàng ?. Chắc chắn là phải có một bí ẩn gì đó. Nàng vẫn được bạn bè ca ngợi là con người ngay thẳng, dễ thương. Nàng đã chứng tỏ cho mọi người biết nàng xứng đáng với lời ca ngợi khi nàng sốt sắng cộng tác với chàng phá vỡ cuộc gian lận qui mô trong kỳ thi đệ thất vừa qua. Thế mà bây giờ nàng đã phản lại sự thật để hại chàng. Đôi mắt rưng rưng hoen đỏ của nàng đã cho chàng biết nàng hối hận vì đã bắt buộc phải nói những điều không đúng sự thật có hại cho chàng. Ôi, thật là khó hiểu ! Chàng tự hứa sẽ phãi tìm cho ra cái bí ẩn này bằng được.


Chuyên phân vân đứng ở sân trường tự hỏi không biết có nên vào lớp bây giờ không ? Nếu bỏ đi, chàng sẽ phải bỏ luôn nghề dạy học ở trường công mà cũng có thể bỏ luôn cả trường tư để trở thành một sinh viên sĩ quan Thủ Đức. Chàng không sợ đi lính, chàng chỉ sợ phải...xa Quỳnh vĩnh viễn, dù nàng đã có chồng. Ít nhất hàng ngày chàng vẫn còn nhìn thấy nàng. Chàng ngạc nhiên về ý nghĩ chứa chan tình cảm ấy của mình. Bây giờ chàng mới nhận ra một điều mà từ lâu chàng cứ vô tình hay cố ý làm ngơ : chàng đã yêu nàng !
































9









L



iền mấy ngày sau đó, Quỳnh cố tình lẩn tránh Chuyên. Hai người không có một dịp nào để có thể nói chuyện trực tiếp với nhau. Trong khi nàng có vẻ ngượng ngùng, xấu hổ, chàng vẫn thản nhiên như không. Chàng không hề tỏ ý giận hay ghét nàng vì chàng biết chắc nàng đã miễn cưỡng làm một đều trái ý nàng. Đó là một bí ẩn mà chàng muốn tìm hiểu. Như vậy là thêm một điều chàng cần biết nguồn gốc hay lý do của nó. Từ lâu chàng muốn biết tại sao có tin đồn chàng và Quỳnh yêu nhau để đưa đến việc tự tử của nữ sinh Liên. Chàng vẫn nghĩ rằng có thể Quỳnh biết chuyện đó, nhưng chưa có dịp nào để hỏi nàng. Bây giờ lại thêm một bí ẩn nữa. Cũng vẫn phải tìm hiểu ở nàng.


Chuyến thất bại vừa rồi đã khiến Chuyên chán hết mọi sự, chán nhân tình thế thái, chán bạn đồng nghiệp. Nghề dạy học vốn là một nghề cao quý nhưng ngày nay có nhiều kẻ tiểu nhân quá. Đã trót bước vào nghề thì đành chấp nhận. Chàng đã học được một bài học cay đắng về sự thiện chí và lẽ công bằng trong ngành giáo dục. Trừ một số người cần xun xoe, nịnh bợ ban giám đốc nhà trường vì quyền lợi riêng tư của họ, đa số bạn bè dạy cùng trường không tìm cách xa lánh chàng, tuy họ không còn thân với chàng như trước. Họ cười nói với chàng, nhưng không bông đùa nữa Chỉ có Hoằng là vẫn đối xử với chàng như cũ, nhưng anh không mời chàng cộng tác trong những lớp riêng luyện thi. Có ai hỏi lý do thì anh thản nhiên đáp :"Nó sắp đi trường khác rồi, lớp luyện thi của moa đâu có thể nửa đường thay ngựa một cách dễ dàng được." Tất cả mọi người bây giờ chờ đợi sự ra đi của chàng. Đó là một chiến thắng vẻ vang của lão Trương. Đó cũng là một bước củng cố quyền hành của lão ở ngôi trường này. Ai trái ý lão kẻ đó sẽ mang họa vào thân ! Hãy trông gương Chuyên mà liệu hồn, mà giữ mồm giữ miệng, mà thần phục lão một cách tuyệt đối. Hiệu trưởng ở một trường xa Saigon là một ông vua con trong một lãnh địa nhỏ bé. Phản loạn chỉ có nghĩa là tự hủy diệt mình ! Trên lão, theo hệ thống dọc, lão có hậu thuẫn, gân như mù quáng, của nha Trung học và bộ Giáo dục. Theo hệ thống ngang, lão được tỉnh trưởng và nhiều nhân viên cao cấp của tòa tỉnh đỡ đầu. Mọi người đều biết rằng sự ra đi của Chuyên là một điều chắc chắn, không có gì thay đổi nữa. Nếu chàng phải chuyển tới một nơi xa hơn tỉnh này, uy quyền của lão Trương tỏ ra rất mạnh, do đó tất cả mọi người phải khiếp sợ và răm rắp vâng lời lão. Trường học là nơi đào tạo lớp trẻ mà cũng cần uy quyền để ức hiếp kẻ khác sao ? Hoằng giải thích rằng, nếu hiệu trưởng không có quyền thì làm sao giữ được trật tự của một tập thể...bát nháo như một trường học. Giáo sư ỷ mình có chút chữ nghĩa tưởng mình đã là ông trời con nên vênh váo, coi mọi người bằng nửa con mắt. Học sinh thì nhỏ dại, dễ bị xúi dục, xách động. Khi hiệu trưởng có lỗi, Chuyên thắc mắc, cũng vẫn được cấp trên che chở, tín nhiệm sao.? Không ai dung túng những đứa làm bậy, Hoằng đáp, nhưng vụ gian lận vừa rồi của lão Trương, mày là thằng ngu nhất đời. Cái ngu của mày là không đòi hỏi làm biên bản đàng hoàng để có thể nắm đằng chuôi. Khi mày đã làm biên bản có nhiều người ký thì bố nó cũng không thay đổi được. Mày còn non lắm, còn phải học hỏi nhiều. Trong khi đó lão Trương là một con cáo già. Cừu non đứng trước cáo già thì cừu phải chết là hợp với lẽ sống còn của trời đất rồi.


Chuyên rụt rè hỏi :


"Còn vụ cô Quỳnh khai với thanh tra trái với sự thật thì mày nghĩ sao ?"


Hoằng gật gù :


"Đó là một điều rất khác thường, nhưng không phải việc của tao nên tao cũng chả mất công tìm hiểu làm chi. Từ trước tới nay, cổ là người rất đàng hoàng. Cái vụ khai gian này làm tao hoang mang không hiểu nổi cổ nữa...Hay là em thù mày vì mày không ngó ngàng gì đến em trong khi em đã thầm yêu trộm nhớ mày rồi ? Mày thì lúc nào cũng bám lấy con Liên nên thờ ơ với em."


Chuyên lắc đầu :


"Tao không tin là Quỳnh trả thù vì tao với cổ đã có gì đâu. Với lại, sau khi khai gian, cổ đã khóc và xin lỗi tao."


"Nếu vậy thì tao cũng chịu."


Trong những ngày chờ đợi sự vụ lệnh đổi đi trường khác, Chuyên vẫn tận tâm giảng và chấm bài. Chàng không muốn học sinh thiệt thòi vì chuyện riêng của mình. Điều quan trọng trong thời chiến này là vấn đề an ninh. Chàng đã dược trưởng ty công an xác nhận chàng không phải là cộng sản nằm vùng thì không còn gì đáng lo ngại nữa. Bây giờ phải đổi đi xa hay đi gần, chàng cũng không quan tâm. Lòng chàng dần dần trở lại thư thái, yên ổn. Những ngày được nghỉ, chàng vẫn về Saigon vui chơi. Đôi khi chàng cũng chợt nhớ tới cô nữ sinh Liên và muốn tìm hiểu xem cô ta sống ra sao. Nhưng chàng lại không dám tới nhà cô ở tỉnh này để hỏi mẹ cô địa chỉ của cô ở Saigon. Sống ở tỉnh nhỏ, không giữ gìn cẩn thận có thể lại mang tiếng lôi thôi. Trong khi đó, hai nữ sinh Cẩm Hồng và Ngọc Như, sau khi đậu tú tài phần nhất, đều đã lên Saigon học vì trường tỉnh không có lớp đệ nhất ban C. Nghe nói hai cô đang học ở trường "áo tím".


Vào một buổi chiều, được nghỉ hai giờ cuối, Chuyên lững thững đi bộ đến nhà một người bạn đồng nghiệp ở cuối tỉnh. Khi đi ngang bến xe đò, chàng chợt trông thấy Quỳnh đang mua vé. Chàng phân vân không biết có nên gặp nàng không ? Từ lâu chàng vẫn muốn tìm hiểu lý do nào nàng nói dối để bênh vực lão Trương. Thế mà bây giờ tình cờ gặp nàng ở đây, chàng lại ngại ngùng. Tại sao ? Chàng sợ gì ? Sợ nàng giận ? Sợ nàng không muốn nói chuyện với chàng ở giữa đường ? Nhưng khi chàng sắp đi thẳng, Quỳnh chợt ngoảnh nhìn về phía chàng. Bốn mắt gặp nhau một cách tình cờ. Cả hai cùng tỏ ra lúng túng. Ngập ngừng một chút, chàng chào trước bằng một giọng vui vẻ miễn cưỡng :


"Chị Quỳnh !"


Nàng chào lại ngượng ngập :


"Thưa anh..."


"Chị mua vé về Saigon ?"


"Dạ...Tôi về chuyến sáng mai..."


"Chị hết giờ tuần này rồi ?"


Nàng bỗng đỏ ửng hai má, e thẹn :


"Đâu có...Tôi xin nghỉ hai tuần..."


"Ủa, chị sắp đi chơi xa ?"


Nàng nhìn chàng với một vẻ ngạc nhiên :


"Ngày mốt là ngày cưới của...chúng tôi...Anh không nhận được thiệp báo hỉ ?"


Chàng ngẩn mặt, cũng tỏ vẻ ngạc nhiên, lắc đầu :


"Không, tôi chưa nhận được thiệp hồng của chị....Mà cũng không quan hệ. Bây giờ tôi biết tin chị sắp làm đám cưới là đủ rồi. Vậy, tiện đây, tôi xin chúc chị và anh Diên..."


Nàng chặn lại :


"Anh cũng khách sáo ghê vậy đó ! Tôi tưởng anh đang...thù ghét tôi..."


Chàng giữ im lặng một lát, rồi đáp bằng một giọng dịu dàng :


"Không, tôi không thù ghét chị...Giá tôi ghét được chị, chắc tôi sung sướng hơn..."


Quỳnh như không hiểu ý chàng nên có vẻ ngơ ngác, nhìn chàng đăm đăm. Chàng vội nói lảng :


"Chị gửi thiệp cho tôi bao giờ và về địa chỉ nào ? Saigon hay ở đây ?"


"Tôi xin văn phòng địa chỉ của tất cả trường. Hình như họ cho tôi địa chỉ ở Saigon của anh."


Chàng cười :


"Cuối tuần trước, tôi không về Saigon nên chưa nhận được thiệp của chị."


"Anh cũng ít về Saigon ?"


"Năm ngoái thì rất ít vì kẹt lớp luyện thi của anh Hoằng. Năm nay chẳng kẹt gì, lại sắp bị thuyên chuyển đi nơi khác nên tuần nào cũng vù về Saigon du hí."


Nàng bỗng ngập ngừng hỏi :


"Anh có rảnh không ?...Tôi có chuyện muốn nói với anh..."


Chàng đùa :


"Rõ ràng chị thấy tôi đang rảnh mà. Được nghỉ hai giờ cuối nên tôi định đến thăm anh Phan."


Nàng ngập ngừng :


"Tôi muốn nói với anh chuyện...chuyện ông thanh tra..."


Chàng liền gạt đi :


"Thôi, chuyện đã qua, chị đừng nhắc lại nữa. Tôi quên rồi."


Vừa nói xong, chàng liền cười thầm trong bụng vì sự giả dối của mình. Chàng vẫn thắc mắc về sự khai man của Quỳnh, bây giờ sắp được biết lại tỏ vẻ cao thượng một cách giả dối. Hay tại đứng trước Quỳnh, chàng không còn là chàng nữa ? Ồ, người ta sắp lấy chồng rồi, mơ tưởng hão làm chi.


Nàng buồn buồn :


"Nhưng tôi không thể quên được...Tôi bị lương tâm dày vò từ ngày đó....Nhiều đêm tôi mất ngủ vì quá hối hận...Vì thế, tôi không dám gặp anh..."


Chàng tặc lưỡi :


"Thôi được, để lương tâm của chị khỏi hành hạ chị nữa, tôi xin nghe. Nhưng, ngay từ đầu, tôi biết chị không hề có ý hại tôi mà vì một lý do bất khả kháng nào đó."


"Dạ, đúng như vậy...."


Rồi nàng đề nghị :


"Tôi với anh nên vừa đi vừa nói chuyện có lẽ tiện hơn là đứng mãi ở đây."


Chàng liền vui vẻ đáp :


"Dạ, chị muốn sao cũng được...miễn có thể làm vui lòng chị"


Hai người đi về phía trung tâm tỉnh lỵ. Nhưng mới đi được mấy bước, nàng ngừng lại, nói :


"Trời ! Tôi vô tâm quá. Anh định đến thăm anh Phan mà tôi lại đi ngược đường của anh."


"Không sao đâu, chị. Rảnh thì đến chơi với anh ấy, không có chuyện gì cần hết. Có điều tôi đi với chị thế này ở ngoài đường có tiện không ?"


Nàng nhún vai :


"Không sao đâu, anh. Tôi bất chấp ! Tỉnh nhỏ là hay đồn bậy lắm, nhưng tôi chả thèm để ý. Bộ hai đồng nghiệp không thể đi với nhau ngoài đường được sao ?"


"Hai đồng nghiệp bình thường thì không sao, nhưng hai đồng nghiệp đã từng là nạn nhân của một lời đồn thì chắc chắn phải khác. Vả lại, tôi sợ anh Diên không nghĩ như chị."


"Anh Diên và tôi rất hiểu nhau nên anh ấy không ghen bậy đâu."


"Vậy thì chúng ta cứ đi."


Đến đây hai người cùng giữ im lặng. Khi đã đi được một quãng khá xa, Quỳnh mới lên tiếng :


"Về vụ ông thanh tra bữa hổm, tôi bị anh Diên ép phải...chối hết. Quả thật, ảnh không muốn hại anh, nhưng đó là áp lực của ông tỉnh trưởng. Ảnh bị đe dọa đủ mọi điều, kể cả tính mạng. Chắc anh cũng hiểu bên hành chánh người ta rất sợ cấp chỉ huy, mệnh lệnh của cấp trên coi như tuyệt đối..."


"Dạ, tôi hiểu."


"Ông hiệu trưởng trường mình đã sang khóc lóc, lạy van ông tỉnh cứu mạng. Ông tỉnh nhận lời vì ổng cũng có con thi vào đệ thất bị anh đánh rớt. Ổng thù anh lắm. Anh Diên bị ổng ép phải bắt tôi khai man."


Chàng cười buồn :


"Ngay từ lúc đầu tôi cũng đã đoán chị bị ép buộc. Khai xong, chị đã khóc, hai mắt đỏ hoe."


Nàng bẽn lẽn, cúi mặt để dấu một nụ cười, rồi nói :


"Ra khỏi trường, tôi vừa đi vừa khóc như mới bị đánh đòn."


"Ai mà dám đánh chị !"


"Lương tâm của tôi đã nguyền rủa tôi bằng những lời nặng nề nhất từ ngày tôi khôn lớn."


Chàng nói đùa :


"Anh Hoằng đã cảnh cáo tôi ngay từ khi tôi mới về trường này là đừng có nhiều lương tâm nếu muốn được sống yên ổn. Bây giờ tôi mới thấy anh ấy nói đúng. Ông tỉnh trưởng đã mãn nguyện, chắc anh Diên sẽ được khen thưởng ?"


Nàng thật thà đáp :


"Dạ. Ổng đang chạy anh ấy một chân phó tỉnh trưởng."


Chàng buột miệng :


"Chỉ phó tỉnh trưởng thôi sao ?"


Nhưng chàng hối hận ngay vì đã có giọng mỉa mai. Vậy mà mình cứ nói mình không hề giận Quỳnh, chàng thầm tự trách. Nhưng Quỳnh không nhận ra giọng mỉa mai ấy, nên thật thà đáp :


"Được làm phó tỉnh trưởng cũng khá lắm rồi anh ạ"


Chàng vội nói theo :


"Dạ đúng, muốn làm phó tỉnh trưởng cũng đâu phải dễ."


Nàng bỗng lại có giọng buồn :


"Từ ngày đó, tôi mắc cỡ quá, không dám gặp anh nữa."


"Tại chị cứ nghĩ quẩn chứ tôi đâu có giận chị. Mỗi người có hoàn cảnh riêng của mình, chả nên giận trách ai. Tôi vẫn nghĩ rằng tôi còn non nớt, thiếu kinh nghiệm, lại quá hăng say với thiên chức của một nhà giáo nên đã phạm nhiều lỗi lầm. Mình không trách mình thì thôi, sao lại trách người khác, nhất là người ấy... lại là Chị. "


Nàng nhìn chàng bằng đôi mắt biết ơn, vui vẻ nói :


"Được anh thông cảm, tôi thấy nhẹ hẳn người. Câu chuyện chỉ có thế, bây giờ anh có thể đi thăm anh Phan được rồi."


Chàng nửa đùa nửa thật :


"Chưa gì chị đã đuổi tôi rồi ! Bộ chị sợ tôi bám riết lấy chị sao ?"


Nàng nhìn chàng bằng đôi mắt khác thường, định nói một câu gì, nhưng lại đổi ý, vội quay mặt đi, khẽ thở dài :


"Một lần nữa, cảm ơn anh...Xin chào anh..."


Chàng vẫn níu lấy nàng :


"Nhưng chị tệ lắm đấy nhé. Đám cưới chị mà cả trường không ai được uống rượu mừng chị."


Nàng đỏ mặt, ngượng ngùng :


"Bị chúng tôi làm đám cưới vào ngày thường và ở Saigon nên không dám làm phiền ai. Mong anh thong cảm."


Khi chàng đã đi ngược lại đường cũ, nàng chợt gọi :


"Anh Chuyên !"


Chàng dừng bước, quay lại ngó nàng chờ đợi :


"Dạ..."


Lưỡng lự mấy giây, nàng tặc lưỡi :


"Hay là...anh thử gặp lại ông thanh tra..."


Chàng thắc mắc :


"Để làm gì ?"


Nàng đáp nhỏ :


"Tôi sẵn sàng...khai lại...Rồi muốn ra sao thì ra."


Chuyên ngẩn mặt nhìn Quỳnh, giữ im lặng cả một phút đồng hồ, rồi lắc đầu :


"Cảm ơn chị...Trễ rồi !...Mọi chuyện đã đâu vào đấy, khuấy lên cũng chả ích gì nữa, lại làm chị rắc rối. Xin chị hiểu cho rằng vấn đề an nguy của chị...hạnh phúc của chị...bây giờ đối với tôi là quan trọng hàng đầu...Tất cả mọi thứ trên cõi đời này không còn nghĩa lý gì với tôi nữa..."


Nàng cảm động, khẽ gọi :"Anh Chuyên !" rồi nghẹn ngào không nói tiếp được nữa. Đôi mắt nàng long lanh ướt, hai má ửng hồng. Nàng ngước nhìn chàng, bốn mắt quyện lấy nhau không nỡ rời. Nàng ấp úng :"Trễ rồi !" - "Dạ, trễ rồi !" Nàng bỗng cúi mặt, bỏ đi, không một lời từ biệt. Chàng thầm hiểu nàng đang chạy trốn.





















10









K



hoảng một tuần sau khi gặp Quỳnh, Chuyên nhận được sự vụ lệnh thuyên chuyển đến một tỉnh ở sát biên giới Cao Miên. Vì tinh thần đã được sửa soạn trước, chàng bình tĩnh đón nhận sự thay đổi. Sau khi nhận được sự vụ lệnh do văn phòng nhà trường chuyển giao, chàng bỏ về ngay để sửa soạn đến nhiệm sở mới. Thế là xong giai đoạn đầu của nghề "gõ đầu trẻ", chàng nghĩ, một giai đoạn đầy sóng gió, tai tiếng vì sự ngu ngốc của mình. Chàng tự hứa sẽ cẩn thận hơn ở giai đoạn tới.


Ngay hôm sau,Chuyên đến trình diện ở nhiệm sở mới. Đường đi thật khó khăn và nguy hiểm, chỉ có mấy chục cây số mà phải đổi xe hai lần, mãi quá trưa mới đến nơi.


Khi chàng đến trường để trình sự vụ lệnh, viên hiệu trưởng tỏ vẻ ngạc nhiên vì nhà trường chưa nhận được giấy tờ gì mà cũng không nghe nha, bộ cho biết có giáo sư mới được bổ tới. Không những thế, trường đã có dư giáo sư Anh văn. Viên hiệu trưởng ngắm nghía tờ sự vụ lệnh một lúc, rồi rụt rè hỏi :


"Chắc giáo sư...có chuyện lủng củng nơi trường cũ nên...nên mới...bị đày tới đây ?"


Chuyên thẳng thắn đáp :


"Dạ, đúng như vậy...Tôi đụng với hiệu trưởng...Chắc ông hiệu trưởng cũng biết lão Trương ?"


Viên hiệu trưởng dè dặt đáp :


"Tôi đã có hân hạnh được gặp ổng một vài lần ở trên nha trung học....Tôi có một đề nghị, không biết ông giáo sư nghĩ sao...Nơi đây được coi như "Tầm dương đất trích", ai tới đây đều là bị đày, vậy mình nên coi nhau như bạn, đừng có một điều 'ông hiệu trưởng' hai điều 'ông giáo sư'' nghe xa cách quá. Tên tôi là Hưởng, anh Kim là giám học, tôi sẽ giới thiệu với... anh."


Chuyên đồng ý ngay. Hưởng chạy sang phòng bên cạnh gọi viên giám học. Sau đó, ba người ngồi nói chuyện thân mật cho đến lúc sắp tan học. Chuyên ngỏ ý xin nghỉ hai tuần để về nhiệm sở cũ thu xếp việc riêng. Hưởng chấp thuận ngay, không những thế ông còn sẵn sàng cho Chuyên tùy tiện muốn nghỉ đến lúc nào cũng được vì trường dư giáo sư.


"Nè, anh Chuyên, Hưởng nói, anh nhận được sự vụ lệnh sớm hơn cả tôi, nghĩa là lão Trương ghét anh lắm, muốn tống khứ anh đi càng sớm càng tốt. Tôi nghe nói thằng cha này thù dai lắm. Anh đổi về đây mà vẫn phây phây là thế nào nó cũng tìm cách tiếp tục hại anh nữa. Phải cẩn thận !"


Đêm hôm đó Chuyên phải trú tạm nhà Kim vì viên giám học cũng độc thân và ở một mình. Cách đối sử thân mật của Hưởng và Kim đã khiến chàng bớt buồn chán. Sáng hôm sau, chàng trở lạï nhiệm sở cũ để chờ đợi Quỳnh. Sau đám cưới vợ chồng nàng đi hưởng tuần trăng mật ngay. Gặp nàng để làm gì ? Chính chàng cũng không biết. Người ta có chồng rồi, chàng nghĩ, có gặp cũng chỉ trơ mắt ra mà nhìn thôi. Nhưng chàng vẫn muốn "nhìn" nàng vì chàng cảm thấy nhớ nàng vô cùng.


Trong khi thu xếp đồ đạc để dọn hẳn đi, chàng đếm từng ngày Quỳnh trở lại trường dạy học. Chàng có linh cảm thế nào chàng cũng được gặp nàng. Dù chỉ trông thấy nàng thấp thoáng xa xa chàng cũng mãn nguyện rồi. Chàng không ngờ mình lại si tình như vậy.


Vào buổi chiều cuối cùng trước ngày Chuyên rời khỏi tỉnh, Quỳnh bất chợt đến thăm chàng. Sau vài câu xã giao, nàng tỏ vẻ buồn buồn :


"Mai anh đi rồi. Biết bao giờ gặp lại ?"


Chuyên cười nhẹ :


"Có dịp gặp không quan trọng bằng có muốn gặp không. Chị bây giờ đâu còn tự do nữa."


Nàng khẽ thở dài :


"Vậy mới thật đáng buồn ! Bây giờ tôi mới biết anh Diên mê chức tước, quyền hành hơn...mê vợ. Kể tôi với anh ấy cũng quá vội vã khi quyết định làm đám cưới."


Chàng nhìn nàng hồi lâu, rồi hỏi :


"Cái gì đã làm chị vội vã như vậy ?"


Nàng ngoảnh mặt đi để tránh đôi mắt soi mói của chàng, rồi chợt hỏi :


"Hồi này, anh vẫn liên lạc với cô nữ sinh Liên ? Hiện giờ cô ấy ở đâu ?"


"Không biết chị có tin tôi nói thật không ? Chị phải tin thì tôi mới trả lời."


Nàng bèn dí dỏm đáp :


"Không biết anh có nói thật không ? Anh phải nói thật thì tôi mới tin."


Chuyên phì cười :


"Tôi không ngờ chị trả lời tếu như vậy. Đây là lận thứ nhì tôi được nói chuyện trực tiếp với chị, mới biết chị có tài nói chuyện, khiến nhiều người mê."


Nàng lừng khừng :


"Những ai mê thì tôi không biết hay không cần biết. Chỉ tiếc cái người mà tôi muốn thì lại không mê tôi...vì tôi đâu có trẻ bằng nữ sinh..."


Chuyên bỗng kêu lớn :


"Quỳnh ! Quỳnh hiểu lầm tôi rồi !"


Nàng nhún vai :


"Nếu...Quỳnh hiểu lầm thì cả trường đã hiểu lầm chứ không riêng gì Quỳnh đâu."


Cách xưng hô mới của nàng làm Chuyên ngỡ ngàng và sung sướng đến ngây người không nói nên lời. Nàng bỗng đứng lên :


"Thôi, Quỳnh phải về..."


Chàng hốt hoảng :


"Sao Quỳnh lại vội về ? Quỳnh hỏi, tôi chưa kịp trả lời..."


Nàng hóm hỉnh :


"Quỳnh hỏi chọc anh vậy thôi, chứ Quỳnh biết anh chả yêu ai hết...kể cả cô nữ sinh Liên."


Chàng tha thiết :


"Quỳnh ! Quỳnh có biết tôi đau khổ vô cùng khi nghe tin Quỳnh lấy chồng không ? Chính Quỳnh vừa công nhận Quỳnh quá vội vã khi quyết định một việc quan trọng như vậy ? Sự vội vã đó đã khiến tim tôi vỡ ra từng mảnh."


Nàng lưỡng lự một lúc rồi rồi lại ngồi xuống, khẽ thở dàiï :


"Thế nào cũng phải có một lần giải thích để anh rõ, vậy thì hôm nay Quỳnh xin nói hết... Nhưng kìa, sao anh cứ đứng mãi thế, không sợ mỏi chân ư ?"


Chàng bèn ngồi phệt ngay xuống đất sát chân nàng. Nàng dẫy nẩy :


"Kỳ không ! Lỡ ai trông thấy thì chết !'


Chàng làm mặt trơ :


"Việc gì mà chết ! Cùng lắm người ta biết tôi đã trở thành nô lệ của Quỳnh."


Nàng năn nỉ :


"Quỳnh van anh, dù sao Quỳnh cũng là gái đã có chồng. Anh phải giữ thể diện cho Quỳnh. Anh ngồi lên ghế đi, mình nói chuyện đàng hoàng như hai bạn đồng nghiệp chào từ biệt nhau...Không ai có thể dị nghị được."


Chuyên đành nghe lời nàng, kéo ghế ngồi dối diện với nàng.


Quỳnh giữ im lặng khá lâu như để sắp xếp câu chuyện và lựa cho đúng lời. Chuyên kiên nhẫn chờ đợi. Bây giờ chàng mới được tự do ngắm kỹ nàng. Thì ra nàng đẹp thật. Khuôn mặt bầu, đôi mắt to và đen láy, cái mũi dọc dừa gọn gàng và đôi môi hồng như lúc nào cũng sẵn sàng hé nở một nụ cười. Má bên trái có một mụn nốt ruồi duyên mờ mờ. Có điều đặc biệt là nàng không trang điểm, cứ để mộc mạc mà hai má vẫn hây hây đỏ hồng. Chàng không ngờ nàng có một vẻ đẹp hiền hậu và kín đáo như vậy. Anh chàng Diên thật có phúc, chàng nghĩ.


Quỳnh bỗng ngửng lên hỏi :


"Có phải anh đang so sánh Quỳnh với trò Liên không ? Cái gì chứ trẻ thì Quỳnh thua cô ta là cái chắc rồi, phải không ?"


Chuyên không trả lời mà nói như tự hỏi mình :


"Không biết anh chàng Diên đã tu mấy kiếp mà sung sướng như thế này !"


Nàng bỗng cười :


"Thôi, mình đừng ghen bóng ghen gió nữa. Quỳnh sẽ không nhắc tới trò Liên mà anh cũng đừng thèm nói tơi anh Diên. Chuyện đã dĩ lỡ, thì cho qua luôn."


Rồi nàng tiếp :


"Bây giờ Quỳnh xin kể từ đầu nhé.


Chàng chợt hỏi :


"Mà từ đầu là từ đâu ?"


Nàng lườm, mỉm cười :


"Còn từ đâu nữa ? Từ ngày đầu tiên anh tới trường dạy học đó. Anh không nhớ anh và Quỳnh nhìn nhau sao ? "


Chàng gật đầu :


"Có, tôi nhớ, nhưng có gì đặc biệt đâu."


Quỳnh lắc đầu :


"Thế mới biết anh vô tình thật ! Quỳnh thì...nhưng anh không được cười chê thì Quỳnh mới dám nói...Quỳnh thì có cảm tình ngay vơi anh từ phút đầu tiên đó...Đừng chê Quỳnh lãng mạn quá nhé..."


Chàng đáp khẽ :


"Làm sao tôi có thể chê trách Quỳnh được. Người đáng trách là tôi. Tại sao tôi lại ngu muội đến độ bỏ lỡ một dịp tìm thấy hạnh phúc của đời mình !"


"Không, anh không ngu đâu. Ngày đó, anh đang đeo đuổi một lý tưởng cao xa, có thể coi là viển vông, muốn xây dựng một nền giáo dục hoàn toàn tốt đẹp giữa một xã hội nhiễu nhương nát bấy vì chiến tranh cả mấy chục năm. Vì thế, anh quên hết mọi thứ chung quanh...Khi anh săn sóc trò Liên một cách quá lố, cho nó tiền, kêu bằng học bổng, thì ai cũng phải hiểu rằng anh yêu nó. Thầy trẻ, mới ngoài hai mươi, trò đang độ dậy thì, mười sáu, mười bảy, thật xứng đôi vừa lứa quá..."


Chuyên tự bào chữa :


"Nó học giỏi, nhà nghèo, bố lại mới tử trận..."


Quỳnh nở nụ cười nhạo báng :


"Sao anh không kể thêm một lý do nữa là xinh đẹp ? Những lý do anh vừa nói tới có thể áp dụng cho cả ngàn, cả triệu đứa học trò trên mảnh đất đang bị chiến tranh dày xéo này. Nhưng phải công nhận rằng con Liên rất đẹp. Tất nhiên Quỳnh không thể bì với nó được..."


Chuyên nhìn nàng đắm đuối :


"Không, Quỳnh đừng tự hạ mình quá. Quỳnh không còn trẻ như con Liên, nhưng đẹp hơn nó nhiều. Thế bây giờ Quỳnh có tin rằng tôi không hề yêu con Liên không ?"


Nàng thở dài :


"Tin hay không thì cũng đã trễ, quá trễ rồi...Anh còn nhớ câu ca dao về chuyện lỡ làng này không ?"


Chàng lắc đầu.


"Tôi dạy sinh ngữ nên không thuộc nhiều thơ hay ca dao."


Nàng buồn buồn, khẽ ngâm : :


"Chim vào lồng biết thuở nào ra !"


Nàng bỗng đổi giọng vui vẻ, nói lớn :


"Thôi, Quỳnh phải về để anh sửa soạn ngày mai về nhiệm sở mới. Hy vọng sẽ còn gặp anh."


Chuyên lại níu giữ :


"Quỳnh làm gì mà vội thế ? Tôi còn muốn hỏi Quỳnh một chuyện."


Quỳnh cười :


"Lại còn gì nữa đây ?"


Chàng ngập ngừng :


"Về...về...tin đồn...Quỳnh và tôi...yêu nhau ?"


Náng đáp ngay :


"Mới đầu Quỳnh cũng rất ngạc nhiên về lời đồn này. Rõ ràng anh và Quỳnh chưa hề nói chuyện với nhau một lần. Thế mà người ta đồn hai đứa mình...yêu nhau. Thật kỳ lạ !"


"Có hôm anh Hoằng còn hỏi tôi là có phải Quỳnh và tôi thường...gặp nhau ở Saigon không ?"


Quỳnh phì cười :


"Thơ mộng quá nhỉ. Tiếc rằng chỉ là lời đồn vu vơ. Không ai nói với Quỳnh chuyện hẹn hò ở Saigon ấy...Anh có nhớ chị Ngọc Hoa dạy Toán không ?"


"Tôi chỉ nghe tiếng mà chưa gặp lần nào."


"Anh chưa gặp chị ấy cũng phải. Anh về trường này được ít lâu thì chỉ được đổi về Saigon, với lý do theo chồng. Anh ấy làm ở bộ ngoại giao, nghe đâu sắp đi làm tham vụ ở ngoại quốc."


"Chị Hoa thì có liên quan gì đến lời đồn ?"


Quỳnh bẽn lẽn :


"Chỉ một mình chị ấy là biết...Quỳnh có cảm tình với anh. Không biết có phải chỉ muốn giúp Quỳnh bằng cách phao ầm lên rằng ...hai đứa mình yêu nhau..."


"Vì thế mới đưa đến vụ trò Liên tự tử. Lúc đó chị Hoa đã về Saigon chưa ?"


"Chỉ đi lâu rồi mới có vụ tự tử. Một hôm, Quỳnh gặp chị ở Saigon, chị hỏi thăm mọi người kể cả anh. Quỳnh mới nói tới vụ trò Liên tự tử, chị cười rũ ra. Quỳnh ngạc nhiên hỏi sao chị cười, chị mới bật mí là chính chị rỉ tai mấy bà cùng dạy ở đây là Quỳnh với anh...yêu nhau để trò Liên xa rời anh ra."


Chuyên lắc đầu :


"Thật mấy bà cũng ghê quá đi. Nhưng nếu chị Hoa muốn giúp Quỳnh thì cứ đến nói thẳng với tôi, có phải là tiện và nhanh không ?"


Quỳnh trề môi :


"Thế mà anh cũng đòi là người hiểu đời. Ai lại nói thẳng như vậy bao giờ, chả hóa ra Quỳnh nhờ chị ấy đến năn nỉ với anh sao ? Quỳnh đâu đã đến nỗi ế ẩm như vậy !"


"Thế còn vụ anh Diên với Quỳnh ?"


"Anh ấy theo đuổi Quỳnh từ lâu...Nhưng mãi đến khi Quỳnh biết anh chỉ mê có con Liên thì Quỳnh nhận lời lấy anh ấy."


"Bây giờ Quỳnh còn giận tôi lắm không ?"


Nàng lắc đầu :


"Anh với Quỳnh có gì đâu mà phải giận hờn nhau...Nhưng thú thật là có tiếc vì đã hiểu lầm anh để đến nỗi lỡ làng hết mọi sự."


Chàng có vẻ mơ mộng :


"Nếu tôi vẫn tin có một ngày...trong tương lai thì Quỳnh nghĩ sao ?"


Nàng đáp ngay :


"Thì Quỳnh nghĩ rằng anh vẫn còn ngủ mơ."


Nàng nhìn ra đường, thấy lác đác có một vài học sinh đi qua, bỗng đứng lên, nói nhanh :


"Chết không ! Tan học rồi. Quỳnh phải về."


Rồi nàng có giọng bịn rịn, dặn dò :


"Đến trường mới, anh phải cẩn thận nhé. Đừng...đừng để Quỳnh phải lo quá..."


Chàng vụt nắm lấy tay nàng làm nàng giật mình, tái mặt, muốn rụt tay về mà không nỡ, chỉ run run năn nỉ :


"Anh Chuyên...đừng làm em sợ..."


Chàng van nài :


"Đừng...đừng bao giờ quên..anh nhé...Có khi nào mình lại có thể gặp nhau không , em ?"


"Em cũng không biết nữa, nhưng em sẽ cố gắng tìm cách...Thôi, buông ra cho em về, trễ rồi !"


Chưa ra tới cửa, chợt nhớ ra điều gì nàng ngoảnh lại nói :


"Em quên không cho anh biết một tin là anh Diên đã được làm phó tỉnh trưởng một tỉnh ở miền Trung. Rồi, em sẽ phải theo anh ấy ra miền Trung."


Chuyên thở dài :


"Lại càng xa cách nhau hơn.""


"Em cho như vậy mới tốt. Có gì mình sẽ gặp nhau ở Saigon tiện hơn là ở cái tỉnh lỵ nhỏ bé đầy thành kiến hẹp hòi này. Hãy cứ tin ở tương lai, anh nhé."


Quỳnh đi đã xa mà Chuyên vẫn còn ngó theo. Chàng có cảm tưởng mình vừa đánh mất một viên ngọc quý vô giá, một tài sản vô cùng lớn lao, một người rất thân trong cuộc đời mình...Năm đầu tiên chính thức bước vào nghề dạy học với một hoài bão nhỏ nhoi là làm tròn nhiệm vụ chức năng của một nhà giáo có lương tâm, chàng đã gặt hái được một thất bại đau đớn, nhục nhã, cả về tinh thần lẫn vật chất. Sự mất mát to lớn nhất là chàng đã để vuột ra khỏi tầm tay một hạnh phúc, một chân hạnh phúc mà bất cứ con người nào ở cõi đời này cũng đều mơ ước. Nhưng chàng có một an ủi rất lớn là đã chinh phục được Quỳnh về mặt tình cảm, vì thế chàng lại tin tưởng ở tương lai. Có ai biết trước chuyện gì sẽ xảy ra ngày mai đâu, chàng tự nhủ.





























11









S



au một tuần về Saigon nghỉ ngơi, Chuyên trở lại nhiệm sở mới để bắt đầu một giai đoạn khác trong cuộc đời dạy học. Chàng không còn hăm hở như niên học trước nữa, nhưng chàng cũng chưa biến thành một kẻ văng mạng như Hoằng. Chàng đã suy nghĩ kỹ xem có nên đổi nghề không ? Chuyện đi lính, vào Thủ Đức, chàng không ngại, vì có cả trăm ngàn cách để trốn, nếu thực sự muốn trốn. Cuối cùng chàng quyết định ở lại với cái nghề mà người ta thường gọi đùa là nghề "bán cháo phổi". Nghề này trước kia được coi là một nghề cao quý và đã có nhiều bậc thầy đáng kính, bằng lòng với cuộc sống thanh đạm để rèn luyện cho thế hệ tương lai. Ngày nay, vì xã hội thay đổi, vì cuộc sống trở nên xô bồ, bấp bênh trong một nước đã chịu đựng một cuộc chiến tranh kéo dài quá một phần tư thế kỷ, lúc âm ỉ lúc bột phát, hầu như tất cả các giá trị cũ trong xã hội không còn đưọc tôn trọng nữa. Nghề dạy học tất nhiên cũng chịu ảnh hưởng chung. Dù bất mãn với các cấp lãnh đạo ngành giáo dục, chàng vẫn chưa thể vùi dập lương tâm mình để coi nghề dạy học là một nghề kiếm ăn độ nhật như những nghề khác. Theo chàng, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, môi trường nào, "nghề Thầy" vẫn có một giá trị riêng và vẫn cao quý. Vì thế, chàng cho rằng chẳng có một lý do nào khiến chàng phải đổi nghề.


Cuộc hành trình ra biên giới Miên-Việt của Chuyên lần này vất vả hơn lần trước vì chàng phải mang theo nhiều hành lý. Chàng trù tính sẽ ở luôn đến tận nghỉ hè mới về Saigon, nên đã mang theo rất nhiều sách để đọc. Chàng rất cảm kích khi được biết Hưởng và Kim đã thu xếp sẵn nơi ăn ở cho chàng. Chàng ở chung với hai bạn đồng nghiệp, một người tên Trọng dạy Triết và một người tên Hồ dạy quốc văn. Kim cẩn thận dặn trước :


"Thằng Trọng suốt ngày nói triết lý...cùn, còn thằng Hồ cứ ngâm thơ ông ổng, điếc cả tai. Nhưng chúng nó đều là những người tốt, chơi được."


Quả nhiên, khi Chuyên được gặp Hồ, sau lời giới thiệu của Kim, Hồ bèn ngâm thơ :


"Cùng một lứa bên trời lận đận, Gặp gỡ nhau lọ sẵn quen nhau."


Kim nháy mắt, nói với Chuyên :


"Anh thấy chưa ? Liệu có chịu nổi không ?"


Chàng đáp ngay :


"Tôi dốt thơ văn, nhưng nghe ngâm thơ thì thích lắm."


"Vậy thì được, Kim vui vẻ nói. Hồ ơi, bây giờ có người chịu nghe mày ngâm thơ rồi đó. Thích nhé ! Ngâm thả cửa đi cho vui nhà."


Hồ sốt sắng giúp Chuyên thu xếp chỗ ngủ, chỗ làm việc. Căn nhà rộng mà chỉ mới có hai người nên Chuyên được dành cho một phòng riêng, như hai người bạn kia. Đến chiều, tan học, Trọng mới về. Cũng như Hồ, Trọng tỏ ra thân mật ngay với Chuyên. Trọng dặn dò người bạn mới :


"Để cho nhà cửa được sạch sẽ và ấm cúng, bọn tôi chỉ có một điều cấm kỵ là không bài bạc, không đưa gái về hú hí."


Chuyên vui vẻ :


"Điều đó thì các anh khỏi lo. Còn điều cấm gì khác nữa không, xin cho biết ngay để giữ gìn. Nhập gia tùy tục mà."


Trọng khoát tay nói lớn :


"Libre comme le vent !"


Tồi hôm đó, Chuyên và bốn người bạn mới ăn mừng cuộc gặp gỡ ngay tại nhà...


Cuộc sống của Chuyên ở nhiệm sở mới tương đối yên tĩnh. Đối với các bạn đồng nghiệp, từ hiệu trưởng đến các nhà giáo trẻ măng, chàng thấy không có gì đáng phiền trách, phàn nàn. Hầu như ai cũng mang tâm trạng của một kẻ bị lưu đày, trừ một vài người sinh trưởng tại địa phương. Học sinh ngoan ngoãn, chăm chỉ, không đua đòi, có lẽ vì xa chốn đô thị phồn hoa. Chúng đa số là con nhà nghèo nên sách vở thiếu thốn. Để có bài học, chúng mượn sách về chép nguyên văn ra mấy cuồn vở. Đó là một công trình vĩ đại vì đòi hỏi rất nhiều thì giờ. Có sách dày ngót ba trăm trang in, chúng cũng không bỏ sót một chữ nào. Hết năm, chúng có thể bán lại cho những học sinh mới lên . Chuyên không những thương hại mà còn khâm phục chúng nữa. Đã nhiều lần chàng muốn bỏ tiền riêng để mua một số sách tặng chúng, nhưng lại nhớ đến chuyện cũ, đành dẹp bỏ ý định giúp đỡ đó đi.


Nhờ không khí vui vẻ và cởi mở giữa các đồng nghiệp, Chuyên dần dần lấy lại được lòng tin tưởng vào việc dạy học. Chàng giảng bài cẩn thận hơn và chịu khó chấm bài hàng tuần để học sinh được tiến bộ nhanh chóng. Mối thù hận đối với lão Trương, hiệu trưởng trường cũ, dần dần nguôi đi. Nhờ vậy, chàng thấy lòng thảnh thơi, nhẹ nhàng hơn trước.Thế mới biết thù hận làm mình khổ trước. Bây giờ chàng mới nhận ra điều đó. Chàng để hết tâm trí vào việc dạy học. Ngoài những giờ bận rộn với nghề nghiệp, chàng thường dành nhiều thì giờ đọc sách. nhưng thời gian định dành cho việc đọc sách đó thường bị gián đoạn vì hình ảnh Quỳnh. Từ ngày chia tay với nàng, chàng không nhận được một tin tức nào của nàng. Diên đã ra miền trung nhậm chức phó tỉnh trưởng chưa ? Quỳnh đã theo chồng chưa ? Có lần chàng định viết thư cho Hoằng để hỏi về nàng, nhưng phải bỏ ngay ý định đó vì chỉ sợ Hoằng loan truyền cho mọi người biết để khoe mình thuộc loại người "thông thạo tin tức". Chàng tiếc là hôm gặp nàng lần cuôi chàng không cho nàng địa chỉ mới của chàng. Vậy thì làm sao có thể biết tin nàng được ? Đành phải chờ đợi.


Trong khi đó, hai người bạn ở chung với chàng cũng làm chàng vui và yêu đời vì cái gàn của họ. Trọng thì hay giở triết lý mà chàng gọi đùa là "ba xu". "Chuyên ơi, cậu phải hiểu rằng cuộc đời ngắn ngủi lắm. Dù có sống đủ trăm năm thì cũng chỉ như...." Hồ bèn cướp lời :"Như bóng sổ, như gang tay." "Ờ ờ, đúng rồi. Vì thế, lắm lúc mình tự hỏi : “To be or not to be ?" Chuyên cũng phụ họa để nói đùa cho vui :"Làm sao 'Not to be' được, vì rõ ràng mình có ăn, có uống, có bài tiết, thì mình phải đang sống thực, không thể nghi ngờ được." Trọng gật gù :"Ừ, cậu nói đúng. Nhất là lúc mình bài tiết thì rõ ràng mình đang sống nhăn. Không sống thực sao lại thấy thối, thấy khai ? Khi mình đau khổ vì táo bón thì nhất định không thể là mơ được" Hồ vẫn không chịu, đọc thơ cổ :"Sử thế nhược đại mộng, Hồ vi lao kỳ sinh ! Các cậu nói chuyện dơ bẩn quá. Cái gì mà thối với khai, cái gì mà táo bón ? Thơ văn ngày xưa hay như thế mà các cậu không biết thưởng thức. Đúng là dùi đục chấm mắm cáy !" Trọng tỏ ra phân vân, Chuyên vẫn đùa :"Nè, các cậu phải cẩn thận nhé. Khi mơ thấy ngủ với dàn bà mà xuất tinh thì người ta kêu bằng mộng tinh đó. Các cậu đã trải qua kinh nghiệm mộng tinh mấy lần rồi ?" Cả hai cùng vội đáp :"Chưa bao giờ !" Chuyên gật gù :"Ừ, thế thì tốt, vì nếu mộng tinh nhiều lần là có bệnh, phải đi chữa ngay, kẻo hại đến đường con cái sau này."


Nhờ những câu chuyện lẩm cẩm như vậy hàng ngày, Chuyên cũng tạm khuây khỏa nỗi nhớ Quỳnh. Cuộc sống của chàng nơi "đất trích" cũng đã tạm yên. Sau thất bại vì thiếu kinh nghiệm mà cũng vì quá nồng nhiệt với nghề "gõ đầu trẻ", chàng tự an ủi bàng tình yêu của Quỳnh, chờ đến nghỉ hè sẽ về Saigon tìm cách liên lạc với nàng. Chàng đoán nàng đã theo chồng ra miền Trung. Lắm lúc chàng lại hy vọng nàng sẽ tìm cách liên lạc với chàng ngay ở nơi "khỉ ho cò gáy" này.


Nhưng cuộc sống của chàng chỉ tạm yên ổn có một thời gian ngắn. Lão Trương và viên tỉnh trưởng nơi nhiệm sở cũ vẫn rắp tâm theo đuổi việc trả thù. Lão gửi cho Hưởng một lá thư dài, tố cáo Chuyên là cán bộ cộng sản nằm vùng. Hưởng đưa cho chàng đọc lá thư rồi đốt đi vì cho đó là hành động của một kẻ tiểu nhân không đáng chấp. Anh cũng không buồn trả lời lão Trương. Có lẽ thấy thư của mình chưa làm hại được kẻ thù, lão Trương xúi giục viên tỉnh trưởng nói chuyện thẳng với viên tỉnh trưởng nơi biên khu này. Thế là Chuyên gặp rắc rối. Chàng bị công an làm phiền. Ngày nào họ cũng gọi chàng tới để thẩm vấn. Họ hỏi đủ mọi thứ chuyện để cố tìm xem chàng có liên lạc gì với Việt cộng không. Suốt một tháng liền như vậy, Chuyên đâm hoảng, dù vẫn tin mình hoàn toàn vô tội. Dần dần chàng mất ăn mất ngủ, gầy xọp hẳn đi, hai má hóp lại, đôi mắt sâu hoắm. Việc dạy học cũng bị ảnh hưởng nặng. Vào lớp, chàng không buồn giảng bài, cả tháng học sinh không làm một bài tập nào. Chỉ trong có một thời gian ngắn, chàng già hẳn đi. Nhiều bạn đồng nghiệp rất ái ngại cho chàng. Do đó, một hôm, Kim nói với Hưởng :


"Toa phải nhân danh hiệu trưởng can thiệp ngay vụ này đi. Moa thấy thằng Chuyên xuống tinh thần quá rồi. Trưởng ty công an thân với toa lắm mà."


Hưởng gật đầu :


"Moa đã nghĩ đến chuyện đó từ lâu, nhưng lại muốn để bên công an làm việc của họ cho xong , rồi mới can thiệp, sau này họ không trách mình được. Khi nhận được thư tố cáo, tất nhiên họ phải điều tra và theo dõi. Chiều nay moa sẽ gặp xừ Thường. Thằng Chuyên thì cộng sản cái con mẹ gì. Cái thằng tu xuất thù dai thiệt ! Có lẽ nhân viên dưới quyền hành thằng Chuyên chứ xừ Thường chắc cũng không biết đâu. Xừ ấy trăm công ngàn việc, để ý gì nhửng chuyện vặt vãnh."


Trước khi gặp trưởng ty công an, Hưởng nói chuyện với Chuyên. Chàng mừng rỡ :


"Xin anh ráng giúp vì nói thật với anh là tôi đã có ý định bỏ trốn về Saigon, dù sao ở trển tôi cũng có nhiều người quen. Ở đây thân cô thế cô, chả biết trông cậy vào ai."


Hưởng trấn an :


"Moa hứa với toa cái trò hề này sẽ chấm dứt ngay sau khi moa gặp xừ Thường. Có thể ngay ngày mai cũng không chừng. Cứ yên tâm đi."


Quả nhiên, hôm sau Chuyên được mời tới ty công an lần chót. Viên trưởng ty công an đã đích thân hỏi han chàng và cho biết từ nay chàng cứ ăn ngon ngủ yên vì ông đã nhận thấy chàng hoàn toàn vô tội.


Những tưởng sóng yên bể lặng từ đây, ai ngờ một cơn bão khác lại nổi lên. Trận bão này rất cuồng bạo khiến Chuyên lao đao.


Một tờ nhật báo ở Saigon đăng một bài của một người tự nhận là phụ huynh học sinh tố cáo vu vơ rằng một số giáo sư ở trường biên khu này đã dụ dỗ nữ sinh đi vào con đường dâm ô tồi bại. Dư luận trong tỉnh tức thì xôn xao náo loạn. Tất cả các nam giáo sư đều bị nghi ngờ. Bọn nữ sinh cũng ngơ ngác tìm hiểu xem những nữ sinh nào đã bị các thầy dụ dỗ. Một số ký giả của mấy tờ báo khác căn cứ vào lời tố cáo vu vơ ấy để viết nhiều bài đả kích nền giáo dục mà họ lên án là suy đồi. Bộ giáo dục vội ra lệnh cho nha trung học phải điều tra gấp và phúc trình trong hạn một tuần lễ. Một phái đoàn thanh tra gồm ba người hối hả chạy ra biên khu. Không may cho Chuyên là trong phái đoàn đó có vị thanh tra già đã từng gặp chàng và lão Trương nơi nhiệm sở cũ. Sau khi nghe câu chuyện lão Trương bịa đặt về chàng mà không cho phép chàng tự biện hộ, ông đã có thành kiến xấu đối với chàng.


Việc đầu tiên, phái đoàn thanh tra họp kín với ban giám đốc nhà trường, gồm Hưởng Kim và Đức, tổng giám thị. Cả ba đều cực lực đính chính tin đồn vu vơ và quả quyết không một nữ sinh nào ở trường này bị dụ dỗ. Tỉnh nhỏ, trường nhỏ, học sinh ít, nếu có chuyện gì bất thường ngay dân trong tỉnh đã biết trước khi báo chí ở Saigon hay tin. Báo chí thường thiếu tin giật gân để lôi kéo độc giả nên dù là thư tố cáo vu vơ cũng cho đăng. Rồi một số ký giả không ưa bộ giáo dục, vì một lý do nào đó, căn cứ vào lá thư tố cáo mà viết bài chỉ trích, cũng không ngoài mục đích lôi kéo độc giả. Nếu cần, phái đoàn có thể họp với ban điều hành của hội phụ huynh học sinh. Nhưng mấy ông thanh tra không đồng ý với ban giám đốc nhà trường vì họ lý luận rằng "phải có lửa mới có khói" ! Viên thanh tra già bỗng hỏi :


"Có phải ông giáo sư Chuyên dạy Anh văn ở đây không ?"


Kim biết là ông ta có thành kiến, vội đáp ;


"Dạ đúng, nhưng ổng là một giáo sư gương mẫu của trường này, một con người rất đứng đắn."


Viên thanh tra cười nhạt :


"Nhưng ở trường cũ ông ấy đã có thành tích xấu là...dụ dỗ nữ sinh."


Hưởng than thầm là Chuyên đã gặp phải hung tinh. Anh ôn tồn nói :


"Thưa ông thanh tra, chuyện cũ tôi không biết đúng được bao nhiêu phần trăm vì chưa có một cuộc điều tra cặn kẽ, đến nơi đến chốn nào, chỉ mới do lời ông hiệu trưởng Trương tố cáo thôi. Ông Trương thù ông Chuyên nên bịa chuyện để hại người ngay. Tôi không rõ hai người thù hằn gì nhau vì không phải chuyện của tôi nên tôi không tìm hiểu. Khi ông Chuyên đã bị...nha trừng phạt thuyên chuyển về đây, ông Trương còn chưa hả lòng nên đã viết một bức thư riêng cho tôi kể xấu ông ấy. Ngoài ra, ông tỉnh trưởng nơi nhiệm sở cũ của ông Chuyên còn vu cho ông Chuyên là cán bộ cộng sản nằm vùng nữa. Nhưng ty công an tỉnh này đã điều tra xếp hồ sơ lại vì không có chứng cớ. Vậy bây giờ nếu không có ai tố cáo đích danh ông Chuyên thì quý vị không thể chĩa mũi dùi vào một mình ông ấy được. Khi điều tra, xin quý vị đừng có thành kiến với bất cứ ai để khỏi có người bị oan."


Viên thanh tra tím mặt, nói như gắt :


"Xin ông hiệu trưởng đừng có dạy chúng tôi cách điều tra."


Hưởng vội đáp :


"Chúng tôi chỉ muốn nêu ra một nguyên tắc khách quan mà thôi."


Kim nói theo :


"Từ ngày ông Chuyên đổi về đây, Chúng tôi chưa thấy ông ấy có điều gì đáng trách. Ông được bạn bè quý mến, học sinh kính phục. Trường chúng tôi là trường nhỏ, nếu có chuyện gì bất thường là không những cả trường mà cả tỉnh cùng biết ngay. Theo chỗ chúng tôi biết, ngoài giờ dạy học ở trường, ông ấy chỉ giải trí bằng cách đọc sách. Ngay cả Saigon ông ấy cũng chưa về lần nào." .


Viên thanh tra nhún vai :


"Những điều ông giám học vừa nói chưa thể bảo đảm là ông Chuyên không làm bậy, vì thế tôi muốn nói chuyện với ông ấy trước đã."


Một viên thanh tra tuổi trung niên cân thận đề nghị :


"Theo tôi, mình nên phối hợp cả hai cách. Vừa mời ban chấp hành hội phụ huynh học sinh đến họp vừa hỏi ông giáo sư Chuyên."


Hưởng nhìn hai người dưới quyền để hỏi ý. Kim gật đầu, còn viên tổng giám thị tỏ vẻ bất mãn :


"Tôi cũng đồng ý phương pháp đó, dù rằng việc hỏi riêng ông giáo sư Chuyên là không công bằng, nếu không muốn nói là có tính cách...thù vặt."


Viên thanh tra già hỏi ngay :


"Tôi thù gì ông ấy ?"


Viên tổng giám thị bướng bỉnh :


"Không thù mà chỉ nhắm có một mình ông ấy thôi ? Trường này có cả mấy chục nam giáo sư, sao không hỏi người khác mà cứ hỏi ông Chuyên ?"


"Vì hồ sơ ông Chuyên rất xấu." Viên thanh tra già hậm hực đáp.


Viên tổng giám thị không chịu thua, hỏi lại ngay :


"Vậy, ông thanh tra đã xem hết tất cả mấy chục hồ sơ chưa ?"


Viên thanh tra già cứng lưỡi, im lặng. Hưởng vội lên tiếng để viên thanh tra già đỡ bị lúng túng vì bẽ mặt :


" Thôi, anh Ðức ! Anh cho mời ban chấp hành hội phụ huynh học sinh tới họp với các vị thanh tra vào lúc 9 giờ sáng mai. Còn Kim, cậu báo cho ông giáo sư Chuyên biết sáng sớm mai gặp ông thanh tra trước khi họp với hội phụ huynh học sinh."


Như nhớ ra điều gì, anh nói nhỏ với viên tổng giám thị :


"À, cậu liệu thu xếp nơi ăn chốn ở tạm tối nay cho các vị thanh tra nhé."


Khi Kim và Ðức đã ra khỏi phòng, Hưởng phải ngồi lại nói chuyện với các viên thanh tra cho đến khi Ðức trở lại mời mấy vị khách phương xa tới khách sạn.


Sáng sớm hôm sau, vì đã được thông báo trước, Chuyên ăn mặc chỉnh tề, thắt cà vạt đàng hoàng tới trường sớm để gặp viên thanh tra già. Hưởng nhường văn phòng của mình cho hai người. Anh sang phòng giám học ngồi đợi.


Vừa trông thấy viên thanh tra già, Chuyên có giọng khiêu khích hỏi ngay :


"Tại sao ông thanh tra lại cứ theo đuổi tôi mãi thế ? Ông nghe lời thằng Trương, đày tôi ra tận đây mà chưa hả lòng sao ? Tôi có tội tình gì mà bị ông hành quá vậy ?"


Viên thanh tra nghiêm giọng :


"Ông ngồi xuống đi, rồi nói chuyện đáng hoàng."


"Không ngồi ! Thích đứng thì đã làm sao ? Ông chưa trả lời tại sao ông cứ tìm cách hành tôi như vậy ?"


"Người ta tố cáo ông dụ dỗ nữ sinh..."


Chuyên la to :


"Vu khống ! Ai đã tố cáo đích danh tôi, ông trưng bằng cớ ra đi !"


Viên thanh tra trừng trừng nhìn chàng mà không thốt được nửa lời. Hưởng và Kim nghe tiếng la, vội chạy sang, đứng ở cửa dòm vào. Chuyên lại nói lớn hơn :


"Tôi biết tại sao mấy người cứ thích hại tôi. Ông vểnh tai mà nghe đây : vì tôi là Bắc kỳ di cư ! Ông và thằng Trương là người Nam nên toa rập nhau để hại người Bắc như tôi. Bọn Liên trường các ông đều là những thằng khốn nạn, bất tài, ngu dốt, mới có đầu óc kỳ thị vì không bằng người khác. .."


Hưởng vội chạy vào can Chuyên :


"Thôi, toa. Thế đủ rồi..."


Chuyên gạt tay Hưởng, tiếp tục nói lớn :


"Toa cứ để moa cho tụi chúng nó một trận. Cùng lắm là đi lính chứ đã chết chóc gì đâu mà sợ. Vì ghen, vì có mặc cảm thua kém người Bắc, chúng nó liên kết nhau để tìm cách hại người Bắc. Đồ vô liêm sỉ cả lũ !"


Biết không thể can nổi chàng trong cơn "tức nước vỡ bờ", Hưởng và Kim đành kéo chàng ra khỏi phòng, trong khi viên thanh tra giận đến tím mặt mà không nói được một câu nào để chống chế hay cải chính. Sau đó, lão không chịu tham dự buổi họp với ban điều hành của hội phụ huynh và giáo sư nhà trường, Lão trốn trong phòng hiệu trưởng cho đến lúc ra xe về Saigon vào buổi trưa.


Vì không có viên thanh già quá khích, buổi họp của hội phụ huynh học sinh đã đi đến một kết quả nhanh chóng là hội sẽ gửi thư cho tờ báo đã đăng lá thư tố cáo vu vơ yêu cầu phải đăng thư đính chính của hội trong vòng ba ngày, nếu không sẽ bị kiện về tội vu khống và mạ lỵ. Kim được ủy nhiệm mang thư của hội với đầy đủ chữ ký của những người có mặt trong buổi họp, trừ hai viên thanh tra là quan sát viên, lên Saigon nhờ luật sư tống đạt thư cho nhà báo.


Sau khi nhà báo vô trách nhiệm ấy đăng lá thư của hội phụ huynh, dư luận về chuyện dụ dỗ nữ sinh ở trường biên khu biến đi rất nhanh. Dân trong tỉnh thở phào nhẹ nhõm, tất cả các giáo sư của trường cũng vui vẻ, mừng rỡ. Người vui nhất có lẽ là Chuyên vì chàng đã nói hết được những điều ấm ức trong lòng từ bao lâu nay. Bây giờ chàng trở lại việc giảng dạy một cách hăng hái. Tuy nhiên, chàng vẫn chờ đợi cuộc báo thù của viên thanh tra già đầy óc kỳ thị.


Quả nhiên, chưa đầy hai tháng sau, Chuyên nhận được sự vụ lệnh thuyên chuyển lên một tỉnh ở miền cao nguyên Trung phần. Trong khi Hưởng và Kim tỏ vẻ tức giận, Chàng thản nhiên nói :


"Đi đâu cũng được, biên giới Miên hay đèo heo hút gió thì cũng là phải xa Saigon rồi. Bọn chúng nó hẹp hòi và hèn nhát, nhưng moa đâu có ngán. Moa sẽ còn chửi chúng nó nữa nếu có dịp."


Hưởng đề nghị :


"Moa sẽ làm đơn xin giữ toa lại, viện cớ toa chẳng có tội tình gì và trường đang thiếu giáo sư Anh văn. Ông Hào vừa được đổi về Cần Thơ, nếu toa đi nữa thì không còn ai dạy Anh văn."


Thấy bạn có nhiệt tình với mình, Chuyên bằng lòng ở lại trường. Hưởng vui vẻ :


"Xong rồi ! Toa cứ ở đây với bọn moa cho đến khi nào toa có cơ hội tốt đổi hẳn về Saigon. Moa chỉ khuyên toa một điều là từ nay đừng gây gổ, cãi lộn với bọn thanh tra."


Kim nói theo :


"Mình đã chọn nghề dạy học thì chỉ cần biết có học sinh thôi. Những chuyện lảm nhảm khác coi như ‘pha’ mới đuợc."


Chuyên thở dài :


"Thì moa vẫn coi như ‘pha’, ‘dĩ hòa vi quý’, nhưng chúng nó đâu có chịu để mình yên. Chúng nó còn đụng đến moa, moa còn chửi. Vừa rồi moa làm được một mách cũng đã đời, nhưng chưa hả giận đâu. Bọn đầu óc hẹp hòi kỳ thị này phải diệt cho hết vì chính chúng nó đã gián tiếp tiếp tay cho cộng sản."


Hưởng xoa nhẹ lưng chàng, cười :


"Thôi mà, toa. Thế đủ rồi. Bọn moa tất nhiên là đứng về phe toa, nhưng ôn hòa hơn."


"Thì moa rất ôn hòa đấy chứ. Khi biết mình đã bị thất bại một vố nặng nề, moa chấp nhận hình phạt của bọn chúng nó. Nhưng ‘cây muốn lặng mà gió chẳng đừng’ “ !


Kim trấn an;


"Bây giờ thì hết gió rồi, toa cứ an tâm đi. À, vừa rồi ,ông chủ tịch hội phụ huynh học sinh có ý kiến muốn viết thư lên bộ giáo dục bênh vực và ca tụng toa. Như vậy, bộ càng không có lý do gì đổi tao ra miền Trung nữa."


Chuyên đáp xuôi :


"Tùy các toa tính toán, định liệu. Moa rất cảm kích khi thấy các toa đã bênh vực moa hết lòng."




























No comments: