Thursday, September 22, 2016

THẾ GIỚI VÀ BIỂN ĐÔNG


 Tháng 11, thời điểm định mệnh của Biển Đông?


media 
Oanh tạc cơ H-6K của Trung Quốc bay trên bãi cạn Scarborough, ngày 14/07, hai ngày sau phán quyết của Tòa Trọng Tài La Haye.@weibo.com
Bắc Kinh đang rình rập thời cơ để chiếm lĩnh bãi cạn Scarborough của Philippines, một tử huyệt của Biển Đông. Thời điểm lý tưởng nhất là khi cuộc tranh cử tổng thống Mỹ đi vào giai đoạn cuối, khi toàn thể công luận và chính giới Mỹ bị thu hút vào trận đấu quyết liệt giữa Hillary Clinton và Donald Trump ngày 08/11/2016.
RFI tóm lược bài phân tích « Bắc Kinh có lẽ đang chờ thời điểm lý tưởng để tấn công ở biển Nam Trung Hoa » (Beijing may be waiting for the perfect timing to strike in South China Sea, trên Asia Times.online) của chuyên gia Harry Kazzianis, tân giám đốc Nghiên cứu Quốc phòng Mỹ thuộc Trung tâm vì Quyền lợi Quốc gia ở Washington (Nixon Center cũ)
Tác giả của nhiều công trình nghiên cứu địa chính trị ở châu Á và chiến lược của Trung Quốc tại Biển Đông cho rằng mọi phân tích thời sự đều suy đoán Trung Quốc sẽ công khai chiếm lĩnh bãi cạn Scarborough trong những tuần lễ sau cùng trước bầu cử tổng thống Mỹ ngày 08/11.

Ván bài lật ngửa của Tập Cận Bình
Trung Quốc của Tập Cận Bình đang đi vào một quỹ đạo nguy kịch. Vì những yếu tố lịch sử phức tạp, sau một thế kỷ biến động do bàn tay của Tây phương và Nhật Bản, cộng với tinh thần chủ nghĩa dân tộc đại Hán, Trung Quốc không còn bằng lòng với danh hiệu cường quốc kinh tế thứ hai và đại cường quân sự thứ hai trên thế giới với những vũ khí tối tân như « tên lửa diệt hàng không mẫu hạm », như « máy bay oanh tạc siêu thanh » còn trong giai đoạn dự án.
Trung Quốc cũng không thỏa mãn với chiến lược « một vành đai, một con đường », với sáng kiến Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng Châu Á, dấu hiệu của một nước sắp trở thành siêu cường.
Các báo cáo gần đây đều cùng chung một kết luận : Trung Quốc muốn nhiều hơn thế nữa và sẵn sàng thu tóm iển Đông để tạo thế thượng phong. Cơ hội bằng vàng để ra tay là lúc Hoa Kỳ bận tâm vào cuộc bầu cử tổng thống.
Các nhà phân tích Á châu tin rằng Trung Quốc sẽ hành động liều lĩnh sau khi bị thua Philippines ở Toà Trọng Tài La Haye. Hoàn Cầu Thời Báo, trong một số tháng 7, gọi Úc là « mèo giấy » và đe dọa « sẽ đánh phủ đầu » nếu hải quân Úc tiến vào Biển Đông.Tuy nhiên, ngoài một vài tuyên bố bất cẩn, vài bài báo khiêu khích, kể cả hình « tự sướng-máy bay quân sự mới » Bắc Kinh biết ẩn nhẫn chờ qua Thượng đỉnh G20 tại Hàng Châu, đầu tháng 9. Ban lãnh đạo đảng Cộng sản Trung Quốc biết rõ leo thang không đúng lúc là một sai lầm chiến lược.
Thời cơ đã đến : giai đoạn thích hợp nhất là từ giữa tháng 9 đến đầu tháng 11, Hoa Kỳ bị « việt vị » ở Biển Đông vì cuộc bầu cử tổng thống. Vào thời điểm này, công luận Mỹ tập trung vào cuộc bầu cử được xem là sôi động chưa từng thấy.
Một viên chức trong bộ Quốc Phòng Mỹ xin ẩn danh cho là « nếu Trung Quốc ra tay thì thời điểm từ giữa tháng 9 đến tháng 11 không phải là tốt nhất ».
Thế nhưng, một đồng nghiệp cùng bộ lại phân tích khác : « Giới lãnh đạo Trung Quốc tin rằng ở giữa cuộc bầu cử tổng thống, không một nhật báo Mỹ nào đưa thời sự Trung Quốc lên trang nhất trừ phi có súng nổ đạn bay. Và họ không ngu dại đâu. Cơ hội tốt đã đến »
Tham nhưng không ngu
Giới ngoại giao Đông Nam Á cũng cùng nhận định : « Trung Quốc của Tập Cận Bình sẵn sàng chơi ván bài lật ngửa. Họ không cần vỏ bọc « trổi dậy hoà bình ». Họ không cần che dấu tham vọng nữa, lòng tham thống trị Biển Đông ».
Cho dù tổng thống Mỹ đã cảnh cáo, nhưng Trung Quốc đâu có sợ mang tai tiếng « đe dọa hoà bình, ảnh hưởng đến quan hệ song phương hay không » khi chiếm lấy Scarborough.
Một nhà ngoại giao cao cấp của ASEAN xin dấu tên giải thích bằng câu hỏi : Tại sao Trung Quốc không lợi dụng thời cơ củng cố thế mạnh tại Biển Đông ? Mỹ thì lo bầu cử. Tổng thống Obama không phản ứng khi Bachar al Assad dùng bom hóa học, vi phạm « làn ranh đỏ » ở Syria. Các quốc gia ASEAN biết rõ ông Obama sẽ không cứu chúng tôi vì một bãi đá ở Biển Đông, nhất là nhiệm kỳ đã hết.
Sáng ngày 03/09, truyền thông quốc tế đã « tiếp vận » thông tin của New York Times theo đó Bắc Kinh đã bố trí nhiều hải thuyền chung quanh bãi cạn Scarborough mà Philippines, Đài Loan và Trung Quốc tranh giành. Sự kiện này chỉ là một bước mới trong tiến trình xâm lấn của Trung Quốc từ nhiều thập niên qua. Thông tin của New York Times cho biết Trung Quốc huy động tàu công binh để nạo cát, giai đoạn đầu để xây đảo nhân tạo và lập căn cứ quân sự như đã tiến hành tại nhiều nơi khác ở Biển Đông. Cùng lúc đó, sức mạnh quân sự của Trung Quốc trong khu vực đang được tăng cường một cách nhanh chóng trong những năm tháng tới đây qua các tiền đồn mới trên các đảo nhân tạo.
Scarborough chỉ cách đảo Luzon, nơi Hoa Kỳ có căn cứ không quân và hải quân có 200 km.
Điều tệ hại, là chính vào thời điểm này, quan hệ giữa Mỹ và Philippines rơi vào cảnh « cơm không lành canh không ngọt » vì tổng thống Duterte có những lời tuyên bố xúc phạm tổng thống Obama, tạo cơ hội tốt cho Bắc kinh « rấn tới ».

Gọng kềm Cam Ranh và Subic Bay bảo vệ « di sản thế giới »
Theo chuyên gia Harry Kazzianis, để tránh chuyện đã rồi, trước hết, tổng thống Obama phải dứt khóat cảnh cáo Trung Quốc bằng những biện pháp trừng phạt cụ thể như là xem xét lại quan hệ với Bắc kinh, không cho Trung Quốc tham gia cuộc tập trận RIMPAC (Vành đai Thái Bình Dương) hay đình chỉ đàm phán những thỏa thuận đầu tư.
Manila, cho dù có bất đồng với Washington về nhân quyền, cũng phải hợp tác chặt chẽ với Mỹ, không cho Trung Quốc tiến hành xây dựng căn cứ ở Scarborough.
Mỹ phải xây dựng một chiến lược dài hạn không để Trung Quốc triển khai lực lượng. Cụ thể là hải quân Mỹ phải năng động hơn, tuần tra thường trực tại Biển Đông với tàu ngầm tấn công ở vịnh Cam Ranh, Việt Nam, huy động hạm đội với Hàng Không Mẫu Hạm trấn đóng quân cảng Subic Bay, Philippines ở phía đông Scarborough.

Bất kỳ một kế hoạch kế đối phó nào, theo tác giả, mục tiêu quan trọng nhất vẫn là « củng cố liên minh chiến lược với các đối tác chiến lược để bảo vệ Biển Đông như là một phần di sản của thế giới, một vùng biển mà tất cả các quốc gia đều có quyền thiên liêng sử dụng ».




Tổng thống Philippines tuyên bố cần có Mỹ ở Biển Đông


media 
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte (áo trắng) và các sĩ quan quân đội theo dõi một cuộc luyện tập giải cứu các con tin, ngày 15/09/2016.TED ALJIBE / AFP
Theo Bloomberg hôm nay 21/09/2016, tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nhìn nhận Manila cần có quân đội Mỹ tại Biển Đông, và sau đó lại phản đối những chỉ trích từ Hoa Kỳ và châu Âu về cuộc chiến chống ma túy của ông.
Một tuần sau khi kêu gọi chấm dứt tuần tra chung với Hải quân Hoa Kỳ tại Biển Đông và rút lực lượng Mỹ ra khỏi Mindanao, ông Duterte hôm qua biện minh rằng mục đích của ông chỉ nhằm thương lượng thành công với phe Hồi giáo nổi dậy.
Nói chuyện trước các quân nhân ở Davao, ông tuyên bố : « Tôi nói rằng có thể trong tương lai lực lượng đặc biệt Mỹ sẽ phải rời đi. Tôi chưa bao giờ nói họ phải ra khỏi Philippines. Dù sao đi nữa, chúng ta cần có họ tại Biển Đông ».
Cũng theo ông Duterte, Philippines « không có đủ vũ khí để có thể chiến đấu », « cũng không sẵn sàng tham chiến với Trung Quốc » « vì đó sẽ là một cuộc thảm sát ». Ông than phiền là các chiến đấu cơ được Không quân Philippines mua trước đây có hỏa lực không đủ mạnh. Tờ Philippines Star dẫn lời ông Duterte : « Vấn đề là họ không muốn giao cho chúng ta hỏa tiễn. Chúng ta có thể mua từ Hàn Quốc, nhưng Seoul không thể bán nếu Mỹ không đồng ý ».
Từ nhiều thập kỷ qua, liên minh quân sự với Philippines vẫn là nền tảng cho ảnh hưởng của Hoa Kỳ tại khu vực, trong bối cảnh Trung Quốc yêu sách đến trên 80% diện tích Biển Đông. Ông Duterte nói sẽ tôn trọng liên minh, nhưng vẫn nhấn mạnh « một chính sách đối ngoại độc lập » và từng đặt ra câu hỏi, liệu Mỹ có can thiệp nếu Trung Quốc xâm lăng lãnh thổ của Philippines tại Biển Đông.
Trong một động thái khác, tối qua khi nói chuyện với các quan chức địa phương ở Davao, ông Duterte bác bỏ những chỉ trích về nạn giết người bừa bãi, trong chiến dịch chống ma túy đã làm hơn 3.000 người chết trong không đầy ba tháng qua.
Trước lời kêu gọi của Nghị Viện Châu Âu chấm dứt tình trạng giết người không qua xét xử, và nghị quyết chỉ thị cho đại diện 28 nước thành viên tại Manila giám sát các vụ vi phạm nhân quyền ở Philippines, ông Rodrigo Duterte dùng những từ ngữ thóa mạ và cử chỉ tục tĩu để phản bác, khẳng định những người bị giết toàn là tội phạm.
Tổng thống Philippines cũng cáo buộc Hoa Kỳ là đạo đức giả, nói rằng người Mỹ đã « vi phạm nhân quyền trầm trọng» trong những vụ đụng độ với thổ dân Moro vào năm 1906.
Về quan hệ với các láng giềng Đông Nam Á, tổng thống Rodrigo Duterte sẽ đi thăm Việt Nam và Thái Lan trong tuần lễ cuối của tháng Chín. Tờ Philippines Star cho biết ông Duterte hy vọng tiếp xúc với cộng đồng người Philippines tại hai nước này. Ông cũng nhận được lời mời đến thăm Nhật Bản. http://vi.rfi.fr/chau-a/20160921-tong-thong-philippines-tuyen-bo-can-co-my-o-bien-dong





Mỹ-Nhật khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác về Biển Đông


media 
Phó tổng thống Mỹ Joe Biden (T) và thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trong cuộc họp báo chung tại Tokyo, ngày 03/12/2013.REUTERS/Toru Hanai
Biển Đông tiếp tục nổi bật trong hợp tác Hoa Kỳ-Nhật Bản. Trong cuộc tiếp xúc song phương ngày hôm qua, 21/09/2016 bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York (Mỹ), phó tổng thống Mỹ Joe Biden và thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nhất trí tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong vấn đề Biển Đông
Trong một bản thông cáo báo chí, Nhà Trắng xác nhận rằng trong cuộc gặp, hai lãnh đạo Mỹ và Nhật Bản đã « tái khẳng định sức mạnh không gì lay chuyển được của liên minh Mỹ - Nhật ».
Ngoài việc lên án các cuộc thử nghiệm hạt nhân và tên lửa mới đây của Bắc Triều Tiên, hai ông Biden và Abe còn đồng ý « tăng cường hợp tác trên các vấn đề Biển Hoa Đông và Biển Đông », đồng thời xác nhận rằng hai nước Mỹ và Nhật Bản cùng chia sẻ lập trường về tầm quan trọng của việc « kiến tạo và duy trì một trật tự mới, dựa trên các quy tắc pháp luật ở vùng Châu Á -Thái Bình Dương ».
Phó tổng thống Mỹ và thủ tướng Nhật Bản như vậy là đã xác nhận trở lại những gì được bộ trưởng Quốc Phòng Nhật Bản Tomomi Inada nhấn mạnh ngày 15/09 trong bài phát biểu ở Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Tế và Chiến Lược CSIS tại Washington, theo đó Tokyo ủng hộ mạnh mẽ các chiến dịch bảo vệ quyền tự do hàng không, hàng hải của Hải quân Mỹ nhằm duy trì trật tự hàng hải quốc tế dựa trên luật pháp tại Biển Đông, và sẽ tăng cường hoạt động tại Biển Đông thông qua nhiều hình thức trong đó có việc cho Hải Quân Nhật tham gia các hoạt động tuần tra tập huấn chung với Hải Quân Mỹ.

Giới quan sát cũng ghi nhận là thái độ quan tâm đến Biển Đông và Biển Hoa Đông được phó tổng thống Mỹ và thủ tướng Nhật nêu bật một hôm sau khi chính tổng thống Mỹ Barack Obama, trong diễn văn trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, đã đề cập đến Biển Đông và cho rằng « một giải pháp hòa bình cho các tranh chấp dựa trên luật pháp sẽ mang lại ổn định lâu bền hơn rất nhiều so với việc quân sự hóa một vài mỏm đá và rạn san hô », ám chỉ rõ ràng đến các hành động hung hăng của Trung Quốc tại vùng quần đảo Trường Sa.



Tổng thống Philippines sẽ thăm Việt Nam

  • 2 giờ trước

 
Image copyright Reuters
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sẽ thăm Việt Nam từ ngày 28 đến 29/9.
Dự kiến ông Duterte sẽ thăm Trung Quốc, Nhật Bản vào tháng 10.
Năm ngoái, dưới thời người tiền nhiệm, Philippines và Việt Nam ký thoả thuận đối tác chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác trong một số lĩnh vực, bao gồm cả quốc phòng và an ninh hàng hải.
Ông Duterte mới nhậm chức tháng Sáu nhưng đã gây tranh cãi vì các phát biểu về lãnh đạo các nước.
Ông cũng bị chỉ trích vì cuộc chiến chống ma túy làm chết gần 2,000 người.
Những phát biểu của ông Duterte về Trung Quốc và Biển Đông cũng đặt câu hỏi về chính sách đối ngoại của Philippines.
Hôm 23/9, Tổng thống Philippines tuyên bố: “Quý vị sẽ thấy tôi thường xuyên hơn ở Trung Quốc.”
Việt Nam và Philippines cùng có tranh chấp ở quần đảo Trường Sa.
Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague hồi tháng Bảy đã bác các yêu sách của Trung Quốc trong vụ kiện do Philippines đệ đơn, nhưng Bắc Kinh không chấp nhận phán quyết của PCA.
 http://www.bbc.com/vietnamese/world/2016/09/160923_duterte_visit_vietnam

 

TQ lo 'trúng kế' tổng thống Philippines ở Biển Đông

Không thể tin tưởng vào hành động tỏ ra thân thiết với Trung Quốc của ông Rodrigo Duterte, đây chỉ là chiêu trò để Philippines thu được lợi ích lớn hơn trong ván cờ Mỹ - Trung tại Biển Đông.

Không biết Mỹ và Philippines có còn duy trì các cuộc tập trận chung kiểu này sau khi ông Duterte điều chỉnh chính sách đối ngoại
Sóng gió mới tại Biển Đông
Trong bài “Rodrigo Duterte ngả về Trung Quốc có thể lật đổ chiến lược của Mỹ tại châu Á” đăng ngày 15/9 trên trang Bloomberg chỉ ra: Lên cầm quyền chưa tới 3 tháng, ông Rodrigo Duterte đã lăng mạ Tổng thống Obama, thề xử lý khủng bố, ngừng hợp tác tuần tra với Mỹ tại Biển Đông, thậm chí còn tuyên bố tăng cường hợp tác kinh tế và quốc phòng với Trung Quốc và Nga.
Cho dù ông Rodrigo Duterte từng nói tôn trọng phán quyết của Tòa Trọng tài La Haye, nhưng cũng cho biết muốn đàm phán với Trung Quốc và không muốn vấn đề này được nhắc đến trong Hội nghị thượng đỉnh ASEAN. Trước khi nhậm chức, ông Rodrigo Duterte cũng từng đề cập sẽ tạm gác lại chuyện mâu thuẫn chia rẽ về chủ quyền lãnh thổ vì Trung Quốc đang giúp Philippines xây dựng tuyến đường sắt.
Theo bài viết, cho dù ông Rodrigo Duterte tỏ ra khó lường (hôm nay gọi Trung Quốc là “phóng khoáng hào hiệp”, ngày mai lại hùng hồn đe dọa sẽ quyết chiến nếu Trung Quốc phát động tấn công), nhưng thái độ này ảnh hưởng không nhỏ đến niềm tin của Mỹ trong hợp tác với các nước (Nhật Bản, Ấn Độ, Úc…) nhằm kiềm chế Trung Quốc.
Bàn về thái độ của ông Rodrigo Duterte qua việc nhấn mạnh “chính sách ngoại giao độc lập” của Philippines, nghi ngờ việc Mỹ can dự vào bành trướng của Trung Quốc tại Biển Đông, ông Trương Bạc Hối, Chủ nhiệm Trung tâm Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương thuộc Đại học Lĩnh Nam – Hồng Kông nói: “Trong cục diện Biển Đông nói chung, cạnh tranh Mỹ - Trung nói riêng, hành động của ông Rodrigo Duterte có thể khiến cục diện thay đổi, gây rối bàn cờ địa chính trị khu vực, góp phần làm cho Trung Quốc có thêm lợi thế trước Mỹ”.
Có thể gây phản ứng dây chuyền
Ngày 14/9, trang Stars and Stripes (Mỹ) đăng bài viết “Thái độ của Philippines có thể làm rối loạn chiến lược của Mỹ”, theo đó bài viết cho rằng, chiến lược của Mỹ chống Trung Quốc tại Biển Đông có thể phá sản vì lãnh đạo mới của Philippines muốn từ bỏ hợp tác quân sự với Mỹ, bao gồm hợp tác tuần tra hải quân.
Về tuyên bố của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte muốn lính đặc nhiệm Mỹ rời khỏi đảo phía nam Philippines, không cho hải quân Philippines tuần tra chung với hải quân nước ngoài tại Biển Đông..., Giáo sư Richard Javad Heydarian thuộc Khoa Chính trị Đại học De La Salle của Philippines cho biết, hành động của ông Rodrigo Duterte làm chiến lược kiềm chế Trung Quốc của chính quyền ông Obama đang gặp thử thách nghiêm trọng. Ông nói: “Chính giới Mỹ muốn tạo áp lực ngoại giao đủ mạnh đối với Trung Quốc để Trung Quốc phải tuân thủ luật pháp quốc tế, trong vấn đề này Mỹ rất cần Philippines và các nước láng giềng khác, thái độ của ông Rodrigo Duterte có thể khiến các nước như Việt Nam, Singapore, Indonexia cảm thấy cũng bị áp lực không nhỏ trong ứng xử với Trung Quốc… Nếu Mỹ không muốn hành động nữa thì các nước nhỏ khác làm sao có thể mạo hiểm đứng lên đối đầu với Trung Quốc?”.
Kế hiểm của ông Rodrigo Duterte?
Có phân tích chỉ ra, có thể việc ông Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuyên bố muốn mua sắm vũ khí của Trung Quốc, chẳng qua là khiêu trò để Philippines đắc lợi trong cuộc đấu Trung - Mỹ, không phải là kế hoạch hành động thực tế.
Ông Hồ Dật Sơn, chuyên viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Quốc tế Rajaratnam của Singapore cho biết, việc ông Rodrigo Duterte nói muốn mua vũ khí Trung Quốc là không đáng tin. Rodrigo Duterte muốn quan hệ Trung – Mỹ thêm căng thẳng, từ đó Philippines sẽ giành được nhiều lợi ích hơn. Ông nói: “Tôi cho rằng mục đích thực sự của ông Rodrigo Duterte là tạo những điều kiện thuận lợi hơn cho Philippines trong mua bán vũ khí với Mỹ”.
Ông Ngô Sĩ Tồn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Biển Đông Trung Quốc thì cho biết, ông Rodrigo Duterte đang muốn thử thách Mỹ, đồng thời hy vọng giành được nhiều lợi ích hơn từ Trung Quốc, đặc biệt là về thiết bị quân sự, nhưng kế sách của ông Rodrigo Duterte khó thành hiện thực. Ông nói: “Do thiếu niềm tin vào nhau, Trung Quốc sẽ không dễ dàng bán vũ khí cho Philippines như ông Rodrigo Duterte kỳ vọng”.
Đa Chiều dẫn lời một nhà quan sát quân sự khác cho biết, Philippines không đủ mạnh để có thể chia rẽ với Mỹ, vì thế tuyên bố của ông Rodrigo Duterte về việc mua vũ khí Trung Quốc chẳng qua là một kiểu mặc cả làm dáng, hành động lấy lòng Trung Quốc của Rodrigo Duterte không phải thực tế. Việc ông Rodrigo Duterte nói không phải fan của Mỹ… không muốn đối đầu với Trung Quốc, thậm chí phải cảm ơn Trung Quốc, chỉ có Trung Quốc mới giúp được Philippines… chỉ là những “lời đường mật” và Trung Quốc không dễ dàng hành động thiếu lý trí vì vài câu nói của ông Rodrigo Duterte”.
 http://www.biendong.net/bi-n-nong/9296-tq-lo-trung-ke-tong-thong-philippines-o-bien-dong.html
 

Dấu hiệu cảnh báo âm mưu đảo chính Philippines

Thư ký truyền thông Văn phòng chính phủ Philippines Martin Andanar ngày 20/9 xác nhận chính phủ Philippines đã nhận được những thông tin “đáng tin cậy” về một âm mưu nhằm hạ bệ Tổng thống Rodrigo Duterte.
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. (Ảnh: Rappler)
Phát biểu tại một cuộc họp báo, ông Andanar cho biết, “các nguồn tin đáng tin cậy ở Mỹ” đã cung cấp cho phía Philippines những thông tin về âm mưu này. Trong một cuộc phỏng vấn trên radio trước đó, ông Andanar nói rằng, một thành viên nội các Philippines hiện ở New York đã nghe ngóng được kế hoạch nhằm lật đổ Tổng thống Duterte trước tháng 1/2017.
Ông Andanar cho biết, Văn phòng Tổng thống Philippines đang điều tra nghiêm túc thông tin về âm mưu đảo chính nói trên, song từ chối tiết lộ danh tính của những người bị nghi có liên quan đến âm mưu này với lý do vẫn cần thêm thời gian để xác minh.
“Chúng tôi biết họ là ai, chúng tôi đang nắm danh sách tên tuổi của họ, nhưng chúng tôi sẽ chưa công bố vì đang điều tra thêm”, ông Andanar nói.
Viên thư ký này cũng cảnh báo những người có liên quan đến âm mưu đảo chính nên suy nghĩ kỹ trước khi có ý định lật đổ Tổng thống Duterte. “Chúng tôi bảo vệ tổng thống bằng mọi giá”, ông Andanar nói.
Những đồn đoán về âm mưu lật đổ Tổng thống Duterte đưa ra trong bối cảnh ông Duterte tiếp tục đối mặt với những chỉ trích gay gắt vì chiến dịch chống tội phạm ma túy đẫm máu của mình. Chiến dịch mới triển khai chưa đầy 3 tháng kể từ khi ông Duterte nhậm chức song đến nay đã có hơn 3.000 người liên quan đến ma túy thiệt mạng.
Mặc dù vậy, ông Duterte mới đây tuyên bố ông cần kéo dài chiến dịch này thêm 6 tháng để truy quét tận gốc tội phạm ma túy, đồng thời để ngỏ khả năng kêu gọi quân đội tham gia vào chiến dịch.
 

Kinh tế Philippines tuột dốc dưới thời Tổng thống mới

Chiến dịch chống ma túy cùng với những phát ngôn gây sốc của Tổng thống Duterte đang khiến giới kinh doanh nghi ngại đầu tư vào Philippines, đẩy nền kinh tế nước này vào nguy cơ tuột dốc.

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. 

Sau 3 tháng ông Rodrigo Duterte trở thành Tổng thống Philippines, mọi thứ ở quốc gia này dường như đang vượt ngoài tầm kiểm soát. Đầu tiên phải nhắc tới chiến dịch chống ma túy tiêu diệt hơn 3.000 nghi phạm mà không qua xét xử. Khi Tổng thống Mỹ Barack Obama lên tiếng quan ngại về chiến dịch chống ma túy của người đồng cấp Philippines, ông Duterte đã có lời lẽ xúc phạm nặng nề với ông Obama. Chưa dừng lại, hồi tuần trước ông Duterte lại có tuyên bố gây sốc khi yêu cầu lực lượng đặc nhiệm Mỹ rút quân khỏi khu vực phía nam hòn đảo Mindanao, nơi quân đội Mỹ đào tạo cho các binh sĩ Philippines chiến đấu chống lại phiến quân. 
"Lâu nay chúng tôi đã ở cùng người Mỹ. Chúng tôi sẽ không có hòa bình", tờ The Economist dẫn lời Tổng thống Duterte.  

Hôm 13/9, Tổng thống Philippines còn yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng nước này lên kế hoạch mua vũ khí của Nga và Trung Quốc thay vì Mỹ. Trong khi Washington vốn là đồng minh thân thiết nhất của Manila và là nguồn cung cấp hàng trăm triệu USD hỗ trợ quân sự mỗi năm. Thậm chí, Tổng thống Duterte nhấn mạnh Philippines sẽ không tham gia các cuộc tuần tra chung trên Biển Đông với Hải quân Mỹ. Những phán ngôn gây sốc của ông Duterte đang làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới hiệp ước quốc phòng song phương được ký kết hồi năm 1951 giữa Mỹ - Philippines. 
Trên thực tế, ông Duterte là người có rất ít kinh nghiệm chính trị trong nước chứ không nói là chính trị quốc tế ngoại trừ việc ông này nắm giữ chức Thị trưởng thành phố Davao, nơi sinh sống của 1,5 triệu người kể từ năm 1988. Đây là lý do ông Duterte đã có lời lẽ đe dọa rút khỏi Liên Hợp Quốc và tuyên bố áp đặt thiết quân luật như nhà độc tài tai tiếng Ferdinand Marcos, người mà Tổng thống Philippines đương nhiệm vô cùng ngưỡng mộ.  

Kinh tế xếp sau tội phạm
Những tuyên bố gây sốc của ông Duterte đang gây hoang mang cho các nhà đầu tư trong nước và quốc tế cũng như đe dọa vị thế "ngôi sao kinh tế mới nổi ở khu vực Đông Nam Á" mà nước này mới giành được. Nền kinh tế Philippines tăng trưởng 7% trong quý II năm nay. Thậm chí, mức tăng trưởng này còn nhanh hơn cả Trung Quốc và phần lớn các nước trong khu vực. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức 5,4% và tiếp tục xu hướng giảm dần. 
Song với nguồn dân số trẻ và khả năng nói tiếng Anh tốt cùng sự bùng nổ của ngành dịch vụ, lực lượng lao động tri thức Philippines đang tìm kiếm cơ hội ra nước ngoài làm việc nhiều hơn. Sự bùng nổ của tầng lớp trung lưu cùng với hoạt động gửi tiền từ nước ngoài về nước tăng mạnh, cũng đã tạo lên cơn sóng tiêu dùng trong nước ở Philippines. Điển hình, trong nhiệm kỳ 6 năm của cựu Tổng thống Benigno Aquino, thị trường cổ phiếu Philippines đã phát triển rất mạnh. Nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng gấp 3 lần trong giai đoạn từ năm 2009 – 2015.  
Trái lại, ngay từ trong chiến dịch tranh cử, ông Duterte lại không tập trung vào việc thúc đẩy nguồn đầu tư nước ngoài hay cân bằng mối quan hệ chiến lược với Mỹ và Trung Quốc mà thay vào đó là tội phạm, giao thông và tham nhũng. 

Sau khi thừa nhận chính sách kinh tế không phải là điểm mạnh của mình, các cố vấn của ông Duterte đã cho công bố kế hoạch kinh tế gồm 10 điểm nhạy cảm như ổn định nền kinh tế vĩ mô, cải thiện cơ sở hạ tầng, giảm sự quan liêu và minh bạch quyền sở hữu đất. Ông Duterte còn hứa tập trung phát triển khu vực nông thôn và ngành du lịch. Đáng nói, mạng internet tại Philippines hiện vẫn còn chậm và giá thành đắt đỏ, khiến ông Duterte đưa ra cảnh báo các công ty viễn thông trong nước cần cải thiện dịch vụ hoặc đối mặt với sự cạnh tranh từ các công ty nước ngoài. 
Tuy nhiên, chính những lời lẽ gây sốc của ông Duterte đã khiến giới đầu tư nước ngoài quan ngại. Cụ thể trong tháng Chín, Phòng Thương mại Mỹ cảnh báo chiến dịch chống ma túy ở Philippines đang đặt ra câu hỏi về cam kết thực thi pháp luật của chính phủ nước này. Theo ông Guenter Taus, người đứng đầu Phòng Thương mại châu Âu tại Philippines, kể từ khi ông Duterte lên nắm quyền, các nhà đầu tư đã yêu cầu tăng mức bồi thường rủi ro khi nắm giữ các tài sản của Philippines. "Nhiều người đang do dự đầu tư tiền vào Philippines vào thời điểm hiện tại", ông Taus nói. 

Theo The Economist, chính sách mà ông Duterte đang thi hành chỉ giúp hoạt động mua bán ma túy ở Philippines tạm thời lắng dịu nhưng sự tổn hại về thể chế dân chủ sẽ còn kéo dài. Ngay cả lực lượng cảnh sát Philippines cũng thừa nhận rằng các băng nhóm buôn bán ma túy đang tận dụng chiến dịch của Tổng thống Duterte để thanh trừng lẫn nhau và tiêu diệt luôn cả những người cung cấp tin. Ngoài ra, việc cảnh sát được miễn đi tù cũng khiến nhiều người lo sợ. "Chuyện này không xảy ra dưới thời lãnh đạo của ông Aquino trong khi hiện nay lại tồn tại một nhóm người có thể sát hại người khác mà không bị ra tòa", một cư dân sinh sống lâu năm ở Manila nói. 

Về phần mình giới kinh doanh tại Philippines lo ngại một ngày nào đó, Tổng thống Duterte sẽ thông báo công ty của họ làm ăn bất hợp pháp mà không cần đưa ra bằng chứng. Điều này tương tự như việc ông Duterte cho công bố một danh sách các quan chức bị khép vào tội buôn bán ma túy. "Không một công ty lớn nào dám đối đầu với Tổng thống bởi họ lo sợ một ngày nào đó, công ty sẽ bị đóng cửa", một doanh nhân giấu tên cho biết.

Ngay cả chính sách ngoại giao của ông Duterte cũng đang thay đổi chóng mặt như việc đưa Philippines xích lại gần Trung Quốc trong khi vốn có mối quan hệ liên minh thân thiết với Mỹ. Cụ thể trong chiến dịch tranh cử, ông Duterte đã chỉ trích người tiền nhiệm Aquino làm đóng băng mối quan hệ với Trung Quốc. Thậm chí, ông Duterte cho hay chính phủ Philippines và Trung Quốc đang chuẩn bị tiến hành đối thoại song phương, việc chưa từng xảy ra kể từ năm 2013, thời điểm chính quyền của Tổng thống Aquino gửi đơn kiện Trung Quốc lên tòa trọng tài quốc tế liên quan tới tuyên bố phi lý "đường chín đoạn" của Bắc Kinh trên Biển Đông.  

Cũng trong chiến dịch tranh cử, ông Duterte không nhắc tới tranh chấp chủ quyền giữa Philippines và Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough, một ngư trường giàu tài nguyên cá ở Biển Đông. "Xây cho tôi một con tàu chạy quanh Mindanao, cho tôi một con tàu chạy từ Manila tới Bicol, tôi sẽ câm miệng", ông Duterte ám chỉ Trung Quốc.  
Ông Duterte cũng từng thừa nhận một nhà hảo tâm giấu tên người Trung Quốc đã tài trợ cho chiến dịch tranh cử của ông này. Song hiện vẫn không rõ ông Duterte sẽ làm thế nào để đạt được thỏa thuận với Trung Quốc. Đối với những người theo tư tưởng lạc quan, nếu ông Duterte thực thi lời cam kết cải thiện hệ thống hạ tầng cơ sở cũng như phát triển khu vực nông thôn, chất lượng sống của người dân Philippines sẽ được cải thiện.
Nhưng đối với những người theo chủ nghĩa bi quan, hành động của ông Duterte sẽ khiến Philippines mất đi những người bạn và đồng minh. Cụ thể, ông Duterte đang đối đầu với Mỹ, với giới doanh nghiệp và nhiều bộ phận khác trong bộ máy chính phủ. Trong khi đó, Trung Quốc đang tận dụng điểm yếu của ông Duterte để tăng cường sự hiện diện quân sự tại bãi cạn Scarborough mà không cần tính tới chuyện giúp Manila xây hệ thống đường sắt ở Mindanao. Ngoài ra, việc giới đầu tư né tránh cũng sẽ đẩy nền kinh tế Philippines tuột dốc.

No comments: