Sunday, November 27, 2016

VIỆT NAM HÔM NAY


Những phiên chợ lạnh


Miền Trung, hai nghề nông và ngư vẫn là phương kế sinh tồn chủ yếu. Từ Tết Nguyên đán đến nay, khúc ruột của đất nước hình chữ S này nhận chịu hết tai họa này đến tai họa khác, mà họa nào cũng lớn. Vì đối với người miền Trung, có họa nào lớn hơn mất mùa và không đi đánh bắt được. Chợ miền Trung trở nên lạnh lẽo vô cùng…





Chợ cá đìu hiu ở Huế, các gian hàng cá vắng hoe



Mất mùa, không còn cá để đánh bắt

Miền Trung mất mùa vì sâu bọ, rầy. Nhưng lạ ở chỗ càng bơm thuốc diệt rầy thì chúng càng sinh sôi nhanh, những cánh đồng cháy đen, trơ gốc rạ… Một mùa thiếu, đói đang đến với người nông dân





Cá đánh bắt xa bờ cũng không ai mua


Những đoàn tàu trước đây đi đánh bắt xa bờ đang lùi dần vào gần bờ vì sợ tàu Trung Quốc rượt đuổi, đâm phá, giết chóc. Nhưng đánh bắt gần bờ còn gặp đại nạn: hàng triệu xác cá trôi nổi dọc bờ biển từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên – Huế đã làm cho các ngư dân đánh bắt gần bờ phải treo lưới.


Ông Vận, một ngư dân Quảng Bình, than thở:“Người miền Trung hết đất sống chứ không đùa đâu!”.

- “Đất mình còn rộng, sao lại hết đất sống hả bác?” Tôi khích.

- “Nghĩ sao mà cậu hỏi vậy?! Người mình chủ yếu làm ruộng và đánh cá, bây giờ ruộng thì chết khô, mấy miếng ruộng ngon thì nhà nước trưng thu cho tụi Trung Quốc nó thuê làm nhà máy, xí nghiệp. Ra khơi thì nó phá, nó giết; vào bờ thì nó xả độc làm cá chết như rạ vậy mà còn nói chi nữa đất sống!”


- “Không lẽ nào…?”

- “Lẽ với phải chi nữa. Đất nước mạnh nhờ vào tuổi trẻ, nhưng chỗ nào có Trung Quốc tới thì thanh niên hư hỏng tất: trai thì chích choác, đâm thuê chém mướn; gái thì mắt xanh mỏ đỏ bán dâm. Giờ thanh niên ăn chơi sa đọa, tương lai thật khó lường!”


- “Nhưng đâu phải ai cũng ăn chơi? Vẫn có người học hành, làm ăn lương thiện mà bác?”

- “Cậu phải nhớ là nuôi một thằng xã hội đen trong nhà bằng nuôi ba thằng đi học đại học nếu nói về mức tiêu phá của nó. Một xóm mà có vài thằng xã hội đen thì xem như hỏng. Mà bây giờ thì quá nhiều. Nói luôn, có bị bắt tui chịu. Xã hội này cứ ba thằng sinh viên thì tốn kém bằng một thằng giang hồ, ba thằng giang hồ thì tốn kém bằng một thằng xã hội đỏ.”





Gà vịt trở thành món hot


- “Xã hội đỏ? Là gì thưa bác?”

- “Tui nói vậy anh hiểu gì mặc anh, tui không giải thích đâu! Chỉ biết là xã hội đen nó ăn hại, còn xã hội đỏ nó tàn hại.”

- “Bác đánh cá trên sông được mấy ngày rồi?”

- “À, tui đánh được ba ngày rồi. Chủ yếu là đánh lưới chụp rồi lặn xuống đáy mà bắt thôi.”





Quán xá trên bãi biển không một bóng người


- “Trước đây bác đánh cá ở đâu? Cá chết trong những ngày vừa qua ảnh hưởng như thế nào hả bác?”

- “Trước đây hai năm tui đánh bắt xa bờ, chủ yếu là ngư trường Hoàng Sa. Sau đó thì vì rủi ro quá cao, nên tui bán tàu lớn, mua một cái tàu nhỏ đánh bắt gần bờ. Bữa nay đang định bán cái tàu nhỏ vì không dùng nữa. Cá mắm kiểu đó thì đánh bắt xa hay gần bờ chi cũng chết. Tui đã lùi vào sông để đánh bắt.”

- “Bác thấy đánh bắt trên sông ra sao?”


- “Ui chao, trên sông thì không gọi là đánh bắt được. Cá làm gì còn mà đánh bắt! Chẳng qua là đi vớt vát vậy thôi. Gần đây cá sông trở nên đắt đỏ. Người ta xúm nhau nuôi nhưng thức ăn cho cá thì cũng của Trung Quốc cả đấy!”


Và sắp tới đây, vừa mất mùa, vừa ô nhiễm môi trường, lại vừa không còn cá để đánh bắt… liệu người ta sống dựa vào gì?




Ghe thuyền đánh cá gần bờ


Những khu chợ lạnh…


Dạo một vòng quanh các chợ từ Quảng Ngãi, Quảng Nam, Thừa Thiên – Huế, Quảng Trị… Có thể nói là đi đâu cũng gặp cảnh chợ đìu hiu.

Bà Thúy, nông dân ở huyện Quảng Điền, Thừa Thiên – Huế, chuyên đánh cá trên sông Bồ, chảy ngang qua Quảng Điền. Bà đi bán cá ở chợ Tây Ba, trên tay cầm một xấp tiền lẻ dày cộm mà mặt bà buồn rười rượi.

- “Bán cá được mà sao buồn vậy cô ơi?” Tôi hỏi bà Thúy.

- “Ừ, thì bán được giá hơn mọi khi. Nhưng thấy sông ngày càng hiếm cá, người bắt thì nhiều hơn mà chợ thì vắng vẻ như chùa bà Đanh kiểu này thì buồn nẫu ruột. Mình kiếm được nhiều tiền nhưng mọi người chung quanh đều khóc lên khóc xuống vì mất mùa, không đánh bắt được, không có cá để bán, không có tiền nộp học phí cho con, không có tiền trả tiền điện hằng tháng… Hỏi như vậy thì mình biết sống với ai đây!



Đánh cá trên sông La, Hà Tĩnh


Chung hoàn cảnh, các bãi biển miền Trung hầu như vắng khách du lịch. Các chủ kinh doanh khách sạn và nhà hàng chuyên bán hải sản đều xếp vó, ngáp ruồi. Chưa bao giờ tình hình kinh tế miền Trung lại phải ảm đạm đến mức như đang thấy. Không biết tình trạng này rồi sẽ kéo dài đến bao lâu? Bởi miền Trung vốn là xứ nghèo. Giờ lại thêm những phiên chợ lạnh!

Rau ở Lâm Đồng tan nát vì lũ

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-11-15
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
Cải xanh trước ngày lũ đến
Cải xanh trước ngày lũ đến
RFA
Trong lúc miền Trung bị ngập lụt từ Hà Tĩnh đến Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên… thì cao nguyên Lâm Đồng cũng bị ngập lụt xả lũ hồ Đơn Dương. Trong đó, huyện bị ngập nặng nhất là huyện Đơn Dương. Đặc biệt, tỉnh Lâm Đồng vốn dĩ là tỉnh chuyên về cây cà phê, cây chè và một số loại cây cao sản khác, chỉ có huyện Đơn Dương và thành phố Đà Lạt là nơi trồng rau nhiều nhất. Hay nói cách khác, đây là vựa rau của cả miền Trung. Nhưng, việc xả lũ lại tác động trực tiếp và nặng nề nhất đến Đơn Dương và Đà Lạt.

Rau củ quả bị hư hại nặng

Bà Truyện, cư dân xã Tân Thành huyện Đơn Dương, Lâm Đồng, chia sẻ: “Huyện Đơn Dương này nè, nhưng bên chị không ngập, phía bên kia đường mới ngập. Bên này không dính dáng gì ngập lụt hết nhưng bên kia đường thì thiệt hại quá nhiều, nhà kính, lưới hư hết, cầu đường bị hư, thiệt hại nặng lắm!”
Bên này không dính dáng gì ngập lụt hết nhưng bên kia đường thì thiệt hại quá nhiều, nhà kính, lưới hư hết, cầu đường bị hư, thiệt hại nặng lắm!
-Bà Truyện
Theo bà, hiện tại ở huyện Đơn Dương đang có một chuyện hết sức khôi hài, nghĩa là cách nhau một con đường, bên này đường vẫn đang kéo ống tưới cây vì thiếu nước, mưa không đáng kể, mà những cây mưa lẻ như vậy càng làm cho rau củ quả đang trồng dễ bị dập vì axit trong nước mưa, chính vì vậy, sau trận mưa, bà con phải kéo ống ra tưới cây.
Bên này đường thi nhau tưới cây thì bên kia đường, nước ngập đến nửa nhà, có nơi ngập đến mái hiên, rau củ quả chìm trong biển nước. Và cả một vựa rau Đơn Dương, Lâm Đồng trở thành một vựa nước. Trong khi đó, mùa tháng Mười, tháng Mười Một là mùa rau chủ lực, có thể mang lại lợi nhuận cao  nhất trong cả năm.
Vì mùa tháng Mười, tháng Mười Một là mùa rau đặc biệt, không giống với bất kỳ mùa rau nào khác, hầu như trên cả nước chẳng có nơi nào có thể trồng được rau, các vựa rau củ quả ở Tuy Hòa, Phú Yên, Hội An, Đại Lộc, Quảng Nam, Quảng Điền, Thừa Thiên Huế, Ba Đồn, Lệ Thủy, Quảng Bình và các vựa rau ở Sapa, Bắc Hà, Lào Cai, các huyện ngoại ô Hà Nội đều trong tình trạng ngập úng, không có rau để cung cấp cho thị trường. Lúc này, chính rau củ quả ở các vựa rau Đơn Dương, Đà Lạt, Lâm Đồng và Đắk Lắk sẽ bước ra thị trường cả nước, tuyên chiến với rau củ quả Trung Quốc.

trong-tieu-622.jpg
Những hạt tiêu vớt vát. RFA
 
Mà một khi rau ở các vựa rau này bị hư hại, thị trường rau củ quả trên cả nước sẽ bị tê liệt, rau củ quả Trung Quốc có cơ hội thả sức tung hoành trên thị trường Việt Nam. Có một thực tế là bấy lâu nay, rau củ quả Việt Nam vẫn còn giữ được một góc an toàn bởi các vựa rau Việt Nam vẫn còn trụ lại được, nhất là vào mùa khan rau tháng Mười, tháng Mười Một. Chính các vựa rau Việt Nam đã chiếm một phần không nhỏ thị trường Việt Nam đã đẩy được một phần rất ;lớn rau Trung Quốc không thể bén mảng tới bếp ăn người Việt có quan tâm đến nguồn cung cấp rau.
Nhưng với đà hiện tại, các hồ thủy điện thi nhau xả đập khắp miền Trung và các làng trồng rau đều chìm trong biển nước thì hơn bao giờ hết, đây là cơ hội để rau củ quả Trung Quốc tràn lan và độc chiếm thị trường Việt Nam. Hơn nữa, không bao lâu sắp tới đây, rau củ quả Trung Quốc được nhập sang Việt Nam miễn thuế 100%. Như vậy cũng đồng nghĩa với tương lai của nông dân Việt Nam bị cả ba mũi dùi tấn công, một mũi dùi thủy điện xả đập trong mùa rau chủ lực, một mũi dùi miễn thuế cho rau củ quả Trung Quốc do nhà nước đâm và một mũi dùi giá thành rất rẻ bèo, màu sắc hấp dẫn và đầy độc tố của rau củ quả Trung Quốc.

Rau bị ngập úng, thất thu nặng nề

Chị Nguyên, một nông dân ở xã Ninh Gia, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng, chia sẻ: “Qua cái mùa mưa vừa rồi và xả lũ thì bà con bị hư hại nhiều, bà con bên thấp thì bị, cao thì đỡ hơn. Cả huyện gần như bị hơn ¼ huyện. Những người làm lagim bị thiệt hại nhiều lắm, gần như bị hết. Trồng cái hàng này y như đánh bạc vậy đó, được mùa này mất mùa nọ huống gì bị lụt nữa. Như người đi buôn còn bị, nhiều người bỏ ra cả tỷ đồng, hoặc có nhà đầu tư cả mấy trăm triệu, rồi ướt là hư hết, xả lũ một cái là họ bị hết.”
Chị Nguyên cho biết thêm, hiện tại đang là vụ trồng cà rốt, cà chua và các loại su hào, xà lách của huyện Đơn Dương. Trận ngập úng tuần trước đã nhấn chìm toàn bộ các vườn trồng rau ở huyện này. Và những loại rau củ quả bị nhấn chìm đều hư hại toàn bộ, không sống sót một mống nào. Như vậy cũng đồng nghĩa với việc gia đình chị cũng như hàng trăm gia đình nông dân khác thất thu ngay trong vụ rau chủ lực. Bởi theo kinh nghiệm mọi năm, nếu vụ rau tháng Mười, tháng Mười Một không thành công thì coi như cả năm chỉ đủ thu nhập để mua gạo, chi phí hằng ngày.
Qua cái mùa mưa vừa rồi và xả lũ thì bà con bị hư hại nhiều, bà con bên thấp thì bị, cao thì đỡ hơn. Cả huyện gần như bị hơn ¼ huyện. Những người làm lagim bị thiệt hại nhiều lắm, gần như bị hết.
-Chị Nguyên
Vụ rau Tết không phải là vụ rau chủ lực của các vựa rau trên cả nước bởi vụ rau này hầu hết tất cả mọi nông dân đều có thể trồng được nên giá thành thấp, người nông dân chỉ đủ thu nhập để mua sắm Tết, khó mà dư được để tích lũy.
Với tình trạng hiện tại, mỗi gia đình bị thất thu ít nhất cũng ba chục triệu đồng, có gia đình bị mất lên đến hai, ba trăm triệu đồng. Và chắc chắn các nông dân trồng rau củ quả ở Đơn Dương và một số nông dân ở thành phối Đà Lạt sẽ bị lâm nợ sau đợt lũ này. Vì người nông dân vốn có thu nhập rất thấp so với các nhóm ngành nghề khác. Một khi muốn đầu tư trái vụ phải tăng cường vốn để mua lưới, mua một số nông cụ đặc biệt để đảm bảo cây trong vườn không bị mưa nặng hạt, không bị ngập úng.
Nhìn chung, các nông dân ở Đơn Dương và Đà Lạt, Lâm Đồng đã hoàn toàn thất thu trong vụ này, đặc biệt là họ thất thu sau khi tự vận động tạo quĩ để ủng hộ đồng bào vùng lũ ở Lệ Thủy, Ba Đồn, Quảng Bình và Hương Khê, Hà Tĩnh.
Và có một điều đặc biệt nữa là hầu hết các nông dân ở Đơn Dương, Đà Lạt, Lâm Đồng đều kêu gọi các đoàn từ thiện và cứu trợ đừng đến chỗ của họ vì họ còn trụ được mà hãy dồn hết những món quá đó đến Bắc miền Trung, nơi những trận lũ do thủy điện gây ra hoành hành và cái đói, cái lạnh cũng đang tác oai tác quái.
Ngoài ra, các nông dân Đơn Dương cũng kêu gọi những người dân chịu thiệt hại nơi vùng lũ do xả đập thủy điện hãy cùng đồng hành khiếu kiện thủy điện. Bởi đã quá nhiều lần thủy điện gây thiệt hại khiến cho nông dân điêu đứng nhưng thủy điện chưa bao giờ có một sự đền bù thỏa đáng, thậm chí họ vẫn hành xử với nông dân theo kiểu “sống chết mặc bây, tiền thầy bỏ túi!”.
Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.
 

Ăn chặn quà cứu trợ, nỗi đau sau lũ

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-10-27
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
Học sinh tiểu học ở Cồn Sẻ, Ba Đồn trong những ngày nước rút.
Học sinh tiểu học ở Cồn Sẻ, Ba Đồn trong những ngày nước rút.
RFA photo
Bùn non, cây đổ, nhà đổ và áo quần bị mất, cái đói, cái lạnh sau lũ vẫn còn quanh quẩn đâu đó, nỗi buồn vì mất mát nhà cửa, người thân, mất mát những thứ vốn dĩ đã gắn bó lâu đời với mình vẫn còn canh cánh nơi mỗi người dân vùng lũ đi qua. Những gói hàng cứu trợ, những phong bì chứa chất tình thương đồng loại như một chút lửa sưởi ấm nỗi quạnh quẽ, hoang lạnh nơi vùng lũ. Tuy nhiên, câu chuyện đau khổ, mất mát vì lũ vẫn chưa kịp đi qua thì nỗi đau bị ăn chặn quà cứu trợ lại kéo đến.
Đoàn cứu trợ đi, cán bộ đến thu tiền cứu trợ
Một người dân xã Quảng Trung, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, tên Thiện, chia sẻ: “Trưởng thôn họ gom quà lại rồi chia ra cho đều. Ví dụ như thôn có một trăm nhà mà có sáu chục phần quà thì lấy hết chia lại để một trăm gia đình có đủ quà. Nhưng chưa kịp chia thì bị phanh phui nên mang quà trả lại. Không rõ là họ có trả lại không nhưng mà tịch thu quà thì có, và chẳng biết họ chia kiểu gì nữa! Nói chung là rối rắm lắm!”.
Ông Thiện cho biết thêm là hiện nay, đời sống người dân các xã Quảng Trung, Quảng Thọ, Quảng Văn, Quảng Thiện, Quảng An vẫn chưa kịp hoàn hồn bởi mọi thứ vẫn còn tiêu điều, xơ xác. Hơn nữa, kinh tế chủ lực của các xã này là nông nghiệp, quanh năm suốt tháng bám ruộng đồng, chuyện ăn uống, giỗ chạp, lễ lạc, cho con ăn học, chữa bệnh, hiếu hỉ với xóm làng chỉ dựa vào vài tấn lúa, con trâu, con bò, con gà, con lợn để mà duy trì qua ngày đoạn tháng.
Không rõ là họ có trả lại không nhưng mà tịch thu quà thì có, và chẳng biết họ chia kiểu gì nữa! Nói chung là rối rắm lắm!.
- Một người dân xã Quảng Trung
Thế nhưng chỉ sau một đêm, lũ kéo qua và mang đi tất cả, đời sống đảo lộn, không còn gì để sống, cũng không còn gì để hi vọng bởi chuyện học hành của con cái trong thời gian sắp tới là một chuyện hết sức khó khăn, ngạt thở. Với người dân nơi đây, một phong bì chứa đựng lòng yêu thương, chia sẻ của bà con phương xa, một ký gạo cầm hơi qua đói lạnh hay một viên thuốc cảm mà người trong đoàn cứu trợ đã cho quí còn hơn bất cứ thứ gì. Bởi một miếng khi đói bằng một gói khi no. Hơn bao giờ hết, những suất quà, những đồng tiền chia sẻ giúp cho bà con có cái để tồn tại, để chống chọi với thời tiết lạnh lẽo sau lụt, để có cái mà bỏ vào bụng, kháng chịu bệnh tật vi trùng, môi trường dơ dáy…
Thế nhưng quà chỉ mới trao tay, cầm chưa kịp nóng tay, mừng chưa kịp cười thì cán bộ thôn đã ập đến, yêu cầu bà con phải nộp lại 80% số tiền trong phong bì để họ mang về chia đều cho người trong thôn. Điều làm ông Thiện thấy buồn và thất vọng nhất là tất cả những gia đình được nhận tiền 500 ngàn đồng và một suất quà ở xã Quảng Trung đều là gia đình quá nghèo, mất mát quá nhiều và họ không còn gì để nghèo hơn sau trận lũ này.
Điều này ai trong xã cũng hiểu, cũng biết, nhưng các ông cán bộ thôn lại không biết, lại thu tiền của các gia đình nghèo này để chia đều. Trong khi đó, những người dân khác trong thôn, trong xã đều không muốn chuyện này xảy ra bởi chính họ cũng mong mỏi những gia đình gia đình nghèo khổ kia được nhận nhiều quà cứu trợ hơn nữa để mà tồn tại qua cơn khốn khó.

Thiên hình vạn trạng kiểu chia quà

400.jpg
Bùn non vẫn còn ngập ngụa nhiều nơi. RFA photo
 
Khác với việc chia quà đầy tính bất minh ở Ba Đồn, Quảng Bình, có một số nơi ở huyện Hương Khê, Hà Tĩnh lại có những người đấu tranh để lấy lại phần quà từ người đã nhận để chia. Và đương nhiên, khi quyết lấy lại phần quà, họ có lý lẽ riêng. Như lời của một cán bộ Mặt Trận ở Hương Khê, chia sẻ:
"Vừa rồi ở đây cứu trợ ba xã Hương Giang, Hương Thủy và Gia Phố được 90 suất quà. Riêng Gia Phố được 30 suất quà, mỗi suất 3 triệu đồng và một số thực phẩm, nhưng chia chác không minh bạch, dân họ thắc mắc và cán bộ xã chỉ gởi cho dân có 5 suất thôi. Số còn lại chia cho mấy gia đình không đạt tiêu chuẩn, nghĩa là họ không mấy khó khăn, cũng không mất mát trong đợt lũ vừa qua. Mà chỉ có năm phần được chia minh bạch, số quà kia chia đi đâu thì không biết. Tôi cũng có tổ chức họp xóm để lấy ý kiến của người dân. Người dân muốn kiện bởi số lượng quà lần này về không đúng đối tượng, nó mờ ám ngay từ danh sách nhận quà, chính vì vậy mà chúng tôi phải kiện để lấy quà chia đều, có như vậy người nghèo, bị mất mát mới có chút quà chứ! Mà giờ cũng chẳng biết kiện ai nữa!”.
Người dân muốn kiện bởi số lượng quà lần này về không đúng đối tượng, nó mờ ám ngay từ danh sách nhận quà...
- Một cán bộ ở Hương Khê
Theo vị cán bộ giấu tên này thì nếu như nơi nào khác có lấy lại quà để làm những việc bất minh thì ở ông, riêng cá nhân ông, ông đang cố gắng đấu tranh lấy lại rất nhiều phần quà để chia đều cho rất nhiều gia đình khó khăn nơi đây. Vì lẽ, hầu hết các phần quà đều có giá trị rất cao, có một phong bì ba triệu đồng và nhiều loại lương thực. Và khi lấy danh sách người nhận quà, dường như các nhà hảo tâm đã không tìm hiểu cặn kẽ, họ đã trao nhầm quà. Chữ trao nhầm ông nói ở đây không có nghĩa là trao nhầm tên tuổi người nhận mà trao nhầm tiêu chuẩn người nhận.
Mấy chục suất quà với phong bì ba triệu đồng và nhiều loại thực phẩm, lương thực có giá trị kèm theo đã không trao vào tay người nghèo khổ, bị mất mát mà trao vào một số người đã được phía ủy ban xã chỉ định. Trong khi đó, những gia đình nghèo, thật sự cần cứu trợ thì chỉ được nhận lèo tèo vài suất quà nhỏ đã thông qua sự phân chia, sàng lọc và cắt xén từ ủy ban xã.
Chính vì sự vô lý và thiếu công bằng trong cách cung cấp danh sách người nhận quà đã dẫn đến sự đấu tranh đòi công bằng của rất nhiều người dân trong xã, trong thôn.

Món ngon Hà Nội có an toàn?

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-10-14
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
Ăn sáng vỉa hè Hà Nội.
Ăn sáng vỉa hè Hà Nội.
RFA photo
Hà Nội không chỉ nổi tiếng là một thành phố ngàn năm văn hiến, Hà Thành thanh lịch mà đâu đó sự nổi tiếng này còn gắn liền với một thứ văn hóa phở mắng, bún chửi, cháo hăm he và những món ăn thượng vàng hạ cám nguồn gốc bất minh.
Nếu như trước đây, người dân Hà Nội tự tin về ẩm thực của thành phố này bao nhiêu thì hiện tại, mối nghi ngại của người dân Hà Nội về hầu hết các món ăn ở đây đã làm cho Hà Nội trở nên thiếu ý vị và đáng sợ trong chuyện miếng ăn, chỗ ở.
Không khí Hà Nội xưa trong quán ăn đã mất
Nhà nghiên cứu phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, nhận xét về ẩm thực đường phố Hà Nội: “Ăn thì ăn vậy thôi, ăn theo kiểu ăn coi như không biết chứ tin tưởng thì không, không an toàn, không tin tưởng hơn 80%. Là vì không gian chật hẹp nên mọi thứ cứ bày ra trước mắt, thấy không vệ sinh, đó mới là cái đập ngay trước mắt chứ còn chế biến thì còn không biết nữa. Nguồn thực phẩm thì như một hộp đen, mình không biết được. Họ rửa chén, bát ngay đó, múc phở cũng ở đấy, theo nguyên tắc khe khắt quá thì không được, nhưng cuối cùng thì cũng phải chấp nhận…!”
Đồng cảm với nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên, một nhà văn hiện đang làm việc trong ban điều hành Hội nhà văn Việt Nam, không muốn nêu tên, chia sẻ thêm là cái mà người ta gọi rằng “Tràng An thanh lịch” hay “ngàn năm văn hiến” gì đó chỉ còn đọng lại trên mấy mái ngói rêu phong, trên những bức tường cổ, trên tháp chuông nhà thờ, trên tháp rùa Hồ Gươm hay trên dáng đứng lẻ loi, buồn tủi của chùa Một Cột, và đâu đó còn đọng lại trong một góc khuất tâm hồn người Hà Nội.
Ăn thì ăn vậy thôi, ăn theo kiểu ăn coi như không biết chứ tin tưởng thì không, không an toàn, không tin tưởng hơn 80%.
- Ông Phạm Xuân Nguyên
Cái còn lại, dường như là một thế giới khác với hào nhoáng, cuồng nhiệt và đôi khi rỗng tuếch được khoác chiếc áo văn hóa và ngồi chễm chệ giữa lòng thủ đô Hà Nội. Chính cái kiểu văn hóa giả cầy này nhanh chóng đẩy Hà Nội đến chỗ ăn xổi ở thì. Người ta không còn quan tâm đến sức khỏe của người mua, trồng cẩu thả, bán cẩu thả và đến một lúc nào đó, người mua cũng mua cẩu thả và ăn cho có ăn, chẳng còn quan tâm đến vệ sinh an toàn thực phẩm hay chất lượng thức ăn nữa, miễn cho qua bữa, miễn thấy nggon miệng một chút là được, mọi thứ đều không sao cả.
Cái sự “không sao cả” này lâu ngày trở thành một thói quen và một sự chấp nhận, thậm chí là một điệu sống. Người ta nhầm tưởng giữa hưởng thụ với cam chịu để ăn. Bởi người ta vẫn cứ quan niệm rằng sáng cuối tuần, phải hưởng thụ một bát phở thật ngon miệng hay một bát bún, một phần đậu hủ mắm tôm chẳng hạn, ngồi đâu cũng được, chật chội, ồn ào và dơ dáy một tí cũng không sao, miễn là ngon. Và thậm chí chủ quán có chửi té tát vào mình cũng xem như giải trí, miễn sao có một chỗ ngồi để ăn cho ngon.
Nhà văn này nói rằng đó chỉ mới là khía cạnh bên ngoài, vấn đề người ta xử lý vệ sinh an toàn thực phẩm như thế nào và nguồn gốc, xuất xứ của nó từ đâu thì cả một cái hộp đen bí ẩn nói theo cách của nhà nghiên cứu Phạm Xuân Nguyên.
Đồng cảm với nhận xét của các văn nghệ sĩ, người lao động Hà Nội cũng thừa nhận là hầu hết các quán tại Hà Nội không còn an toàn. Anh Linh, một hướng dẫn viên du lịch, hiện sống tại Hà Nội, chia sẻ: “Nhà hàng cao cấp thì không biết chứ các quán bình thường thì chẳng an toàn, do nguồn gốc thực phẩm ấy. Bảo thực phẩm an toàn thì chẳng biết thế nào…Như bún đậu mắm tôm ấy, cái mắm tôm thì nhiều người ăn vào vẫn bị đi ngoài. Không an toàn chút nào. Như ngồi ngoài vỉa hè, người dân ta cứ ăn vậy thôi chứ ngồi bên vỉa hè làm sao an toàn, có gì che đậy đâu. Rồi mỡ nữa, họ lấy mỡ bẫn, vụn vặt từ Bắc Ninh, họ kiếm lời thì lấy thôi…!”
Anh Linh chia sẻ thêm là hầu hết nguồn thực phẩm tại thành phố Hà Nội đều đến từ hướng Đông Bắc và Tây Bắc, cụ thể là cửu khẩu Đồng Đăng, Lạng Sơn và cửa khẩu Cốc Lếu, Lào Cai. Và đương nhiên đây là nguồn thực phẩm của Trung Quốc. Bên cạnh đó, những người trồng rau xứ Bắc thời bây giờ không còn trồng rau theo phương pháp tự nhiên như trước đây mà chủ yếu dùng thuốc kích thích tăng trưởng, thuốc tạo màu xanh mướt và thuốc trừ sâu được dùng một cách vô tội vạ.
Gia súc cũng được nuôi bằng thức ăn Trung Quốc để nhanh phát triển và tăng trọng lượng. Một khi thực phẩm từ rau xanh đến thịt, bún, phở đều dùng chất hóa học thì chẳng biết mức độ nguy hiểm của nó sẽ phát triển đến đâu. Hơn nữa, Hà Nội ngày càng trở nên náo nhiệt, quay cuồng, nhịp sống vội vã, người ta bắt đầu chạy đua với thời gian trong việc ăn uống và người bán thì chạy đua với lợi nhuận nên vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm bị bỏ qua một bên.

Giới chức nhà nước nói gì?

banbobiatrenduongthanhnienhanoi-400.jpg
Bò bía bán trên đưởng Thanh Niên ở Hà Nội. RFA photo 
 
Một cán bộ thuộc viện dịch tễ Hà Nội, không muốn nêu tên, chia sẻ: “Cái đó tôi không nắm chắt được. Nói về nguồn gốc thì mình bận lắm, không quan tâm sâu vào những cái đó. Nên mình không biết nỗi, việc của mình bận quá!”
Theo ông cán bộ này, hiện tại, có quá nhiều vấn đề để giới cán bộ nhà nước quan tâm nên ông không thể nào theo dõi, tìm hiểu một cách cặn kẽ để biết được là thực phẩm, thức ăn tại các hàng quán ở Hà Hội có an toàn hay không. Bởi vì muốn làm được điều này, phải tốn đến hàng chục ngàn tỉ đồng cho một chuyên đề, một dự án cụ thể.
Cái đó tôi không nắm chắt được. Nói về nguồn gốc thì mình bận lắm, không quan tâm sâu vào những cái đó. Nên mình không biết nỗi, việc của mình bận quá!
- Một cán bộ viện dịch tễ Hà Nội
Ông cán bộ này cũng khuyên mọi người hãy cứ yên tâm mà ăn uống ngon lành vì Hà Nội luôn xanh, sạch, đẹp, là điểm đến lý tưởng của mọi du khách trong nước và quốc tế. Ông cho rằng khi ăn uống mà quá quan tâm về nguồn gốc, xuất xứ của thức ăn mình dùng thì việc ăn uống chẳng còn ý nghĩa gì nữa và người ta ăn được thì mình ăn được.

Ông cán bộ này cũng khuyến cáo mọi người không nên ăn các thực phẩm trong các quán khi thực phẩm đó đã có mùi lạ, đã lên men hoặc có nấm lạ xuất hiện trong thức ăn. Đặc biệt, khi ngửi vào thức ăn mà nghe mùi gián, mùi chuột thì tuyệt đối không nên dùng và phải báo với cơ quan chức năng gần nhất.

Ông vui vẻ nói rằng nếu bất kì người dân nào cũng thực hiện đúng qui trình khoa học mà ông đã nói thì chắc chắn sức khỏe sẽ rất đảm bảo và chẳng còn gì để lo lắng.
Nghe ông cán bộ đầy lạc quan này nói chuyện xong, chúng tôi chỉ biết gật đầu cám ơn bài giảng về qui trình khoa học của ông và qua đó, chúng tôi cũng vỡ lẽ được ít nhiều vì sao thực phẩm độc hại ngày càng xuất hiện tràn lan ở Hà Nội cũng như xuất hiện khắp mọi nơi trên đất nước này!


No comments: