Sunday, May 8, 2016

VIỆT NAM VÙNG LÊN

 

Lại nổ ra biểu tình ở Việt Nam vì cá chết

Người biểu tình tập hợp ở Công viên 30/4 ở trung tâm Sài Gòn.
Người biểu tình tập hợp ở Công viên 30/4 ở trung tâm Sài Gòn.
Cập nhật: 08.05.2016 10:34


Hàng trăm người dân ở Sài Gòn, Hà Nội và Nha Trang, Khánh Hòa, hôm nay, 8/5, tiếp tục xuống đường để phản đối sự thiếu minh bạch của chính quyền trong thảm họa cá chết ở nhiều tỉnh miền Trung và công ty Formosa của Đài Loan.
Các hình ảnh và video xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy những người biểu tình cầm các biểu ngữ như “Yêu cầu minh bạch thông tin Formosa”, “Biển sạch, chính quyền sạch!”, "Vì cá, vì nước, cả nước xuống đường" hay "Trả cho tôi cá và biển sạch".
Có tin nói rằng một số nhà hoạt động xã hội ở trong nước đã bị ngăn cản, không được phép rời khỏi nhà, và một số người đã bị bắt. VOA Việt Ngữ không thể kiểm chứng độc lập các tin tức này.
Một số bức ảnh được cho là chụp trong đồn công an quận Long Biên ở Hà Nội cho thấy khoảng hơn 30 người biểu tình đã được đưa về đây.
Trong khi đó ở Sài Gòn, có một số chiếc xe buýt lớn cũng đã được đưa tới gần nơi người phản đối tập hợp, và một số người đã bị giải lên đó rồi bị đưa đi.

Lực lượng công an được huy động để đối phó với người biểu tình ở Sài Gòn, ngày 8/5/2016.
Lực lượng công an được huy động để đối phó với người biểu tình ở Sài Gòn, ngày 8/5/2016.
Qua một số bức ảnh, có thể thấy lực lượng công an và an ninh mặc thường phục xuất hiện dày đặc trên một số con đường gần Nhà Hát Lớn ở Hà Nội, một trong các địa điểm tập hợp của người biểu tình, cũng như ở trung tâm TP HCM.
Hai ngày trước, hôm 6/5, tờ Quân đội Nhân dân, tiếng nói của Bộ Quốc phòng Việt Nam, đã đăng tải một bài xã luận với tựa đề “không được lợi dụng sự cố môi trường để xuyên tạc, kích động, gây rối”.
Trong khi đó, trên Facebook cá nhân, nhà báo tự do Đoan Trang viết: “Ta hãy nhớ: Nhà nước công an trị mang tên CHXHCN Việt Nam có thể đặc biệt lúng túng trong việc xử lý các sự kiện có tính chất thảm họa, đe dọa cuộc sống của người dân. Nhưng họ là bậc thầy trong việc trấn áp đối lập, tiêu diệt “phản động”. Suy cho cùng, đàn áp dân chúng dễ hơn nhiều và có thừa nguồn lực so với điều hành, quản trị đất nước”.


Người biểu tình tọa kháng phía trước Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội hôm 8/5.Trong khi đó, hôm 7/5, tại California, Mỹ, và Sydney, Australia, nhiều người gốc Việt cũng đã xuống đường tuần hành để “đồng hành với người biểu tình ở trong nước vì Một môi trường xanh”.
Người biểu tình tọa kháng phía trước Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội hôm 8/5.
Các cuộc tuần hành diễn ra một tuần sau khi hàng trăm người đổ ra đường phố ở Hà Nội và TP HCM để phản đối sự phản ứng chậm chạp của chính quyền cũng như cáo buộc công ty thép Formosa của Đài Loan gây ra thảm họa, dù chính quyền trong nước chưa phát hiện ra bằng chứng.
Chưa có kết luận cuối cùng
Sau nhiều tuần xảy ra cá chết hàng loạt, Việt Nam vẫn tiếp tục tìm kiếm câu trả lời cho thảm họa ảnh hưởng tới nhiều ngư dân ở miền Trung.
Hôm 7/5, một trong các chuyên gia nước ngoài đang điều tra vụ cá chết ở Việt Nam, Giáo sư Yoshihiko Yamada, thuộc Đại học Tokai, Nhật Bản, được kênh truyền hình nhà nước, VTV1, dẫn lời nói rằng có thể sẽ phải cần tới một năm để đưa ra kết luận cuối cùng về thảm họa môi trường này.
Hình ảnh biểu tình ngày 8/5


Mọi người ngồi toạ kháng trước UBND TP Hà Nội.
rước đó, trả lời báo chí trong chuyến thăm Việt Nam, Phó Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Jan Eliasson khẳng định rằng "nếu chính phủ Việt Nam yêu cầu giúp đỡ liên quan đến vụ cá chết hàng loạt, Liên Hiệp Quốc sẵn sàng hỗ trợ".

Ông cho rằng Việt Nam "phải tìm cho ra nguyên nhân vì sao lại để xảy ra hậu quả quá lớn như vậy".
Trước đó, Văn phòng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc ở khu vực Đông Nam Á hôm thứ Năm đã bày tỏ lo ngại về việc xử lý các cuộc biểu tình nổ ra sau vụ cá chết, và kêu gọi chính quyền Việt Nam tôn trọng quyền tự do tập hợp, phù hợp với luật quốc tế.
Hôm 2/5, báo chí Việt Nam loan tin, hai người, bị cáo buộc “là thành viên của các tổ chức như Con Đường Việt Nam và Việt Tân”, bị bắt rồi sau đó được thả nhiều tiếng đồng hồ.
Về cáo buộc này, ông Đỗ Hoàng Điềm, Chủ tịch Đảng Việt Tân, nói với VOA Việt Ngữ trong tuần rằng việc hai người bị bắt tham gia tuần hành là “thể hiện quyền và nguyện vọng của họ”.

Dân quân địa phương đứng gác trước Nhà hát lớn, nơi người biểu tình lên kế hoạch một cuộc biểu tình chống Formosa, nhưng bị cảnh sát Hà Nội phá vỡ bằng cách bắt giữ hàng chục người. Ảnh chụp ngày 8 tháng 5 năm 2016.
AFP PHOTO
Biểu tình vào ngày chủ nhật hôm nay 8 tháng 5 tiếp tục diễn ra tại hai thành phố Hà Nội và Sài Gòn sau cuộc biểu tình hôm 1 tháng 5. Mục đích nhằm lên tiếng cho môi trường trong lúc vùng biển một số tỉnh miền Trung bị nhiễm độc khiến hải sinh vật chết trên diện rộng.
Tuy nhiên vào ngày chủ nhật 8 tháng 5, cơ quan chức năng chủ động ngăn chặn những người biểu tình.
Biểu tình trong ngăn trở
Những cuộc biểu tình vì môi trường sinh thái vào sáng 8 tháng 5 tại thủ đô Hà Nội và thành phố Sài Gòn không suông sẻ như vào chủ nhật 1 tháng 5.
Tôi bị bắt gần chỗ Nhà hát lớn khi tôi đang cùng tuần hành cùng bà con từ Bờ Hồ lên Nhà hát lớn.
- Ông Nguyễn Trường Chinh
Tuy nhiên theo ghi nhận, tại Hà Nội, một số người biểu tình đã tiến hành được việc lên tiếng của họ quanh Bờ Hồ, rồi tọa kháng trước trụ sở Ủy ban Nhân dân thành phố.
Tại Sài Gòn, những người biểu tình bị ngăn không được vào Công viên 30/4; tuy nhiên họ cũng tập trung được tại khu vực Nhà Thờ Đức Bà và đến khoảng 10 giờ phá được vòng vây của lực lượng chức năng rồi đi tuần hành một đoạn.
Hoạt động biểu tình kết thúc khi cơ quan chức năng đưa xe buýt đến đưa những người tham gia lên xe.
Bắt bớ - ngăn chặn
Blogger Nguyễn Hữu Vinh tại Hà Nội vào hơn 10:30 sáng cho biết từ nơi bị đưa đến sau khi bị chặn bắt giữa đường:
“Tôi đang ở Công an Quận Hoàng Mai. Sáng nay tôi đang đi bộ trên đường thì một nhóm người không có danh tính, chả có sắc phục nhảy xuống tự nhiên bắt tôi rồi đưa về số 7 Thuyền Quang, rồi lục soát.
Công an quận đưa tôi về làm việc mà tôi chưa biết làm việc gì. Tôi đang đề nghị họ cấp cho căn cứ, cơ sở luật pháp để làm việc.”
Anh Cao Hà Trực ở Sài Gòn cho biết từ ngày 7 sang đến sáng ngày 8 tháng 5 anh không thể nào ra khỏi nhà vì bị một lực lượng cả chục người canh gác quanh nhà anh:
“Hiện nay mười mấy người đang gác cửa nhà tôi không cho chúng tôi đi.”
Nhiều nhà hoạt động xã hội khác ở Hà Nội và Sài Gòn cũng chịu cảnh tương tự như anh Cao Hà Trực, mà theo như lời cô Nguyễn Trang Nhung là ở trong tình trạng mất tự do.
Thanh niên Nguyễn Hữu Tình cho biết tình hình tại nơi anh có mặt gần địa điểm Công viên 30/4 vào lúc 9:15 phút sáng như sau:

000_A4697.jpg
Người dân Hà Nội biểu tình chống tập đoàn Đài Loan Formosa vào ngày 01 tháng 5 năm 2016. AFP PHOTO


“Hiện tại quanh khu vực công viên lực lượng an ninh rất nhiều, có cả rào gai, thép gai để chốt chặn tại đó. Ngày hôm nay rõ ràng làm căng, quanh đó người dân rất nhiều.”
Một số người khác có thể tham gia biểu tình nhưng nhanh chóng bị bắt như trường hợp của ông Nguyễn Trường Chinh tại Hà Nội. Ông kể lại việc bị bắt đi như sau:
“Tôi bị bắt gần chỗ Nhà hát lớn khi tôi đang cùng tuần hành cùng bà con từ Bờ Hồ lên Nhà hát lớn. Tôi bị bắt cùng hai người là bà Ngân và bà Hương và họ đang chở chúng tôi về số 1 Ngô Thì Nhậm, Hà Đông.
Họ bắt tôi lúc khoảng độ 9 giờ. Từ 8:30 phút là chúng tôi từ Bờ Hồ đi lên, vừa đi được hai ngõ thì bị bắt ngay, chúng tôi đi đầu nên bị bắt bởi bọn côn đồ và công an. Hiện đang bắt về phường Quang Trung, đường Ngô Thời Nhiệm. Tôi đang bị quản thúc ở số 9 Ngô Thời Nhiệm, Hà Đông.”
Vượt qua sợ hãi
Số lượng vài ngàn người tham gia cuộc biểu tình hôm ngày 1 tháng 5 vừa qua được cho là con số người tự giác xuống đường đông đảo nhất trong vòng hơn 40 năm qua tại Việt Nam để bày tỏ nguyện vọng của họ với chính quyền.
Trong lần đó có một số trường hợp bị đánh đập, bắt đưa về trụ sở chính quyền, công an; tuy nhiên vào sáng 8 tháng 5 nhiều người vẫn xuống đường đến nơi biểu tình. Anh Cao Hà Trực nhận định về thái độ đó như sau:
“Nhà cầm quyền nếu không dùng bạo lực thì chắc chắn họ không nắm quyền được. Thói quen đối với dân của họ từ xưa đến nay là dùng bạo lực để cai trị. Như bản thân tôi là một dân oan vườn rau phường 6, Tân Bình chỉ đi khiếu kiện oan thôi nhưng họ thường xuyên dùng bạo lực để đánh chúng tôi.
Nhưng tôi nghĩ đến lúc này người ta không có chùn bước trước bạo lực nữa đâu. Đến hôm nay gọi là ‘tức nước, vỡ bờ’ rồi. Vào ngày 1 tháng 5 vừa rồi người dân đổ ra đường với số lượng mà chúng tôi không thể tưởng tượng được. Trước kia mình cứ nghĩ người dân mình vô cảm, người dân mình sợ bạo lực. Nhưng vào ngày 1 tháng 5 vừa rồi chính tôi thấy người dân không hề biết đến chính trị, không muốn dính dáng đến Nhà nước, đã đứng lên đòi thông báo chính thức của nhà cầm quyền về chuyện ảnh hưởng môi trường như vậy.
Hiện tại những anh em bị bắt đưa về đồn công an, nhưng được biết trên xe buýt vẫn bình tĩnh, vẫn hát, giơ khẩu hiệu để phản đối việc bắt giữ vô cớ của nhà cầm quyền.
- Hà Vân
Anh coi nhiều đoạn video clip trên mạng mấy ngày hôm nay, những người bị đánh cương quyết đến đồn công an để hỏi tại sao đánh tôi, tại sao lấy chứng minh nhân dân của tôi. Theo quan điểm của tôi, người dân Việt Nam không còn sợ và thoát ra sự sợ hãi.”
Bạn nữ Hà Vân từ Hà Nội vào sáng ngày 8 tháng 5 cũng bị chặn không thể hòa chung vào đoàn người biểu tình đi quanh Bờ Hồ và tọa kháng trước Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội, nhưng cô cho biết sẽ vẫn phải lên tiếng:
“Chắc chắn vẫn lên tiếng. Hiện tại những anh em bị bắt đưa về đồn công an, nhưng được biết trên xe buýt vẫn bình tĩnh, vẫn hát, giơ khẩu hiệu để phản đối việc bắt giữ vô cớ của nhà cầm quyền.”
Trong khi đó bà Cấn Thị Thêu, một người kiên trì đấu tranh vì đất đai, đưa ra lý do tham gia và cách thức lên tiếng trong thời gian tới:
“Việc môi trường bị ô nhiễm gây ra cá chết hàng loạt ở các tỉnh miền Trung, thì chúng tôi cũng là công dân Việt Nam, chúng tôi vẫn phải chịu những tác động từ ô nhiễm đó nên chúng tôi thấy trách nhiệm phải bảo vệ môi trường biển.
Tôi thấy những điều họ đưa ra là thể hiện sự vô trách nhiệm đối với môi trường biển của Việt Nam. Lúc thì họ nói do tác động hóa chất của con người, lúc thì nói thủy triều đỏ, tảo nở hoa… Rất nhiều điều mà chúng tôi thực sự không tin tưởng vào họ. Chúng tôi thấy họ đang thờ ơ với thảm họa thiên tai ở miền Trung, chúng tôi rất bất bình trước những việc làm của chính quyền nên bằng mọi giá thể hiện quyền công dân của mình, tiếp tục lên tiếng để bảo vệ môi trường biển của chúng tôi.
Tôi nghĩ họ có thể ngăn cản, đàn áp chúng tôi ngày hôm nay nhưng họ không thể ngăn cản chúng tôi được các ngày sau. Nên bằng mọi cách, bằng mọi giá chúng tôi cũng sẽ thể hiện trách nhiệm đối với môi trường, đối với cuộc sống của chúng tôi.”
Tin cho biết tại Nha Trang, một nhóm nhỏ các nhà hoạt động cũng xuống đường và bị lực lượng chức năng chặn mời về làm việc.


Hàng ngàn người Sài Gòn biểu tình vụ cá chết

4 giờ trước
Hàng ngàn người dân Việt Nam ở Sài Gòn và nhiều thành phố, địa phương trong cả nước đã xuống đường hôm Chủ Nhật tuần hành, biểu tình phản đối vụ cá chết hàng loạt.
Một cuộc phản đối thảm họa môi trường đã được sự tham gia của một nhóm nhạc pop với ca khúc có ca từ kêu gọi trả lại sự lành mạnh cho môi trường, một đoạn clip video phản ánh.
Nhiều khẩu hiệu, biểu ngữ được những người xuống đường hô to hoặc giương cao nêu các thông điệp như:
"Bảo vệ môi trường!"
Một cuộc phản đối thảm họa môi trường đã được sự tham gia của một nhóm nhạc pop với ca khúc có ca từ kêu gọi trả lại sự lành mạnh cho môi trường, một đoạn clip video phản ánh.
Nhiều khẩu hiệu, biểu ngữ được những người xuống đường hô to hoặc giương cao nêu các thông điệp như:
"Bảo vệ môi trường!"
Bảo vệ môi trường! Biển sạch, chính quyền sạch!



Biểu ngữ, khẩu hiệu của người dân
"Biển sạch, chính quyền sạch!" v.v...
Trong khi đó từ phía chính quyền, loa vận động với công suất lớn yêu cầu, nghe thấy rõ trong clip video, yêu cầu "đồng bào và các bạn không nên bị kẻ xấu lợi dụng, lôi cuốn" xuống đường vì gây ra "mất an ninh trật tự nghiêm trọng" cho cộng đồng.
Truyền thông mạng xã hội Việt Nam hôm 08/5 phản ánh đã có nhiều vụ bắt bớ, trấn áp của chính quyền các địa phương nhắm vào người biểu tình, phản đối.
Một số hình ảnh, băng video dường như đã cho thấy chính quyền sử dụng đông đảo các lực lượng để ngăn chặn, vây bắt người dân, trong đó có cả các hình ảnh cho rằng 'hơi cay' đã được sử dụng bên cạnh nhiều hình thức chuyên chính, bạo lực khác nhằm giải tán các đám đông.
Đây là cuộc biểu tình lớn thứ hai với quy mô lớn tại nhiều tỉnh thành lớn ở Việt Nam, trong đó có Hà Nội và Sài Gòn của người dân và cộng đồng nhằm phản đối việc để môi trường, sinh thái bị phá hoại, ô nhiễm, phản đối vụ thảm họa môi trường gây cá chết hàng loạt, khiến cuộc sống của người dân ở nhiều tỉnh thành bị đe dọa và đảo lộn trầm trọng.
 http://www.bbc.com/vietnamese/multimedia/2016/05/160508_vn_environment_protests

 

Bắt bớ' xảy ra trong biểu tình vì cá chết

    Tại công viên 30/4 tại Thành phố Hồ Chí Minh, hàng trăm người đã đến với những biểu ngữ "Tôi cần biển sạch - Tôm cá", "Dân cần tôm cá", "Please protect our environment" (Xin hãy bảo vệ môi trường của chúng ta).




Nhiều xe bus được điều tới khu vực người biểu tình tập trung tại khu vực Nhà thờ Đức Bà - Thành phố Hồ Chí Minh.
Ảnh cho thấy người biểu tình bị bắt đưa lên xe bus đưa đi ngay tại khu vực này.



Xe bus được huy động tới nơi biểu tình để bắt người
Các tuyến đường xung quanh như Nguyễn Du, Hai Bà Trưng đều bị phong tỏa. Một người dân Thành phố Hồ Chí Minh nói họ không được phép đi xe máy vào khu vực này.
Nhiều rào chắn đã được đưa đến khu vực này từ sớm - ảnh của một người dân cho biết. Hình ảnh một bạn đọc cung cấp cho BBC nói "hơi cay" đã được sử dụng với người biểu tình.




Đây là đợt xuống đường thứ hai tại thành phố này, sau thảm họa môi trường khiến cá chết hàng loạt tại bốn tỉnh miền Trung Việt Nam.
Tại Hà Nội, một số người tham gia xuống đường vì sự cố cá chết ở bốn tỉnh miền Trung đã bị "bắt bớ", "nhiều nhóm đã bị bắt và phá lẻ" - một nhà hoạt động nói.



Trong một clip được đưa lên mạng, những người tuần hành tại Hà Nội nói họ sẽ "đi quanh bờ hồ". Tuy nhiên, sau đó có tin khoảng 40 người ở khu vực Nhà Hát Lớn đã bị bắt "đưa lên xe"
Những người biểu tình ngồi xuống và ra dấu hiệu đặt chéo tay. Nhưng sau đó họ đã bị "đưa lên xe" và rời khỏi hiện trường.


Những người quay clip đều bị yêu cầu “xóa tại chỗ”, một người tham gia cho biết.




Image copyright Other Nhiều khu vực tại Hà Nội bị phong tỏa
Bạn đọc của BBC mô tả buổi biểu tình tại Hà Nội: “Một ông bố dắt con trai đội mũ hải quân cương quyết không rời chỗ đứng của mình vì anh ta cho rằng không làm gì sai pháp luật. Anh ta yêu cầu công an và dân phòng đừng làm mất đi hình ảnh một xã hội tốt đẹp trong mắt con anh ta.”
“Một em bé có mẹ tên là Lan bị bắt đã kêu gào thảm thiết khiến một số công an và dân phòng lúng túng, cuối cùng người nhà của em bé đã dỗ em nín và đưa em về nhà với một lời an ủi: "Mẹ con là người tốt, yên tâm đi, đến chiều họ sẽ thả mẹ về.”




Người tham gia này cũng nói buổi xuống đường đã bị giải tán lúc 10 giờ sáng.
Trên trang blog cá nhân, nhà báo Phạm Đoan Trang viết trước hôm biểu tình lần thứ hai: "Chỉ một, hai tháng như vậy là Đảng và Nhà nước sẽ dẹp yên được dư luận và cho toàn bộ vụ Formosa - Vũng Áng chìm xuồng."
"Không được tiếp lửa, biểu tình cũng nguội dần. Nếu số người tham gia mỗi tuần đều giảm đi thì biểu tình sẽ ngày càng nhạt, mất dần sự chú ý của dư luận. Tệ nhất là khi từ con số hàng trăm, sau vài chủ nhật, chỉ còn trơ lại một số gương mặt nổi nhất, như vậy công an rất dễ xử lý, đàn áp “hậu biểu tình”. Sẽ không có cuộc “cách mạng cá” nào cả, như nhiều người đang mong đợi."
Tuần qua, Bộ Tài nguyên - Môi trường Việt Nam đã mời các nhà khoa học Đức, Nhật, Israel đến để tìm hiểu nguyên nhân gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt.


Nhà khoa học Nhật nói có khi đến một năm mới tìm ra nguyên nhân cá chết
Hôm giữa tuần, một vệt nước màu đỏ xuất hiện ở biển Quảng Bình, và kênh VTV8 đưa tin là "thủy triều đỏ" - Tuy nhiên, ngay sau đó, các nhà khoa học nói với BBC "Màu đỏ đấy và qua chụp hình chưa nói lên cái gì" và "phải chờ để phân tích."
Giáo sư Yoshihiko Yamada, thuộc Đại học Tokai, Nhật Bản, nói trên VTV: "có khi đến một năm thì mới tìm ra được đúng yếu tố, nguyên nhân".
Hôm 1/5, tại nhiều tỉnh ở Việt Nam đã xảy ra các cuộc xuống đường phản đối việc không có thông tin về thảm họa cá chết gây thiệt hại cho ngư dân miền Trung.
Cuộc biểu tình hôm 1/5 có hàng ngàn người tham dự tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội.
 http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2016/05/160508_protest_fish_death_environment

Biển đang chết và ngư dân đang khóc

Mặc Lâm, biên tập viên RFA
2016-05-07
Email
000_A469B-622.jpg
Một bạn trẻ Hà Nội biểu tình kêu gọi bảo vệ môi trường biển ngày 01 tháng 5 năm 2016.
AFP

Vậy là đã đúng một tháng từ ngày những con cá chết đầu tiên tại Vũng Án, Hà Tĩnh xảy ra khiến cả nước như rơi vào vùng không khí rỗng, hụt hẫng và đau xót trước những thân cá nằm phơi mình suốt hàng trăm cây số dọc chiều dài của bờ biển miền Trung. Cả nước bàn tán xôn xao và nhà nước thì lúng túng chưa đưa ra được một kết quả miễn cưỡng nào. Cá vẫn tiếp tục chết và ngư dân tiếp tục ngồi trên bờ nhìn ra biển xa.
Có điều việc cá chết hàng loạt lần này không những được theo dõi một cách triệt để mà người dân còn đưa ra khá nhiều ý kiến, phản hồi những thông tin mà họ nhận được trên trang mạng xã hội, nơi mỗi người dân làm chủ một tờ báo cho riêng mình. Trên những tờ báo xem chừng khá giống nhau ấy thật ra chứa đựng rất nhiều thông tin và mỗi thông tin lại điển hình cho sở thích, khuynh hướng hay quan điểm của chủ trang Facebook hay Twitter.
Cá chết lần này ngoài những nhận định thực tế còn có những chia sẻ mang tính nghệ thuật rất đáng ngạc nhiên. Có thể nói mạng xã hội đã chứng tỏ quyền lực của nó bởi không còn một rào cản nào có thể ngăn được tâm tình của một công dân đối với vấn đề trọng đại của đất nước. Cá chết trắng bờ không những chạm tới nỗi đau về môi trường mà nó còn làm cho trái tim của người yêu mến dòng chảy thủy triều cùng những con sóng hiền lành lẫn dữ dội của biển thổn thức.
Ngay từ khi thông tin cá chết đầy trên biển, không ít người liên tưởng đến sự hấp hối của Biển cũng như của ngư dân. Biển sẽ chết và biển có thể không còn mang màu xanh ngọc như xưa. Cá không còn tung tăng dưới đại dương nên khái niệm biển chết càng mạnh mẽ hơn trong lòng người yêu mến biển.
Trên Facebook của Vũ Thị Phương Anh những dòng tự sự, hay nói một cách khác; tâm trạng, viết về Biển chết mà như tiếng sóng dạt dào ở nơi nào đó trên các bờ biển miền Trung khiến người đọc không khỏi bâng khuâng về viễn ảnh của các con sóng đập vào bờ với một màu đỏ thê lương của cái chết được báo trước.
Biển hôm nay đang oằn mình dưới chất độc của ngoại bang có lẽ sẽ vĩnh viễn trở thành biển chết trong một ngày không xa, Vũ Thị Phương Anh gửi đến chúng ta bài thơ thật hay, và trên hết thật sống động về mẩu đối thoại giữa hai mẹ con và biển:

Đối thoại giữa hai mẹ con và biển

- Ăn nhanh lên đi con
Nghĩ ngợi gì, chén cơm sao đầy mãi?
- Biển chết ở đâu, mẹ ơi?
- Biển Chết ở xa, xa lắm
- Xa là đâu, mẹ ơi?
- Nằm giữa vùng Bờ Tây, Jordan, và Do Thái
- Biển chết như thế nào, mẹ ơi?
- Qua nhiều ngàn năm, muối tích dần, biển mặn
Cá tôm không còn, dù nước vẫn xanh...
- Biển chết, người có chết không, mẹ ơi?
- Ồ không đâu, người không chết
Không cá tôm, nhưng biển vẫn trong xanh
Muối mặn kinh nhưng làm vết thương lành
Gọi Biển Chết nhưng thật nhiều du khách ...
- Mẹ nói dối con, mẹ ơi!
Biển chết không xa, biển của nước Việt mình
Người đã chết vì lặn trong biển chết
Cá chết đầy bờ, nổi trắng xóa ngoài khơi
Dân nghèo ăn, ngộ độc mấy trăm người
Cá thối kia, người ta làm nước mắm
Hạt muối kia, chất độc rồi sẽ ngấm
Sẽ theo con vào tận mỗi bữa ăn
Con sợ rồi, mùi muối mặn cá tanh,
Con chẳng muốn chết theo vùng biển chết
....
- Nhưng ơ kìa, mẹ ơi sao mẹ khóc?
000_9U46E.jpg
Một người dân cho thấy cá biển chết ông thu thập trên một bãi biển huyện Phú Lộc, trung tâm tỉnh Thừa Thiên Huế vào ngày 21 tháng 4 năm 2016. AFP PHOTO.
Giữa đám đông hàng triệu người của Facebook trong những ngày này không hiếm những bài thơ hay viết về Biển, về cá chết hàng loạt và về tâm tư của người dân trước môi trường bị tiêu diệt.
Trên trang Facebook của Nguyễn Lân Thắng xuất hiện bài thơ không có tên tác giả nhưng với cái tựa thật cô đọng: Với biển Miền Trung. Bài thơ đầy thương tích và người đọc khó thể yên tâm vì những câu hỏi đặt ra quá thực. Chung quanh chúng ta, những con gười Việt Nam đang bị bao vây tứ bề và cái kết quả của việc bao vây ấy là sự hấp hối của biển, của người dân bám biển từ bao đời nay đang vô vọng, chới với, ngụp lặn trong những núi chất độc thải ra giết biển. Câu hỏi lập đi lập lại: ai, ai ai… đã làm cho bài thơ có sức công phá của một trái tim đang bùng vỡ và tan nát.

Với biển Miền Trung

Ai khóc dùm cho biển một lời không
Ai trả lời đi ! Biển mình sao vậy ???
Ai thấy gì không? Biển đang chết đấy !
Biển oằn mình, vọng mãi tiếng cầu van!
Miền Trung ơi, nắng cháy mưa ngàn
Biển bạc thân thương cho vàn thứ cá
Đánh bắt gần xa, cá về ấm dạ
Giờ chết bạt ngàn. Cá chết bởi vì đâu ???
Dân chết trong lòng, đỏ mắt nhìn nhau
Thuyền đậu, tàu neo, lưới chài đem cất
Cá gom về chôn đầy trong lòng đất
Bến cá thuyền về không í ới chào mua
Biển Miền Trung cá nằm chết, đau chưa!
Oan ức lắm, dân làm chi nên tội
Ai? Ai? Ai?... gây ra bao tội lỗi
Không lẽ trời???… gây nông nỗi… trời ơi!!!
Cõng rắn vô nhà, rước giặc về chơi
Đất đổi, bán mua cho vừa lòng giặc
Ích Tắc làm vua, dân tôi chết chắc
Nhục nhã trăm đường, trăm thứ đều lo
Ai lập đàn trời kêu cúng để cho
Nước sạch lại như thời vua từng lập
Ai sẽ kêu oan, nói lên điều đau nhất
Hay dân mình nói mãi để mình nghe!
Một tác giả khác, Phan Quang Phóng cũng từ facebook với bài thơ viết về cá chết miền trung nhưng chỉ thẳng nguyên nhân gây ra cái chết trắng này là từ Trung Quốc. Có thể tác giả đã sai nhưng cái sai ấy suy ra cho cùng phát suất từ cách giải thích sự việc không minh bạch của người trách nhiệm. Dù sao thì nhân dân có quyền được biết, nhất là vụ việc quá lớn, quá nguy nan cho dân tộc Việt Nam:
Tổ Quốc tôi ơi! Hãy tỉnh dậy đi thôi
Dậy để nghe tiếng kêu cứu, vọng về từ biển cả
Để thấy Miền Trung quê tôi, trắng màu xác cá
"Quà hữu nghị bao năm qua, của lũ bạn Tàu".
Dậy để thấy nổi đau của hàng triệu đồng bào
Với cảm giác, của niềm tin đánh mất
Sống trong bất an của những điều giả, thật
Gánh nặng giang sơn biết gửi gắm về ai?
Người dân nghèo quê tôi, kiên cường trước thiên tai
Nhưng chống chịu làm sao trước âm mưu tàn độc
Khi cái chết dần mòn đang ngày đêm thường trực
Thì bình an tìm thấy ở nơi đâu?!
Dậy mà xem, con cháu người, đang giẫm đạp lên nhau
Lợi ích, đồng tiền che khuất tình đồng loại
Dậy để thấy những cơn đau quằn quại
Của người dân vô tội, chịu lầm than.
Khi nỗi lo đến trong từng giấc ngủ, bữa ăn
Thì còn tâm trí hay không, để dựng xây đất nước
Khi chút an nhiên chưa một ngày có được
Thì sức lực đâu đánh đuổi bọn xâm lăng.
Dậy để thấy, một đất nước Việt Nam
Lịch sử bốn nghìn năm, ngoan cường là thế
Đang để lũ giặc Trung ngang nhiên chễm chệ
Cùng nỗi lo mất nước đến cận kề.
Làm lãnh đạo, được mấy ai, xứng đáng lời thề
Sống hết lòng vì quê hương đất nước
Những con người đủ tài và đủ đức
Đang hiếm dần trong bộ máy hôm nay.
Hướng về Miền Trung những đôi mắt xè cay
Trong nỗi lo âu, cùng trái tim quặn thắt
Khi còn bóng lũ giả nhân phương bắc
Thì nguy cơ mất nước vẫn còn nguyên.
Inrasara, một cây bút phê bình văn học thì lại có cái nhìn “chịu đựng” hơn. Có thể ông đã quen với những tin buồn từ miền Trung bao đời nay. Từ thiếu đói triền miên do mất mùa, lũ lụt cho tới sỏi đá chất đầy trên từng nẻo đường quê khiến miền Trung được nhìn như nơi chốn chịu đựng cái khắc nghiệt của trời đất và cá chết chẳng qua lại là một tai ương nữa với người dân khốn khó của vùng đất bạc màu này. Inrasara có những giòng thơ tuy trầm tĩnh nhưng không kém héo hắt bởi cái nhìn lạnh lùng nhưng lại tràn đầy trắc ẩn.

Miền Trung đau khổ… quen rồi

Hôm qua…
mây độc Vĩnh Tân mù góc trời Bình Thuận
bùn bô-xit Nhân Cơ nhuộm đỏ Đắc Nông
ồn ào vậy thôi
đâu ai chết
Hôm nay…
nước thải Vũng Áng
biển Hà Tĩnh Quảng Bình trắng bờ cá chết
to chuyện mà chi
người chưa chết
Ngày mai…
bụi phóng xạ Ninh Thuận không vị không hình
người cũng không vội chết
lo gì
Sáng nay tivi vừa phát đoạn phim quan đầu tỉnh cười tươi dưới biển
lên bờ ung dung nhấm nháp món cá biển
trong lúc các con quan nghịch cát biển
vô tư
Ai thay đổi được quá khứ?
ai sắp xếp lại tương lai?(*)
khúc ruột miền Trung oằn mình chịu trận
quen rồi…
Vâng, khúc ruột miền Trung chịu trận quen rồi nên có ai kêu thương thì cũng như thêm một tiếng vạc kêu sương trong đêm tối, nào ảnh hưởng gì tới xã hội hôm nay đâu?
Inrasara hình như hờn dỗi vì sự lạnh tanh của những ai còn vô cảm. Bài thơ theo chân chúng ta cho tới khi khép lại, mất hút giữa bộn bề cuộc sống.
Cá chết trong suốt tháng Tư, tháng của những ngày lễ lạt và chính quyền chưa năm nào bỏ qua.
Nhưng năm nay thay vì mừng vui đại thắng thì người dân lại lo lắng trăm bề. Lương Lan tỉ mỉ sâu chuỗi các sự kiện đang xảy ra để có một cái nhìn toàn cảnh về tháng Tư mà tác giả gọi là “ngửa mặt kêu trời”.

Tháng Tư ngửa mặt kêu trời

Tháng Tư
Cao nguyên khô cháy
Đồng bằng Cửu Long sông trơ cạn đáy
Biển miền Trung cá chết dạt trắng bờ
Chống cát tặc, người đàn bà nghèo Đồng Nai bị bắt
Chỉ cái móng tay Bình Chánh cũng nát đời ông chủ quán cà phê
Ngửa mặt kêu Trời mà ngỡ giữa cơn mê
Người nông dân bị truy tố bởi dựng chòi nuôi vịt
Hải Dương, sợ dây vô hình đang dần thít
Giữa thanh thiên hàng trăm hộ dân xóm Tử Lạc bị đập nhà
Nước có quốc pháp, mà sao như vô pháp
Công lý không lẽ chỉ là tên của một anh hề!
Mùa xuân, hơn tám ngàn lễ hội lê thê
Khắp nơi nơi tưng bừng đàn ca sáo nhị
Ngày giỗ Tổ không một lòng trọng thị
Triệu cháu con tranh cướp lộc Vua Hùng
Chín mươi triệu dân
Toàn những cao nhân con Lạc cháu Hồng
Một mét vuông chen chúc cả bầy tiến sĩ
Mà sao đất nước mãi không bay lên hóa Phượng hóa Rồng
Ngoài kia Biển Đông
Sóng bạc đầu uất nghẹn
Hồn tử sĩ bay trên đảo Gạc Ma, Cô Lin
Hoàng Sa, Trường Sa
Tàu nước lạ đâm nát thềm lục địa
Điều gì đang diễn ra trên đất Việt tháng Tư này?
Tác giả hỏi câu hỏi chung của tất cả người dân Việt Nam muốn hỏi và câu trả lời rốt ráo thật không gì khó bằng.
Xếp lại chiếc laptop hay tắt trang Facebook, chắc gì chúng ta quên được trạng thái của mình sau khi đọc những bài thơ thắt lòng kia. Chúng ta có thể bất lực hay yếu đuối trước những gì đang xảy ra chung quanh nhưng ít nhất chúng ta biết được rằng đâu đó trong thế giới ảo đang có những đợt sóng chữ nghĩa cố gắng phơi ra sự thật mà người ở xa không thấy: Biển đang chết và ngư dân đang khóc.




Rạn san hô khổng lồ dưới đáy biển Quảng Bình đã chết

RFA
2016-05-07
bien-quang-binh-622.jpg
Rạn san hô khổng lồ dưới đáy biển Quảng Bình đã chết
Ảnh chụp từ màn hình YouTube

Báo Tiền Phong dẫn lời ông Hồ Văn Sơn, Bí thư chi bộ thôn Nhân Nam, xã Nhân Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình cho biết theo tin tức được xác định từ các thợ lặn địa phương thì các rạn san hô khổng lồ dưới đáy biển Quảng Bình đã chết, cá chết nằm lớp lớp dưới đáy biển nơi thợ lặn khảo sát. Trên mặt các rạn san hô là một lớp bụi đen không rõ là loại gì phủ kín và san hô không còn hoạt động như trước nữa.
Các thợ lặn địa phương đã đem phóng viên ra biển chừng 200 mét, họ lặn xuống và mang lên hàng nắm san hô đã chết cũng như xác cá đủ loại dưới đáy biển.
Một thợ lặn cho biết cả vùng san hô rất rộng nhưng không thấy bóng dáng một loài sinh vật biển nào còn hoạt động. Rạn san hô này nằm cách bờ từ 1 tới 6 hải lý, kéo dài từ đầu tỉnh đến cuối tỉnh.
Ngư dân khu vực này cho biết trước kia nước biển trong vắt còn bây giờ có màu rất lạ, mùi nước thối và tanh, bùn cũng khác trước.
Cũng theo bài báo cho biết các nhà khoa học và cơ quan chức năng cần lấy mẫu nước ở đó để xét nghiệm nhằm có câu trả lời rõ ràng.




Cá chết ở miền Trung nhiễm kim loại nặng

RFA
2016-05-06
Email
vu-van-tam-622.jpg
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn Vũ Văn Tám
Courtesy mard.gov.vn

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn Vũ Văn Tám hôm 5/5 nói với báo chí Hà Nội là, các mẫu cá chết ở Bắc Trung bộ mà Bộ phân tích cho thấy cá bị nhiễm kim loại nặng.
Tuy vậy Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho biết ông không được phép công bố chi tiết, về chủng loại, thành phần cũng như số lượng kim loại nặng mà cá bị nhiễm từ nước biển.
Báo điện tử Tiền Phong trích lời Thứ trưởng Vũ Văn Tám giải thích là, Thủ tướng chỉ đạo tất cả kết quả phải được chuyển cho Bộ Tài nguyên Môi trường và chỉ có Bộ Tài nguyên Môi trường là cơ quan được phép công bố nguyên nhân cá chết hàng loạt ở miền Trung.
Được biết giới khoa học trong nước, cũng như Hội nghề cá Việt Nam thiên về giả thiết Khu Công nghiệp Vũng Áng, trong đó có nhà máy thép Formosa đã xả thải hóa chất độc hại qua đường ống ngầm chôn dưới đáy biển và làm cá chết hàng loạt.
Theo thống kê tổng hợp, khoảng 100 tấn cá chết đã trôi dạt vào 4 tỉnh ven biển là Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên. Ngoài ra Đà Nẵng cũng phát hiện cá lớn bị chết trôi vào bờ nhưng số lượng không nhiều. Riêng số cá chết xếp lớp dưới đáy biển không thống kê được.
 http://www.rfa.org/vietnamese/vietnamnews/heavy-metal-found-in-death-fish-sample-05062016075550.html



Cá chết xếp lớp dưới đáy biển Quảng Bình

RFA
2016-05-06
Email
5869852160798098_622.jpg
Thu gom cá chết ở Quảng Bình, ảnh minh họa chụp trước đây.
Courtesy photo

Cá chết xếp lớp dưới đáy biển vùng ven biển tỉnh Quảng Bình, Báo điện tử Tiền Phong đưa tin này sáng nay 6/5. Tờ báo mạng trích lời ngư dân xã Nhân Trạch huyện Bố Trạch nói rằng, khi lặn xuống đáy biển, ở nơi có rạn san hô để bắt cá, họ thấy cá chết xếp lớp. Những rạn san hô không còn màu sắc mà chỉ thấy phủ một lớp bùn đen kịt khác với ngày xưa.
Ngư dân còn mô tả mặt nước biển phía trên vẫn thấy màu xanh, nhưng lặn phía dưới thấy màu vàng đục. Vẫn theo báo Tiền Phong, các nhân chứng là ngư dân nói rằng, các xã bãi ngang của Quảng Bình, từ Quảng Trạch vào đến Lệ Thủy cũng phát hiện đáy biển có tình trạng tương tự. Theo đó các vùng rạn san hô gần bờ từ 1 đến 6 hải lý, xác cua, xác cá, các loài giáp xác chết nằm la liệt, nhiều hơn lượng cá chết trôi dạt vào bờ.
Nhà chức trách địa phương đã báo cáo hiện tượng này lên Bộ Tài nguyên Môi trường.
 http://www.rfa.org/vietnamese/vietnamnews/the-sea-bed-qb-becomes-fish-cemetery-05062016074118.html


Quảng Bình cấp giấy chứng nhận cá sạch không cần kiểm nghiệm

RFA
2016-05-07
000_Hkg2509292-622.jpg
Cá do ngư dân đánh bắt xa bờ, ảnh minh họa chụp trước đây.
AFP

Bất cứ tàu đánh cá xa bờ nào khi cập cảng đều được cấp giấy chứng nhận là cá sạch mà không qua bất cứ việc kiểm nghiệm nào từ cơ quan trách nhiệm.
Đó là lời kể lại của ngư dân và được nhiều tờ báo loan tải. Báo Lao động cho biết tàu cá của ngư dân khi vào bờ sẽ được các cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận “Sàn phẩm thủy sản được khai thác bởi tàu khai thác thủy sản xa bờ”.
Các chữ ký trong biên bản là của các ban ngành trách nhiệm thuộc tỉnh Quảng Bình và sau đó cá được thu mua bởi CoopMart, Hiệp hội chế biến thủy sản Việt Nam, cùng một số thương lái khác.
Vấn đề đáng nói là hải sản hoàn toàn không được kiểm nghiệm bởi một cơ quan chuyên môn về sự an toàn của hải sản theo quy chuẩn cho phép.
 http://www.rfa.org/vietnamese/vietnamnews/vn-fishermen-too-easy-for-cleaning-fish-certified-05072016110032.html



No comments: