Saturday, August 13, 2016

VIỆT NAM HÔM NAY


 

Bi hài "thương hiệu" Bún Bò Huế

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-08-10
bunbohue-620.jpg
Bún bò Huế
RFA photo
Một bát bún bò thơm phưng phức, có một chút sa tế ớt, sa tế sả hành nổi bên trên, màu nâu sậm rất Huế, vài cọng hành tươi chần qua nước lèo, một ít bún sợi to bên dưới, một cục giò heo hay một ít xương bò cộng với một ít chả viên, vài lát bò nạm hay gân bò… Nóng hổi và thơm phưng phức là tô bún bò Huế nằm bên cạnh dĩa rau sống với rau thơm Huế, hành ngò, cải mầm, lá tía tô, bắp chuối xắt… có vẻ đầy hấp dẫn với giá dao động từ hai mươi ngàn đồng đến ba mươi ngàn đồng tùy vào yêu cầu của khách. Và bát bún bò Huế trở nên ý vị hơn nhiều khi bắt gặp một gánh bún bò Huế giữa đất Sài Gòn với tấm bảng nhỏ, khiêm tốn, một người không quá già nhưng cũng không còn trẻ ngồi bên nồi nước nhưn, liên tục chan bún cho khách… Mọi thứ trở nên có ý nghĩa hơn trong mắt người xa nhà. Thế nhưng đây là câu chuyện bi hài sau khi chính quyền Thừa Thiên Huế nhúng tay vào bát bún bò!
Cái bi cúa bát bún bò Huế
Nhà thơ Vũ Trong Quang đã viết những câu thơ trên facebook phản ánh chuyện chính quyền Huế đăng ký thương hiệu Bún Bò Huế: Bún bò nước Huế âu lo/ Bún bò nước Việt về mô bây giờ/ O tôi nặng gánh bún bò/ Mần răng xin phép con bò được đây! Có thể nói rằng câu chuyện chính quyền Huế nhúng tay vào bát bún bò đã dấy lên nhiều nguồn dư luận khác nhau. Nhưng chung qui thì có vẻ như không có mấy người đồng tình với chuyện này.
Nhưng không lẽ nào bắt người ta đi đăng ký? Rồi một quán bán nhiều món của nhiều nơi lẽ nào đi khắp các tỉnh để xin phép à? Em thấy nó vô lý làm sao í!.
- Một chủ quán bún bò Huế ở Hà Nội
Một chủ quán bún bò ở Hà Nội, tên Linh, chia sẻ: “Em thấy thế cũng vô lý, bởi vì có rất nhiều quán cũng nhỏ mà thôi, người ta cũng bán bún bò Huế, buôn bán cũng nhỏ thôi. Nhưng không lẽ nào bắt người ta đi đăng ký? Rồi một quán bán nhiều món của nhiều nơi lẽ nào đi khắp các tỉnh để xin phép à? Em thấy nó vô lý làm sao í!”.
Chị Linh đặt ra câu hỏi rằng hiện tại, có rất nhiều thức quà mà các hàng quán tại Việt Nam đang bán đều mang đặc trưng, hồn vía của vùng miền như: bê thui Cầu Mống, mì Quảng, mì Phú Chiêm, cao lầu Hội An, phở Hà Nội, phở Bắc Hải, phở Bắc, phở Cồ Bá, bún chả cá Lã Vọng, bánh đa cua Hải Phòng, thắng cố Lào Cai, cơm lam Tây Bắc, bún chả cá Qui nHơn, bánh hỏi cháo lòng Bình Định, cháo don Quảng Ngãi, ram don Quảng Ngãi, lẩu mắm miền Tây, hủ tiếu Nam Vang, bún chả cá Đà Nẵng, bánh tráng cuốn thịt heo Trảng Bàng… Nói chung là có vô vàn các món ăn luôn đi kèm với địa danh sản sinh ra nó. Giả sử một cửa hàng bán chừng vài thức quà như vậy, lẽ nào phải chạy đến các tỉnh để xin giấy phép, xin công thức? Và liệu công thức chuẩn do nhà nước đa có phù hợp với khẩu vị của khách từng vùng, từng miền?
Chị Linh cũng đặt thêm câu hỏi là liệu khi nhà cầm quyền Huế nói rằng sẽ đưa ra công thức để đúng khẩu vị của bún bò Huế thì họ có nghiên cứu gì về ẩm thực chưa? Bởi theo chị, nấu ăn là một sự sáng tạo đầy tính giao thoa văn hóa. Ví dụ như bún bò Huế vào miền Nam thì phải ít cay hơn tại Huế và tăng độ ngọt, giảm hương liệu, ngược lại nếu ra Bắc thì phải giữ độ ngọt vừa, tăng hương liệu và trong nước phải có một ít củ su, củ đậu… Theo chị, đưa ra một công thức và yêu cầu món đó thì phải đúng hương vị đó là một sự bóp chết sáng tạo của người nấu ăn, quay trở lại thời mà mọi thứ đều dựa trên công thức và định nghĩa cứng nhắc.
Một chủ quán bún bò ở thành phố Đà Nẵng, tên Trung, tỏ ra bức xúc: “Nó vô lý, mỗi người có một công thức nấu theo gu ẩm thực vùng miền. Không phải cứ nói bún bò Huế là nấu chung một công thức, ngay ở Huế khác, ở Sài Gòn khác, Đà Nẵng cũng khác. Nói chung là đây chỉ là một cái tên ẩm thực vùng miền, không thể nhét cho nó một công thức rồi bắt người ta đi xin phép. Cách tư duy như vậy là tư duy bún bò chứ không có phải Huế khỉ gì hết!”.

400.jpg
Một quán Bún bò Huế ở Huế. RFA photo
 
Ông Trung cho rằng với đà này, hàng loạt tỉnh đứng ra đăng ký thương hiệu ẩm thực và đưa ra những yêu cầu về bảng hiệu, giấy phép, nguyên liệu khi nấu… thì sẽ dẫn đến tình trạng người bán sẽ tìm cách đổi tên quán, đổi tên món để tồn tại hoặc chạy nháo nhào đi xin giấy phép. Và cả hai trường hợp như vậy hoàn toàn không tốt. Bởi khi tên món phải bị đổi trớ đi để tránh tình trạng chạy xin giấy phép sẽ dần làm cho tên gốc của món bị lệch lạc, thậm chí bị xóa hẳn. Trường hợp người ta nháo nhào chạy đi xin giấy phép sẽ dẫn đến tình trạng cửa quyền chỉ vì cái tên một món ăn và giảm đi tính sáng tạo của người nấu, món ăn không còn phong phú.
Ông Trung đặc biệt nhấn mạnh đến những gánh bún bò Huế của những người mẹ Huế đang tha phương cầu thực bằng gánh bún mỗi sáng. Ông cho rằng những gánh bún này rất đặc biệt bởi không nơi nào giống nơi nào. Cũng là bún bò Huế nhưng mệ Hoa sẽ nấu khác với mệ Lan và mệ Lan không bao giờ nấu giống với mệ Phụng… Các mệ Hoa, Lan, Phụng bây giờ kiếm sống khắp Sài Gòn, Đà Nẵng, Cần Thơ, Tây Ninh, thậm chí tận bên trời Tây. Nếu phải đăng ký thì các mệ tính làm sao đây?
Cái hài của bát bún bò Huế
Một chủ quán bún bò Huế tại Sài Gòn, tên Hiệu, chia sẻ: “Cái đó là nó bị điên rồ thì trong này thành phố này ai đi đăng ký bao giờ?! Quán bún bò Huế cũng giống như phở, canh bún, hủ tiếu mì… Nó không thể là của riêng ai. Đó là danh từ chung không thể bắt người ta đăng ký được. Không lẽ anh nói giọng Huế mà anh ra Hà Nội rồi người ta bắt anh phải đăng ký mới được nói à? Tôi thì nhất định không đăng ký rồi, có cho công an bắt tôi cũng không đăng ký, vì nó vô lý và khôi hài!”.
Ông Hiệu cho rằng cách làm của chính quyền Thừa Thiên Huế không hợp lý, thậm chí có chút gì đó khôi hài, tế nhị khó nói.
Không lẽ anh nói giọng Huế mà anh ra Hà Nội rồi người ta bắt anh phải đăng ký mới được nói à? Tôi thì nhất định không đăng ký rồi, có cho công an bắt tôi cũng không đăng ký, vì nó vô lý và khôi hài!
- Một chủ quán bún bò Huế tại Sài Gòn
Chúng tôi liên lạc với Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh tỉnh Thừa Thiên Huế Phan Ngọc Thọ để tìm hiểu về vấn đăng ký thương hiệu. Bởi theo thông tin các báo thì ông Thọ là người ký quyết định để đăng ký thương hiệu Bún Bò Huế nhưng không gặp được ông.
Liên lạc với ông Phan Tiến Dũng, giám đốc sở văn hóa thể thao và du lịch Thừa Thiên Huế, bởi thương hiệu này được giao cho Hiệp hội Du lịch Thừa Thiên Huế quản lý. Ông này nói rằng: “Tui đang họp, cái này bên sở Công thương họ đăng ký nhãn hiệu này và họ tham mưu mà! Ờ… Tui đang họp, anh chịu khó hỏi bên sở Công thương, vì họ chịu trách nhiệm mà!”.
Nhưng khi chúng tôi liên lạc với phó giám đốc Sở Công Thương tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Duy Thành thì ông này nói rằng liên lạc với ông Dũng, bởi hiện ông đã chuyển sang quản lý thị trường.
Cuối cùng, bi hài của bát bún bò Huế có vẻ như đã đến cao trào khi các giới chức tỉnh này không ai chịu nhận trách nhiệm về việc đăng ký thương hiệu Bún Bò Huế. Bát bún bò Huế vô tình trở thành đứa con chưa kịp sinh mà cha nó đã bỏ trốn giữa đất thần kinh Nam Ai Nam Bình đậm đà da diết!

  Người mù và nghề tẩm quất

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-08-12
620.jpg
Những người mù tẩm quất trong giờ giải lao ngắn ngủi.
RFA photo
Trong thời gian ba năm trở lại đây, những cửa hiệu tẩm quất của người mù mọc lên càng ngày càng nhiều. Và có vẻ như người ta ưa đi đến đây tẩm quất hơn là đến các dịch vụ massage của người không bị khiếm thị. Khách hàng thường chọn các dịch vụ tẩm quất của người mù bởi họ không những giúp cho khách hàng thư giãn cơ bắp mà khả năng ấn huyệt, sửa khớp và day cơ của những người mù cũng khá hay. Ngược lại, dường như người mù chẳng còn gì khác ngoài sự nhiệt thành trong công việc, tận tâm trong phục vụ. Nhưng, chỉ chừng đó, với người bình thường nghe ra quá đủ, với người mù thì đôi khi cơm chan nước mắt.
Hầu như các dịch vụ tẩm quất người mù ở Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Bắc Giang… không mấy ăn khách bởi ở đây chỉ có tẩm quất, không có dịch vụ hậu mãi như các trung tâm massge có các cô chân dài. Hầu hết những người mù trôi dạt lên các tỉnh miền núi Đông Bắc, Tây Bắc như Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai… Và câu chuyện kiếm cơm của những người khiếm thị ở nơi đây cũng hiu hắt buồn và lạnh lùng như những ngọn gió mùa Đông Bắc nơi biên ải.

Những chén cơm chan nước mắt
Trung, chủ một dịch vụ tẩm quất người mù ở thị trấn Đồng Đăng, tỉnh Lạng Sơn, chia sẻ: “Nói chung là thu nhập thì cái nghề của bọn em tùy thuộc vào thời gian. Khi nào đông khách thì thu nhập đủ tiền ăn, tiền nhà, không dư bao nhiêu. Còn ít khách thì mình nhịn ăn bớt cũng đủ tàm tạm. Chúng em đi làm như thế này thì đỡ gánh nặng cho gia đình. Như vậy thấy cũng an ủi chúng em lắm rồi!”.
Trung chia sẻ thêm rằng với những người như anh, khái niệm thời gian hoàn toàn mù mờ, ngày và đêm cũng một màu đen giống nhau, giữa ngày và đêm chỉ cách biệt nhau bằng âm thanh, ban ngày ồn ào, chộn rộn và nhộn nhịp, ban đêm tĩnh lặng, những người mù có thể nghe tiếng thở nặng nhọc phát ra nơi sâu thẳm sự sống của mình sau một ngày dài chật vật kiếm cơm.

Việc kiếm cơm đối với vợ chồng Trung, những người khiếm thị cùng cảnh ngộ trở nên khó khăn hơn nhiều kể từ khi anh chị sinh thêm cháu nhỏ. Việc đầu tiên sau khi sinh con, Trung phải nhờ người thân xem thử con của mình có bị mù giống cha mẹ hay không. Và kết quả thử của người thân vẫn chưa bao giờ làm cho vợ chồng Trung thấy an tâm bởi anh luôn hoài nghi rằng người thân sợ vợ chồng anh buồn nên đã nói dối anh. Bởi anh có linh cảm không được tốt cho con của anh. Mỗi khi bỏ đồ chơi để cháu nhặt thì cháu cũng quờ quạng giống như anh chị.
Và với lợi thế cả hai vợ chồng đều từng học qua khóa bấm huyệt, tẩm quất, xông hơi, anh chị luôn tự tin trong công việc, bởi mọi cảm giác anh chị đã dồn lên hết mười đầu ngón tay để day, ấn, xoa… Dường như mỗi đầu ngón tay của anh chị đều có một con mắt để đọc được cảm giác mỏi cơ, đau cơ hay nhức mỏi của khách hàng. Chính nhờ vậy mà anh chị luôn làm hài lòng khách hàng.

Nhưng, bên cạnh lợi thế đó, không nhìn thấy được bao giờ cũng là thiệt thòi lớn của người phụ nữ. Người phụ nữ khiếm thị không thể đọc được ý đồ của những khách hàng nam say rượu hoặc có tâm địa xấu. Không thiếu những trường hợp anh chị phải mời khách ra khỏi dịch vụ vì hành vi sàm sỡ của họ. Nhưng đó là một sự khó khăn, thử thách quá lớn đối với người khiếm thị nếu như khách giở thói côn đồ. Không ít lần dịch vụ tẩm quất của anh Trung bị khách đập phá rồi bỏ chạy. Cuối cùng, anh chị chỉ biết ngậm đắng nuốt cay, vay mượn bạn bè mà đi sắm dụng cụ trở lại.

Tú, một tay tẩm quất người mù ở thành phố Bắc Giang, chia sẻ: “Bọn em hạn chế vì không nhìn được, không bao quát được trong công việc. Khó về trông xe (khi qua đường), không tự đi lại chợ búa một cách bình thường. Hiện tại bọn em rất khó khăn. Xã hội có người này người kia, cũng có người rất tốt, cũng có người kì thị với bọn em. Đôi khi điều đó làm bọn em ức chế và buồn. Cuộc sống nó là vậy…!”.
Tú cho biết là chén cơm của người mù, từ người mù đi bán chổi cho đến người mù đi bán vé số, bán kẹo kéo hay các dịch vụ khác như tẩm quất, hát rong… đều là những chén cơm chứa đầy nước mắt. Nỗi buồn của một người không nhìn thấy ánh sáng chưa bao giờ làm anh đổ gục nhưng đôi khi nỗi buồn của một người bị khi dễ, bị bạt ra khỏi đời sống bình thường làm anh tổn thương.

Chẳng biết tỏ cùng ai


400.jpg
Một người khiếm thị trên đường kiếm cơm ở Đồng Đăng, Lạng Sơn. RFA photo

Nếu như nam giới khiếm thính xem những chuyện bị khách quấy rối là một điều gì đó xúc phạm thì nữ giới khiếm thính lại xem đó là vấn đề mình phải đối phó và chịu đựng mỗi ngày để tồn tại. Huyền, chủ một dịch vụ tẩm quất người mù ở gần chợ Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn, chia sẻ: “Thì đó cái khó khăn của một nhân viên nữ chúng em khi làm tẩm quất ấy, người ta có người không tôn trọng, họ trêu ghẹo, nói mồm không quan trọng nhưng có những người người ta sàm sỡ với chúng em…!”.
Huyền cho biết thêm là với cô, chuyện thỉnh thoảng bị khách sàm sỡ hoặc có những lời chọc ghẹo khiếm nhã không còn là chuyện lạ. Những lúc như vậy, cô thường tìm cách bỏ ra ngoài và nhờ người chồng cũng bị khiếm thị giống cô vào thay thế. Vì sợ mất khách, thậm chí sợ khách quỵt tiền nên thường là cả hai vợ chồng ngậm đắng nuốt cay để tiếp tục phục vụ.

Bởi cách đây không lâu, Huyền từng phản ứng, dọa gọi công an khi bị khách có hành vi quấy rối thì khách quay sang tấn công chồng của cô và người chồng khiếm thị của cô bị đánh đến gãy sống mũi. Khi cả hai vợ chồng dắt đến công an thì phía công an yêu cầu phải mô tả đặc điểm nhận dạng, gương mặt của kẻ tấn công. Nghe đến đây, hai vợ chồng nuốt nước mắt ra về.
Như để kết thúc câu chuyện, Trung chia sẻ: “Cái hỗ trợ thì không đâu anh ạ. Về công việc của chúng em tự tạo dựng từ đồ nghề cho đến mọi thứ. Chỉ có người thân trong gia đình hỗ trợ cho chúng em chứ không có hội nào, nhà nước nào hỗ trợ đâu anh ạ!”.

Trung nói rằng hầu hết những người khiếm thị hay khiếm thính đi làm nghề tẩm quất hoặc bán vé số, bán chổi đều rất ngại khi tham gia hội người mù. Bởi cái hội này chẳng giúp ích được gì cho họ ngoài việc bắt họ phải đóng hội phí hằng tháng. Nếu có chăng là những người không biết làm việc gì, đến đó chẻ tre, vót tăm rồi mang ra thị trường bán dạo, sau đó mang tiền về đóng cho hội hoặc có thể bán để ăn hoa hồng. Anh khẳng định là từ khi làm nghề tẩm quất đến nay, anh chưa nhận được bất kì đồng hỗ trợ nào từ Hội người mù Việt Nam.

Nỗi khổ sau lũ ở Lào Cai

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-08-08
Email
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ
In trang này
ttvn-080816.jpg
Nước lũ dâng cao trên sông Hồng, Lào Cai.
Courtesy of Báo Lào Cai
Trong vòng chưa đầy hai giờ đồng hồ, lúc mọi người vẫn còn đang say giấc lúc 2 giờ sáng ngày 5 tháng 8, một trận lũ ống lớn chưa từng thấy đã kéo đến và xóa sạch một ngôi làng, gây ngập úng nhiều làng, xã, nhiều huyện ở tỉnh Lào Cai. Hậu quả của trận lũ này để lại không nhỏ chút nào, và đời sống của bà con hiện nay ra sao?

Thiệt hại

Theo thông tin từ các báo địa phương, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất đã làm 11 người bị thiệt mạng; cuốn trôi, vùi lấp nhiều nhà ở, tài sản, gia súc.
Hậu quả thì quá nặng, hiện tại chỉ mới tìm được ba người mất tích. Có 60 gia đình bị cô lập, chỉ tạm thời bắc cầu tre để đưa hàng hóa vào bên trong.
- Nữ cán bộ sở cứu hộ tỉnh Lào Cai
Giới chức tỉnh Lào Cai cho rằng nguyên nhân do ảnh hưởng của hoàn lưu bão Nida đã gây ra mưa to suốt 4 ngày liền trên địa bàn Lào Cai. Đến sáng ngày 5 tháng 8, lượng mưa đo được tại một số huyện ở mức cao như Bát Xát 152mm, thành phố Lào Cai 63mm, Sapa 60mm, Bảo Yên 72mm. Trong đó, huyện Bát Xát chịu ảnh hưởng nặng nhất, cây cầu treo qua thôn Sủng Hoảng bị cuốn trôi làm cho 16 gia đình bị cô lập.
Các tuyến đường giao thông bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tuyến đường 4D từ thành phố Lào Cai đi Sapa bị tắc, tuyến đường từ thành phố Lào Cai đến Bát Xát cũng bị chia cắt, nhiều tuyến đường tỉnh lộ cũng bị nước dâng cao, không thể lưu thông.
Một nữ cán bộ thuộc sở cứu hộ cứu nạn tỉnh Lào Cai cho hay:
Vấn đề lương thực thì hiện tại đang có các đoàn cứu trợ gởi vào. Tạm thời cũng ổn rồi. Nhưng phải chờ thời gian để thống kê thiệt hại.”
Tuy nhiên, một cán bộ làm việc tại ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai, yêu cầu giấu tên, chia sẻ:
”Bão cũng đã đi qua rồi. Hậu quả thì quá nặng, hiện tại chỉ mới tìm được ba người mất tích. Có 60 gia đình bị cô lập, chỉ tạm thời bắc cầu tre để đưa hàng hóa vào bên trong, vẫn chưa thể nói được gì.”
Vị này nhận xét là mức thiệt hại về người và tài sản là không thể kể xiết, mặc dù số lượng người chết và mất tích đã xác định là 11 người nhưng số người bị khủng hoảng tinh thần về lâu dài và nhiễm các bệnh tật do bị thương, do thiếu lương thực và thiếu vệ sinh sẽ còn là một ẩn số không nhỏ.
Với nguồn sống vốn èo ọp từ trước đến nay, kinh tế của Lào Cai, nhất là các xã bị thiệt hại nặng sẽ khó vực dậy sau trận lũ này. Để làm được điều này có lẽ phải tốn đến cả chục năm.
cu_tro.jpg
Hàng tiếp tế được vận chuyển bằng cáp treo qua chiếc cầu đã bị sập đến hai thôn Sủng Hoảng 1, Sủng Hoảng 2. Courtesy of TTXVN
Một cán bộ tên Phương, làm việc tại huyện Bát Xát, chia sẻ:
“Hiện tại bây giờ chưa có tin gì về sức khỏe. Chỉ có một số người quá mệt do chạy lũ, nhà cửa thì sạt lở hết. Đá tầm ba tấn đến 5 tấn trôi xuống thì còn gì. Cây gỗ trên rừng trôi về hết, lấp sạch mọi thứ.”
Ông Phương cho biết thêm là xã Cốc San, huyện Bát Xát cũng bị ảnh hưởng rất nặng, toàn bộ hệ thống ao hồ trong huyện ngập trắng, cá mất, ruộng trắng xóa bùn lầy. Chính quyền địa phương đã di chuyển được 10 gia đình thuộc vùng núi sạt lở ra khu trường học. Trong đó, thôn Luổng Giang thuộc xã Cốc San, có trường hợp thương tâm là ba chị em ruột gồm hai gái, một trai của một gia đình bị nước sạt đất chèn lấp. Các cháu bé không may mắn đã được mai táng.

Công tác cứu trợ

Ông Phương chia sẻ về tình hình cứu trợ đến bà con:
“Chủ yếu bây giờ hỗ trợ về mì tôm, nhu yếu phẩm, bà con cần nồi niêu, bát đũa, tạm thời là vậy. Nhưng về lâu về dài thì phải mua tấm pro ciment về lợp nhà cho bà con sống chứ chẳng còn gì… Hiện tại chỉ có khả năng cứu trợ một ít nhu yếu phẩm để qua ngày. Nhà nước đang có chính sách cấp mỗi người hai bộ quần áo để khỏi bị lạnh thôi.”
Dường như những suất quà ít ỏi hiện tại cũng chỉ làm ấm bụng người khốn khó vài ba bữa là cao chứ không giải quyết lâu dài được, nói cho cùng là giống như hạt muối bỏ bể trong hoàn cảnh này.
Hiện tại chỉ có khả năng cứu trợ một ít nhu yếu phẩm để qua ngày. Nhà nước đang có chính sách cấp mỗi người hai bộ quần áo để khỏi bị lạnh thôi.
- Ông Phương, cán bộ huyện Bát Xát
Một người dân thôn Sùng Hoảng 2, xã Phìn Ngan, huyện Bát Xát, Lào Cai, tên Kính, chia sẻ:
“Đất đá lấp đầy, muốn khôi phục lại chắc mất ít nhất cũng 5 năm. Khó, đời sống sẽ rất khó để mà nói chuyện tồn tại! Vài trăm hecta hoa màu bị mất trắng hoàn toàn. Mưa lũ, nước ở trên rừng đổ xuống…”
Ông Kính vẫn chưa hết kinh hoàng cho biết thêm là có 16 căn nhà trong thôn bị xóa sạch. Ông may mắn hơn những người khác trong thôn do đi buôn hàng chuyến, lẽ ra đêm mùng 4 ông về nhà nhưng lại gặp bạn, ngồi uống mấy chén thì say khướt, phải ngủ lại thành phố Lào Cai. Trong khi đó, chưa bao giờ ông uống vài ba chén rượu mà bị say như hôm tối mùng 4, một đêm mà sau đó vài giờ là nỗi kinh hoàng ập xuống hàng xóm và gia đình ông.
Một cán bộ xã Phìn Ngan cho biết hiện vẫn chưa có thể vào thôn được bởi con nước quá dữ. Nếu vượt được suối đang lũ, lội bộ vào được Sùng Hoảng 2 cũng phải mất ba giờ đồng hồ, bị sạt lở, chẳng biết đâu là đường, đâu là hố sâu. Hiện tại, cả 16 ngôi nhà của người dân đều không còn vết tích.
Ông Chảo Phủ Páo, 60 tuổi, ngậm ngùi cho biết 16 gia đình với 105 người, sau lũ có 3 người mất tích, 102 người còn lại tạm xuôi xuống tá túc nhờ tại thôn Sùng Hoảng 1 - nơi cũng bị cô lập nhưng còn nhà ở. Ông Páo nói rằng suốt mấy mươi năm nay, lần đầu tiên ông thấy một trận lũ lớn đến mức kinh hoàng như vậy!
Ông Páo cho biết thêm là số người dân sống sót sau trận lũ có đến hơn một nửa là trẻ em, hiện tại, mọi người đang đói rét, đói thì chưa đến nỗi quá đói bởi có mì tôm cứu tế. Nhưng rét thì 100% bị rét bởi không có ai mang theo bộ áo quần dự phòng nào khi chạy. Cả thôn rủ nhau chạy sau khi trưởng thôn là con trai ông Páo chạy đi gọi từng nhà dậy để chạy lũ. Khi mọi người chạy đến lưng chừng đồi thì nghe tiếng nước dội vào vách núi như bom nổ chảy xuống thôn. Và sáng hôm sau về thăm thì thấy cả thôn ngập nước, các ngôi nhà trong thôn hoàn toàn bị xóa trắng không còn dấu vết. Có ba người ngủ quên đã bị lũ cuốn mất.
Tình trạng của những người dân vùng lũ ở tỉnh Lào Cai hiện nay có thể nói rằng quá thảm khốc và sự tổn thương, mất mát của người dân nơi đây khó có gì bù đắp nổi. Họ đang mong chờ những bàn tay nhân ái của đồng loại!
 

Mùa hè và dịch bệnh bùng phát

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2016-08-01
ttvn0801.jpg
Bọ đầu đen tại Bình Phước.
RFA
Thời gian gần đây, thông tin về việc xuất hiện bệnh lạ tại Bình Phước làm ít nhất 3 người tử vong, khiến nhiều người tỏ ra bất an. Trong khi tỉnh Bình Phước công bố bệnh lạ là bạch hầu và công bố dịch bạch hầu tại một số nơi thì nhiều người dân ở Bù Đăng, Bù Đốp lại đang phải đối mặt với nạn bọ đen hoành hành. Có thể nói chưa bao giờ, Bình Phước lại đang đối mặt với nhiều vấn nạn như hiện tại.
Người người bất an
Ông Cà, sống ở Bù Đăng, Bù Đốp chia sẻ:
“Khó chịu lắm, cái hơi nó cay lắm. Có lúc tôi hốt trong nhà ra cả mấy bao, phải dùng dầu hôi mới hết. Bực bội trong người lắm! Mà đâu có ai đến, y tế cũng vậy mà xã cũng vậy, chẳng có ai đến, tự mình mà xử lý thôi chứ!”
Theo ông Cà, đây không phải là lần đầu tiên bọ đen xuất hiện tại khu vực ông sinh sống. Những lần trước, chỉ cần thấy một bầy bọ đen bắt đầu xuất hiện là ông và bà con nơi đây mua thuốc xịt côn trùng về xịt và có vẻ chúng đã bỏ đi. Nhưng lần này thì khác, hơn một tháng nay, mặc cho ông dùng cách gì để diệt, chúng cũng kéo đến càng lúc càng đông. Chúng bay khắp nơi và bám thành lớp đen dày đặc khắp nơi trong nhà như: trần nhà, tường nhà, cột nhà, khe hở của ván hoặc rơi vãi khắp xuống nền nhà và các vật dụng trong nhà, người hàng xóm của ông còn ăn phải bọ đen lúc nó rơi vào bát cơm mà không biết.
Tuy chúng không làm hại gì đến vườn cây trồng của nhà ông, không cắn người nhưng lại tiết ra mùi hôi rất khó chịu, nhiều thanh niên còn kiếm việc đi vùng khác vì không chịu nổi sự lan rộng của loài bọ này.
Trẻ em bây giờ được tiêm chủng hết rồi nên có ai nghĩ sẽ bị bạch hầu. Nó mới bùng phát lại đây, nên nếu trẻ nào bị phải đưa đi bệnh viện. Trước có một lô vắc xin của bộ Y tế bị lỗi, nên có nhiều trẻ không được tiêm.
- Cán bộ y tế tỉnh Bình Phước
Tuần trước, ông Ngà đã phải đưa cháu của mình về lại thành phố với cha mẹ sau khi đưa cháu ông đến trạm y tế để gắp một con bọ đen chui vào tai và điều trị chứng mẩn ngứa do đụng phải chất dịch con bọ này tiết ra lúc đang chơi. Hằng ngày, ông và vợ phải thay phiên nhau quét dọn rồi đem chôn những bầy bọ này chứ không còn cách nào khác. Có hôm, lượng bọ gia đình ông đem chôn lên đến cả bao.
Lý giải về nguyên nhân, ông Cà cho rằng, rất có thể việc biến đổi khí hậu, rừng cũng không còn để có thể tạo ra lớp lọc tự nhiên, thêm vào đó, việc các nhà máy đổ thải, xác heo chết ra các con sông làm cho môi trường ngày càng ô nhiễm. Chính sự mất cân bằng sinh thái này đã tạo điều kiện cho loài bọ này sinh sôi.

Ông này cho hay, với đà môi trường không được kiểm soát như hiện tại, chỉ một thời gian ngắn nữa thôi, sẽ có một loài côn trùng hay động vật tý hon nào đó còn ghê gớm hơn cả loài bọ đen này, tấn công cuộc sống của con người.

Bà Nương, một người mẹ đang chăm sóc con bị sốt ở bệnh viện Đồng Phú, Bình Phước cho hay, hai tuần trước, con bà bị sốt và hơi đau cổ, tưởng là viêm amidan nên bà đưa con đi nhập viện để điều trị. Nhưng sau đó, bác sĩ thông báo là con bà bị bạch hầu và cần cách ly.
Bà không hiểu lý do vì sao con mình lại có thể bị bạch hầu vì trước đó, bà đã cho con tiêm phòng đầy đủ. Gần đây, xã của bà cũng tổ chức phun thuốc vệ sinh phòng dịch để đề phòng trong mùa hè.
Bà còn đang bận tâm một mối lo khác, đó là có phải con bà đã chích nhầm vắc xin giả?
Cái khàn cơ chế
Một cán bộ y tế tỉnh Bình Phước cho hay:
“Bệnh bạch hầu buộc mình phải theo dõi ở bệnh viện vì sợ biến chứng. Nhìn thì đơn giản vậy nhưng nguy hiểm lắm. Trẻ em bây giờ được tiêm chủng hết rồi nên có ai nghĩ sẽ bị bạch hầu. Nó mới bùng phát lại đây, nên nếu trẻ nào bị phải đưa đi bệnh viện. Trước có một lô vắc xin của bộ Y tế bị lỗi, nên có nhiều trẻ không được tiêm. Vừa rồi có 29 ca bị nhiễm nhưng có 3 ca tử vong.”

ttvn400.jpg
Một bảng tuyên truyền phòng chống dịch bệnh. RFA

Theo ông này, các dịch bệnh thường bùng phát vào mùa hè. Bởi đây là thời điểm mà nhiệt độ và ẩm độ tăng cao, là mùa sinh sản mạnh của các loại muỗi mòng và côn trùng gây bệnh. Mùa này, cũng là lúc sức đề kháng của con người giảm xuống. Đây cũng là thời gian mà nhiều dịch bệnh có thể bùng phát bởi yếu tố ô nhiễm môi trường, phòng chống dịch bệnh khó có thể kiểm soát được.
Sau khi tỉnh này tuyên bố dịch bạch hầu, các địa phương đều đã sử dụng các biện pháp phòng ngừa và ngăn chặn dịch bệnh. Tuy nhiên, theo ông này, điều đó không có nghĩa là mọi thứ vi khuẩn, vi trùng và ấu trùng đều đã bị tiêu diệt. Hơn nữa, kinh phí cho việc này cũng có hạn, nên vấn đề là người dân phải tự cứu lấy mình bằng cách vệ sinh xunh quanh nơi mình ở, cố gắng tránh xa những vùng đang có dịch để tránh lây nhiễm.
Một cán bộ thuộc sở y tế dự phòng tại Bình Phước cho biết thêm, việc tiêm chủng vắc xin có thể ngăn ngừa các dịch bệnh. Nhưng đều đó không có nghĩa là người đã tiêm vắc xin có thể không bị mắc bệnh. Bởi lẽ, trong quá trình vận chuyển và bảo quản vắc xin, nhiều nhân viên không thực hiện đúng qui trình làm ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin, cũng như có vấn đề mù mờ trong việc tiêm vắc xin.

Ông này cũng cho biết thêm, trong một chuyến về quê, ông từng dẫn cháu mình đi tiêm vắc xin dự phòng theo định kỳ của trung tâm y tế. Nhưng vấn đề làm ông ngạc nhiên là các nhân viên y tế ở đây không cho người tiêm kiểm tra hoặc xem vắc xin được tiêm, điều này làm ông nhớ lại nghi vấn trước đây của nhiều người về việc tráo đổi vắc xin trong khi tiêm.

Họ cho rằng, nhân viên y tế đã dùng nước cất tiêm cho con em mình thay vì tiêm vắc xin, bằng chứng là các cháu tiêm xong nhiều mũi lý ra phải có sốt nhẹ để đề kháng, nhưng các cháu vẫn bình thường. Hơn nữa, nếu không có vấn đề bất minh, tại sao nhân viên y tế lại phải giấu vỏ vắc xin và tỏ ra bực tức, cho rằng người dân không có kiến thức chuyên môn nên không cần biết khi được hỏi muốn xem vỏ vắc xin?
Ông này đưa ra kết luận, cần phải có một cơ chế quản lý chặt chẽ trong vấn đề sử dụng quỹ y tế dự phòng cũng như tiến trình tiêm vắc xin. Ông không muốn tình trạng những con sâu làm rầu nồi canh, ảnh hưởng đến chút uy tín nếu còn của ngành y tế tỉnh này cũng như ngành y tế Việt Nam.
 


No comments: