Monday, December 12, 2016

DU TỬ LỆ * VŨ TÀI LỤC



Vũ Tài Lục, một mất đi, khó người thay thế

Du Tử Lê




Từ phải qua: Trần Lê Nguyễn, Ngọc Dũng, Thanh Tâm Tuyền, Vũ Tài Lục, cô dâu chú rể Duy Thanh và các phụ dâu. (Hình Duy Thanh)







Tới hôm nay, khi ông không còn nữa, tôi vẫn không biết nên chọn chỉ-danh nào để biểu thị về ông một cách đầy đủ mà, ngắn gọn nhất?!?


Lý do, mỗi người, tùy cơ duyên, vị trí, tương quan hay sự hiểu biết về ông mà, sẽ dành cho ông một chỉ-danh nào đó…


Tôi biết, nhiều người đã nhìn ông như một nhà Tử Vi Đẩu Số, do say mê cuốn “Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư” (dịch từ cuốn sách cùng tên của Trần Đoàn” hay, “Tử Vi Tinh Điển”)… Hoặc từng tìm đến ông, để nghe ông nói về vận mệnh của mình hay người thân; với tất cả lòng khâm phục, kính ngưỡng.


Tôi biết, nhiều người đã coi ông như một nhà tướng mệnh học, do từng đọc cuốn “Tướng Mệnh Khảo Luận” hoặc “Nghệ Thuật Coi Tướng”…


Tôi biết, nhiều người khác, lại nhìn ông như một nhà Chính-trị-học, y cứ trên những tác phẩm sâu sắc mà ông đã cho xuất bản, như cuốn “”Quốc Tế Chính Trị,” “Thủ Đoạn Chính Trị,” hoặc “Những Quy Luật Chính Trị Trong Sử Việt”…


Tôi cũng biết, nhiều người khác lại nhìn ông như một nhà xã hội học, khi họ đọc những tác phẩm như “Thân Phận Trí Thức,” “Những Khuôn Mặt Tài Phiệt”… (1)


Họ Vũ cũng được một số bằng hữu (giới hạn) biết rằng ông còn có tài bắt mạch, viết toa thuốc cho vài bằng hữu đặc biệt, ông chọn giúp…


Với kiến thức bao trùm nhiều lãnh vực khác biệt như vậy, tôi trộm nghĩ, có thể nhiều người dễ dàng đồng ý chấp nhận một cách trân trọng hai chữ học giả, dành cho ông.


Chọn lựa chỉ danh trên, tương đối thích ứng với tài năng ngoại khổ của ông. Nhưng, điều đó không có nghĩa sẽ được toàn thể đám đông, bằng hữu của ông ưng thuận.


Do đó, trong bài viết ngắn này, tôi xin được dùng bốn chữ ngắn, gọn “Ông Vũ Tài Lục.” Với tôi, chỉ nội tên gọi của ông không thôi, cũng đã đủ nói lên giá trị tài năng, nhân cách của một người Việt Nam đặc biệt này.


Chọn lựa này của tôi, cũng tương hợp với quan điểm chung của các thành viên trong gia đình tôi là “sự mất đi của ông Vũ Tài Lục, là một mất đi khó có người thay thế.” (2)


Lý do chúng tôi dễ dàng đồng ý với nhau về kết luận trên (nhất là T.), vì chúng tôi thấy, từ Đông qua Tây, những “cao thủ” Tử Vi, Tướng Mệnh nổi tiếng, rất hiếm người viết sách về những đề tài nằm ngoài phạm vi họ thủ đắc. Ở miền Nam trước đây, dư luận cũng thường nhắc tới Thầy Chiêm, ông Ba La… Nhưng trong số những tên tuổi ấy, rất hiếm người viết sách về lãnh vực mà họ sở đắc. Càng ít hơn nữa, nếu đó là những lãnh vực nằm ngoài, xa cách hẳn thế giới tử vi, tướng mệnh… Thí dụ các lãnh vực như:


Chính trị, xã hội…; đến mức độ dư luận không ngần ngại gọi họ là học giả, như trường hợp Vũ Tài Lục.


.


Lần đầu tiên tôi gặp ông Vũ Tài Lục là khoảng giữa năm 1971, ở Sài Gòn; một kios sách – – Như một thứ “Tiền trạm” của một thanh niên mà, dân trong nghề làm xuất bản sách quen gọi là Thành-Hiện-Đại.


“Địa chỉ hoa” này, không chỉ là nơi Thành-Hiện-Đại dùng để tiếp xúc với các nhà xuất bản, những cá nhân có sách mới in mà, còn là chỗ để Thành-Hiện-Đại đề nghị, phân công cho các dịch giả thời đó, dịch những tác phẩm ngoại quốc mà nhà phát hành Hiện Đại của anh Thành muốn có. Quán sách có vị trí khá thuận tiện cho mọi tìm kiếm. Nó không có tên, nhưng nằm ngay ngã tư Công Lý và đường Lê Lợi (gần rạp Cinéma Lê Lợi, nhà hàng Thanh Bạch).


Tôi không rõ hôm đó, họ Vũ đến tìm, chờ gặp Thành-Hiện-Đại để giao sách hay thu tiền bán sách? Dù chưa từng giao thiệp, nhưng vừa gặp gỡ, chúng tôi đã nhận ra nhau, như thể biết nhau từ trước. Sau một hai câu thăm hỏi xã giao, tác giả “Tướng Mệnh Khảo Luận” hỏi tôi có thể theo ông về nhà ông ở đường Bắc Hải, khu khám Chí Hòa? Thấy tôi có vẻ ngơ ngác, ông nói rõ:


“Tôi đang muốn tìm một người có tướng mạo, dáng đi có ghi trong sách cổ, mà chưa thấy ở ngoài sách. Giờ tình cờ gặp anh, tôi muốn mời anh về nhà, nói chuyện dễ hơn…”


Bị khích động vì lời nói của ông, cộng thêm tò mò… tôi nhận lời; bỏ ngang công chờ đợi Thành Hiện Đại.


Tôi nhớ thời gian đó, dường như học giả Vũ Tài Lục chưa lập gia đình. Căn nhà trong một ngõ khá rộng, cuối đường Bắc Hải, nhỏ thôi, nhưng tươm tất, ngăn nấp và nhất là sách… Tôi không biết ông có tất cả bao nhiêu cuốn? Nhưng phải nói là sách chất quanh mấy vách tường. Đa số là sách ngoại quốc và chữ Tàu. (Hình ảnh này, tôi cũng gặp lại trong căn nhà của ông, thành phố Huntington Beach).


Họ Vũ chỉ tôi chiếc ghế đối diện với ông ở một khoảng cách vừa đủ cho tôi cảm thấy thoải mái và, ông cũng dễ dàng “quan sát” tôi. Vì không nói thêm điều với nhau; nên để giữ cho mình sự bình thản, tôi nhìn từng gáy sách nơi các bức tường. Tôi không biết tình trạng “im lặng vô tuyến” giữa chúng tôi, kéo dài bao lâu? Chỉ nhớ sau đấy, họ Vũ bảo tôi, làm ơn đứng lên; đi lại, một cách tự nhiên trong phòng khách nhỏ đó…


Sau nhiều lượt đi tới, đi lui, tôi chờ nghe câu nói đại ý…đủ rồi”… của nhà tướng số lừng danh… Nhưng không thấy! Tôi phải tự ý cho phép mình “kết thúc cuộc khảo sát bất đắc dĩ” với tác giả “Nghệ Thuật Coi Tướng” – – Và, thấy ông ghi chép gì đó, nơi cuốn sổ tay. Ông cũng nói cho tôi biết, tướng mạo và dáng đi của tôi, theo danh từ chuyên môn, thuộc loại gì đấy! Tôi không hiểu và, cũng không chờ đợi. Điều tôi chờ đợi được nghe nơi ông về việc tôi có hy vọng gì về “tiền tài hay sự nghiệp” trong tương lai không? Như thể đó là phần ông trả công cho tôi đã theo ông về tận nhà riêng, để “chiêm nghiệm!” Nhưng ông thản nhiên, lạnh lùng như không hề có chút bận tâm nào về sự có mặt của tôi.


Sau lần gặp gỡ “chính thức” vừa kể, đôi lần tôi thoáng thấy ông tới tòa soạn Việt Chiến ở đường Võ Tánh. Tôi biết tờ Việt Chiến do kiến trúc sư Nguyễn Hữu Đống chủ trương. Chỉ không biết là họ Vũ cộng tác hoặc giữ vai trò gì? Tất cả những lần gặp tình cờ kia, tôi đều không cảm thấy thuận tiện dừng xe, thăm hỏi.


Dù chúng tôi vẫn thường xuyên liên hệ với Thành-Hiện- Đại về sách xuất bản, cũng như vấn đề tiền bạc… Nhưng không một lần thêm, tôi gặp lại ông ở “tiền trạm” Công Lý … Lê Lợi hoặc tại kho sách của Thành-Hiện-Đại. Mãi tới đầu thập niên 80, khi nhà văn Mai Thảo dọn về Orange County từ thành phố Seattle và, sau đó là sự có mặt của nhạc sĩ Phạm Đình Chương đến từ trại đảo đầu năm 1981.


(Kỳ sau tiếp)


_________


(1) Tên tất cả những tác phẩm của học giả Vũ Tài Lục, được nhắc tới trong bài viết này, là tài liệu hiện có trên trang mạng Wikipedia-Mở.
(2) Học giả Vũ Tài Lục mất ngày 18 tháng 10 năm 2016, tại nhà riêng ở thành phố Huntington Beach, miền nam California, hưởng thọ 87 tuổi.





__._,_.___






















Du Tử Lê







Từ phải qua: Trần Lê Nguyễn, Ngọc Dũng, Thanh Tâm Tuyền, Vũ Tài Lục, cô dâu chú rể Duy Thanh và các phụ dâu. (Hình Duy Thanh)


(Tiếp theo kỳ trước)


Thời gian “đôi bạn chân tình” Mai Thảo/Phạm Ðình có mặt ở quận Cam, là thời gian chúng tôi ở căn nhà gần cuối đường Ranchero Way. Cuối tuần họ thường đến chơi… Những lần đó, thỉnh thoảng họ cũng rủ thêm hai người bạn mà, họ thực sự quý mến, thân thiết là Vũ Tài Lục và, Nguyễn Cao Kỳ.


Chính từ những gặp gỡ thảng hoặc kia mà, tình thân giữa tôi và họ Vũ tăng dần, xóa nhòa phần nào dè dặt (nơi tôi). Cũng từ sự xích gần nhau hơn đó, sau này, những lúc chỉ có T. và tôi, nhà văn Mai Thảo thường kể một số điều về tính khí “cổ quái” của con người “ngoại khổ” Vũ Tài Lục, cho chúng tôi nghe.


Chẳng hạn, qua tác giả “Căn nhà vùng nước mặn,” chúng tôi được biết bà Tuyết Mai, người bạn đời thuở đó của ông Kỳ, là bà con với ông Lục. Cũng qua nhà văn Mai Thảo, tôi mới biết ông Lục có nhận coi tử vi cho những người biết, tìm đến ông hoặc được ai đó giới thiệu. (Cho đến ngày từ trần, họ Vũ không hề có một dòng chữ quảng cáo hay phổ biến số điện thoại của ông trên báo…)


Việc nhận coi tử vi của họ Vũ là sự kiện chưa hề xẩy ra trong suốt 20 năm ở Saigon của tác giả “Nghệ thuật coi tướng.”


Tôi không biết, có phải vì vậy mà, hơn một lần ông Vũ Tài Lục đã hỏi nhà văn Mai Thảo, có biết ông ấy là ai trong cuộc đổi đời này không?


Dĩ nhiên tác giả “Ðêm Giã Từ Hà Nội” lắc đầu. Họ Lục nói ngay, không chút ngập ngừng, mặc cảm:


“Tôi hành nghề coi bói, cũng giống như một thằng ăn mày thôi. Nó chẳng khác gì nhau hết!”


Nhưng, thưa bạn, đó chỉ là một cách nói vì, vẫn theo lời kể của nhà văn Mai Thảo thì:


Ông Vũ Tài Lục rất… “kỵ” những người khách đến trễ giờ. Ông không cần biết bạn ở tiểu bang khác về hay, ở ngay quận Cam. Mỗi khi có hẹn, trước giờ khoảng vài phút, ông thường vén màn nhìn ra đường. Nếu thấy xe của khách thì, đúng giờ ông sẽ mở cửa mời vào. Ngược lại quá giờ, ông đuổi về; không cần biết lý do…


Họ Vũ cũng nổi tiếng là người nói thẳng thừng, nói “vỗ mặt” khách mà, không quan tâm tới tự ái, sĩ diện của khách, dù họ là ai! Một khi, qua lá số tử vi, ông thấy đó là người có quá khứ thiếu phẩm chất làm người…


Nặng hơn, ông từ chối không coi, thẳng thừng đuổi người khách đó, dù họ đi với ai hoặc, do ai giới thiệu…


Nhà văn Mai Thảo cũng kể, không dưới một bà khách, bực dọc, nằng nặc hỏi lý do bị từ chối, khiến họ Lục đã nói thẳng vào mặt người đó, đại ý “số của bà là số của một con đ…, cần gì phải coi nữa?!?


Chính vì tính khí… “cổ quái” của ông mà, mỗi khi cần ông, dù có chút tình thân, chúng tôi luôn đến sớm, trước giờ hẹn ít nhất 10 phút. Tôi cũng không quên dặn dò những người nhờ tôi hẹn với ông họ Vũ, điều quan trọng ấy.


Dù tính khí ông Vũ Tài Lục có phần “cổ quái” theo cách nói của nhà văn Mai Thảo, hoặc thói quen nói “vỗ mặt” khách của ông… Nhưng tôi tin rất nhiều người đã nhận được từ ông, những hướng dẫn chí tình, cần thiết khi họ tìm đến ông với những khó khăn, bế tắc trong đời thường.


Tôi không biết trường hợp khác, riêng với gia đình tôi thì từ T., đến cháu Orchid, mỗi khi có một “vấn nạn” lớn không thể tự giải quyết, họ đều tìm đến “Ông Thần” Vũ Tài Lục (chữ chúng tôi dành cho ông).


Ở tất cả những lần tìm đến “Ông Thần” của gia đình chúng tôi, ông không chỉ hiện ra như một thầy tử vi, tướng số chưa từng nói sai một lần nào mà, ông còn như một nhà “tư vấn ngoại hạng,” về những vấn đề chuyên môn nằm ngoài lá số nữa.


Ngay khi còn nhỏ tuổi, lại lớn lên ở đất Mỹ, nhưng tôi nhớ, ít nhất hai lần cháu Orchid của chúng tôi, đã phải “cầu cứu” Bác Lụcsau những lần xuống tinh thần.


(Còn tiếp một kỳ)










































(Tiếp theo và hết)


Ở lãnh vực sinh hoạt truyền thông, báo chí của con người “ngoại khổ” Vũ Tài Lục, nếu không tình cờ gặp nhà báo Nguyễn Mạnh Cường, tôi không hề biết rằng, họ Vũ còn có một thời gian điều hành nhật báo Lập Trường vào đầu thập niên 1970, trong vai trò chủ nhiệm mà, nhà báo Nguyễn Mạnh Cường được mời vào vị trí tổng thư ký. (1)


Tuy nhiên, ấn tượng sâu đậm nhất mà họ Vũ để lại trong tôi, ngay tự những năm tháng quê nhà, là kiến thức, tầm hiểu biết sâu, rộng của ông, ở nhiều lãnh vực khác nhau; nhất là lãnh vực chính trị. Tới hôm nay, dù đã trải qua mấy chục năm, mỗi khi đọc lại những trang sách có tên “Huyền Thoại Trương Lương,” mở vào tác phẩm “Thủ Ðoạn Chính Trị” của Vũ Tài Lục, tôi vẫn còn khâm phục về những nhận định, phân tích bất ngờ, khác hẳn những ghi nhận của những học giả khác về nhân vật Trương Lương, một trong “Tam kiệt” xây dựng cơ đồ nhà Hán, trong cuộc tranh hùng Hán-Sở của lịch sử Trung Quốc nhiều nghìn năm trước.


Dưới dây là những dòng chữ của tác giả cuốn sách nổi tiếng “Thủ Ðoạn Chính Trị” mà thời gian hoàn tất được ghi là “20 tháng 7, 1968”:


“Cách đây hai ngàn một trăm tám mươi năm, vua nhà Tần là Doanh Chính thống nhất Trung Quốc, tự hiệu là Tần Thủy Hoàng, ngụ ý muốn bảo cho người đời hay rằng dòng họ nhà ông sẽ đời đời cai trị Trung Quốc. Nhưng chưa trọn mười lăm năm và truyền nhau chưa hết hai đời thì nhà Tần đã bị lật đổ. Huyền thoại Trương Lương ra đời trong khung cảnh lịch sử này. Trương Lương là con cháu dòng dõi của nước Hàn (một trong sáu nước bị nhà Tần thôn tính.) Cha ông của Trương Lương đã năm đời làm tể tướng nước Hàn. Khi Hàn bị Tần diệt, Trương Lương liền đem hết sản nghiệp của mình đi tìm một thích khách để ám sát Tần Vương. Ðến nước Triều Tiên làm Lương Hải Quân, Trương Lương gặp một dũng sĩ với sức muôn người không địch, có thể múa đôi chùy nặng chừng năm trăm cân nhẹ như người thường cầm hai chiếc quạt. Trương Lương cùng người dũng sĩ liền về Bác Lãng Sa, đón Tần Thủy Hoàng đi săn ở đây mà giết. Kết quả quả chùy ngàn cân đã đập nát chiếc xe giá không có Tần Thủy Hoàng ngồi trong. Chết hụt, Tần Thủy Hoàng ra lệnh tầm nã Trương Lương. Khắp nơi mật vụ bủa lưới. Việc làm kinh thiên động địa kia khiến cho nhân dân khắp nơi tán tụng. Trương Lương còn trẻ lại làm việc động trời nên chỉ trong ít ngày Trương Lương đã trở thành một vị thiếu niên anh hùng, người của thần thoại trong đầu óc nhân dân. Nhưng trước mắt nhà chính trị, trước mắt những con người lão luyện giang hồ thì công việc ném chùy ở Bác Lãng Sa của Trương Lương chẳng qua chỉ là một hành vi vung kiếm vươn người lên mà quyết đấu của kẻ thất phu, chỉ là một thứ anh hùng chủ nghĩa cá nhân thoát ly quần chúng không có tổ chức. Với hành vi đó thật khó lòng mà lật đổ cả một bộ máy bạo ngược của nhà Tần, khó lòng đương nổi với cuộc cách mạng có trăm đầu ngàn mối. Tuy nhiên, họ cũng nhận là cái phẩm chất thanh niên của Trương Lương thật là đáng quý. Tấm lòng yêu chánh nghĩa nhiệt thành, lương tâm sáng rọi muốn cứu đời, cứu người là những chất liệu nếu đem rèn đúc với sự hiểu biết nữa thì phải thành thứ vũ khí đạp đổ bạo Tần…” (Nguồn: Nguyễn Kim Vỹ, người tạo E-Book “Thủ Ðoạn Chính Trị” của Vũ Tài Lục)


Từ kết luận “Tấm lòng yêu chánh nghĩa nhiệt thành, lương tâm sáng rọi muốn cứu đời, cứu người (của Trương Lương) là những chất liệu nếu đem rèn đúc với sự hiểu biết nữa thì phải thành thứ vũ khí đạp đổ bạo Tần,” tác giả đưa người đọc tới gặp một nhân vật tên là Hoàng Thạch Công – – Người thử thách rồi “rèn luyện” Trương Lương thành một quân sư tài ba để giúp Lưu Bang sau này! Nhưng, đó lại là một nhân vật theo họ Vũ, vốn không có thật! Vậy, những gì Trương Lương học được là từ đâu? Bởi ai?


Tác giả “Thủ Ðoạn Chính Trị” giải mã bí ẩn này bằng một nhận định mới mẻ, độc đáo:


“Hoàng Thạch Công hoàn toàn là một huyền thoại, Hoàng Thạch Công chính là bản thân lịch sử hiển hiện thành người dã sử để tô điểm thêm cho cái tài an bang tế thế tột bậc của Trương Lương. Cuộc đời và sự nghiệp của Trương phải có Hoàng Thạch Công thì mới thành tựu được. Mười ba năm sau vụ ám sát Tần Thủy Hoàng là mười ba năm Trương Lương theo học thầy Hoàng Thạch Công, nhưng ông thầy đó lại không có thực. Vậy thì lời dạy trong mười ba năm ấy đúng ra là lời dạy của lịch sử, của thực tiễn đấu tranh…” (Nđd)


Họ Vũ nhấn mạnh từ một thanh niên với lý tưởng, lãng mạn, Trương Lương được “lịch sử” dạy rằng:


“Lề lối tác loạn vô chính phủ và khủng bố không đủ khả năng để tiêu diệt guồng máy thống trị bạo Tần (…) Lúc Trương Lương cúi xuống nhặt dép cho ông lão rồi quỳ xuống xỏ dép vào chân người lạ, chính là lúc mà Trương Lương đã từ bỏ hẳn cái học vô ích của mình từ trước đến nay, dứt khoát hẳn với cái thân phận danh gia tử đệ ra mặt đứng vào cái thế chính trị mới để lao vào cuộc đấu tranh thời đại của thân phận áo vải làm hoàng đế sau này là Lưu Bang…”


Cảnh cúi xuống xỏ dép cho Hoàng Thạch Công của Trương Lương, khiến họ Vũ Tài Lục trực nhớ: “Cảnh ấy cũng tựa như cảnh Trifimo trong vở kịch Ciseraie (Tchekov) đánh chiếc xe troika dời bỏ khu rừng cũ để vào cuộc đời mới, cuộc đời mới của Trương Lương là trở nên một tay chính trị nhà nghề, thoát bỏ hẳn cái xác chính trị dũng sĩ trước kia…” Cho thấy sở học và đọc sâu, rộng của họ Vũ.


__.

No comments: