Tuesday, December 15, 2015

LỜI GỌI TỪ BỎ CỘNG SẢN

  

Kỳ vọng gì về lời kêu gọi từ bỏ chủ nghĩa Mác-Lê

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2015-12-15
Ý kiến của Bạn
Chia sẻ

000_APH2003012429527
Một công nhân sơn một poster lớn mang cờ đảng cộng sản tại trung tâm Hà Nội.
AFP photo

127 nhân sĩ trí thức với nhiều gương mặt nổi bật như Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, Giáo sư Hoàng Tụy, Giáo sư Tương Lai, Giáo sư Chu Hảo, Đại sứ Nguyễn Trung, TS lê Đăng Doanh vào hôm 9/12/2015 đã gởi thư ngỏ cho Bộ Chính Trị, Trung ương Đảng, cũng như toàn thể hơn ba triệu Đảng viên kêu gọi thay đổi chế độ chính trị, xây dựng tự do dân chủ để cứu nguy đất nước và dân tộc.
Mặc dù trước đây từng có nhiều thư ngỏ, kiến nghị của nhân sĩ, trí thức, Đảng viên và những người ngoài Đảng, nhưng lần này được mô tả như một hành động chưa từng có. Nội dung bức thư ngỏ đã thẳng thắn phê phán đảng Cộng sản Việt Nam đi theo con đường xã hội chủ nghĩa Mác-Lê, đã đưa đất nước vào thực trạng tụt hậu xa với láng giềng. Đặc biệt Thư Ngỏ nêu rõ, trong vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam bám giữ thể chế độc tài toàn trị với bộ máy hết sức nặng nề, thiên về dùng bạo lực và dối trá, vi phạm nhiều quyền tự do dân chủ và lợi ích chính đáng  của nhân dân, tạo thuận lợi cho cho tệ tham nhũng, ức hiếp dân và sự thao túng của các nhóm lợi ích bất chính. Đường lối sai lầm theo ý thức hệ cùng với bộ máy cầm quyền nhiều khuyết tật cũng không dựa vào sức mạnh của toàn dân tộc để có đối sách đúng đắn bảo vệ độc lập, chủ quyền chống mưu đồ và hành vi bành trướng của Trung Quốc.
Do vậy Thư Ngỏ kêu gọi dứt khoát từ bỏ chủ nghĩa Mác- lê, tiến hành cải cách chính trị triệt để và toàn diện theo con đường dân tộc và dân chủ. Một trong những điểm đề nghị quan trọng với Đại hội Đảng lần thứ 12 sắp tới là đổi tên đảng cộng sản, đổi tên nước, phóng thích tù chính trị.
TS Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển IDS đã tự giải thể, một nhân vật tích cực ký tên trong thư ngỏ, giải thích về khả năng tồn tại của Đảng Cộng sản, một khi thực hiện thay đổi thể chế chính trị ở Việt Nam. Từ Hà Nội, ông nói:
“Chúng tôi không muốn duy trì Đảng cộng sản này là một đảng cầm quyền, nó có thể tồn tại được là tự nó, nhưng phải có một hệ thống nhiều đảng, đảng cộng sản Việt Nam có thể là một đảng trong đấy còn người dân có chấp nhận hay không là một vấn đề khác, không có chuyện chúng tôi bảo rằng duy trì đảng lãnh đạo này. Nếu mà người ta chấp nhận có một hệ thống đa đảng, có bầu cử thật sự tự do tôn trọng nhân quyền, có nền tư pháp độc lập, ba nhánh quyền lực độc lập giám sát lẫn nhau. Trong một thể chế như thế đảng Cộng sản Việt Nam vẫn có cơ hội tồn tại, chứ chúng tôi không bảo là mục đích của việc vận động như thế này là duy trì đảng Cộng sản Việt Nam ở vị thế lãnh đạo…Nếu mà làm được như thế thì cuộc chuyển đổi dân chủ sẽ đỡ tốn kém hơn cho dân tộc và nó có thể tiến hành nhanh hơn.”
TS Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội Nhà báo độc lập, trong tư cách một nhà quan sát nhận định rằng, để giải quyết vấn đề của đất nước hiện nay thì cần giải quyết chế độ, mà đó là sự thay đổi hệ tư tưởng. Trong Thư Ngỏ này cũng đặt ra vấn đề đó và thay đổi tên Nước. Theo TS Phạm Chí Dũng, những người soạn thảo Thư Ngỏ có cái lý của họ, những người ký tên biết rằng ở Việt Nam không thể thay đổi một cách nhanh chóng được, mọi thứ sẽ diễn ra một cách chậm chạp. Theo lời ông, trong đảng Cộng sản có một khuynh hướng về mặt tư duy là tránh những sự thay đổi mang tính sốc, mang tính đột ngột. Từ Saigon TS Phạm Chí Dũng tiếp lời:


000_Hkg6879719-400
Hình Mác - Lê được bày bán tại một cửa hàng ở Hà Nội. AFP photo
“Hiện nay tôi biết có một số người vận động trở lại đảng Lao Động Việt Nam thay cho đảng Cộng sản. Chắc chắn là đảng Cộng sản không chấp nhận hoặc chưa chấp nhận chuyện đó. Nhưng hình thành một đảng Lao Động Việt Nam vào một thời điểm nào đó trong tương lai, thì có lẽ vẫn còn dễ chấp nhận hơn là một đảng chính trị đối lập. Phải nói thẳng là khuynh hướng hình thành đảng chính trị đối lập hiện nay đã manh nha rồi. Nếu đảng Cộng sản cứ duy trì cai trị một cách độc đoán, yếu kém như thế này thì chắc chắn trong tương lai sẽ hình thành những đảng đối lập và lúc đó tôi cho rằng nếu diễn biến như kịch bản của Miến Điện là còn tốt đẹp, tôi sợ là ở Việt Nam sẽ diễn ra những điều tồi tệ hơn. Vì vậy tôi nghĩ rằng đảng Cộng sản nên quan tâm, nên tham khảo một cách có ý thức đối với những thư ngỏ của giới trí thức như thế này, vì dù sao đó là những người trí thức vẫn còn có tâm nguyện đóng góp phản biện, chứ còn một khi họ không còn muốn nói nữa thì tôi không biết điều gì sẽ xảy ra...”
Giới quan sát theo dõi tình hình chính trị Việt nam cho rằng, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã làm ngơ và không một lần trả lời các kiến nghị, thư ngỏ đòi cải cách chính trị hay sửa đổi Hiến pháp, liên quan đến vai trò lãnh đạo độc quyền của Đảng, cũng như vấn đề trao trả người dân quyền sở hữu đất đai.
Sẽ có hy vọng gì đối với Thư Ngỏ 9/12 của ít nhất 127 nhân sĩ trí thức tâm huyết với đất nước. Theo lời TS Nguyễn Quang A, nếu 1.000 lần kiến nghị mà chưa thấy biến chuyển gì thì sẽ còn lần 1.001, tất nhiên không chỉ có ký mà còn nhiều hoạt động khác nữa, việc ký Thư Ngỏ như thế này chỉ là một phần nhỏ của hoạt động.
Điểm thứ hai là lần này, do có gởi cho toàn thể đảng viên, nên trong Thư Ngỏ dã cố gắng làm sao đề ra những vấn đề thật cụ thể,  thật rõ ràng. Những vấn đề họ có thể làm ngay được nếu họ muốn làm và nếu mà  trong Đảng hiểu được và thấy là hợp lý thì họ có thể gây sức ép. Số lượng đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam rất lớn,  cho nên nhóm nhân sĩ trí thức mà ông là một thành viên có chủ trương rất rõ ràng là làm chính sách gọi là đảng vận.
Trong Thư Ngỏ 9/12 có nhắc tới bài học chuyển đổi thể chế độc tài sang dân chủ một cách hòa bình ở nhiều nước, đặc biệt là ở Myanmar mới đây và về điều Đảng Cộng sản Việt Nam đang có cơ hội thuận lợi hơn bao giờ hết, để đưa đất nước chuyển sang giai đoạn phát triển.

TS Nguyễn Quang A giải thích:
“Kinh nghiệm của Myanmar là một kinh nghiệp tốt, còn có rất nhiều kinh nghiệm khác của Đài Loan của Hàn Quốc của Indonesia của các nước nguyên cũng là xã hội chủ nghĩa trước kia họ chuyển đổi một cách êm thắm như thế nào. Tôi không cho rằng chúng ta có thể sao chép bất kể bài học nào của bất kể nước nào, nó phải phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam bây giờ nhưng ở trên tinh thần làm sao để cuộc chuyển đổi ấy đỡ tốn kém nhất cho dân tộc, chuyển đổi nhanh nhất và quan trọng hơn nữa là sau cuộc chuyển đổi thì nền dân chủ ấy phải được giữ vững…”
TS Nguyễn Quang A gọi những việc mà nhóm nhân sĩ trí thức trong đó có ông đang làm là những việc nho nhỏ, kể cả Thư Ngỏ 9/12 cũng là muốn để góp phần vào quá trình chuyển đổi dân chủ hóa. Theo lời ông, tiến trình ấy đã được thực hiện từng bước từ lâu rồi, quá trình ấy không phải ở trong tương lai, nó đang ở trong hiện tại và phải làm ngay ngày hôm nay, ngày mai và ngày mốt nữa.
http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/new-open-letter-to-the-party-requests-tough-reform-nn-12152015111432.html     
  

Chúng tôi không 'ảo tưởng' về thư ngỏ

14 tháng 12 2015 Cập nhật lúc 00:22 ICT
Giáo sư Tương Lai nói về khả năng tác động của bức thư ngỏ mà ông và những người soạn thảo, ký tên gửi Bộ chính trị Đảng CSVN ngày 9/12/2015.
Mời quý vị theo dõi phần đầu cuộc trao đổi với GS Tương Lai tại đây.


000_Hkg10203658
Một người bán hàng rong đi qua một công ty du lịch bán các bản sao áp phích tuyên truyền thời chiến tranh ở Hà Nội hôm 19 tháng 8 năm 2015
AFP photo

Trong thời gian trước đại hội đảng toàn quốc của đảng cộng sản Việt Nam nhiều ý kiến từ giới quan sát độc lập, và ngay cả một số quan chức cao cấp của nhà nước cho rằng hướng phát triển của Việt Nam mang tên là định hướng xã hội chủ nghĩa là không đúng. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế hiện sống ở Hà Nội cho kính Hòa cuộc trao đổi về vấn đề.
Kính Hòa: Trong thời gian qua có nhiều ý kiến nói về định hướng cải cách kinh tế ở Việt Nam, thì nhiều người nói rằng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là không thích hợp, thậm chí có người nói là nó không có thật. Theo Tiến sĩ thì sau đại hội đảng thứ 12 sắp tới thì có sự thay đổi nào về tên gọi đó không?
Tiến sĩ Lê Dăng Doanh: Hiện nay thì giới kinh tế đã phát biểu rất là rõ ràng là cần phải cải cách thể chế.
Các công trình điều tra trong và ngoài nước đều cho thấy là tình trạng tham nhũng, vòi vĩnh, đòi phải có những chi phí đen thì mới kinh doanh được đang rất phổ biến, và đang ngày càng đè nặng lên các doanh nghiệp Việt Nam.
Phải là một thể chế có trách nhiệm giải trình và một bộ máy gọn nhẹ, và có hiệu quả chứ không phải là bộ máy trùng lắp, cồng kềnh chi tiêu quá nhiều ngân sách như hiện nay.
- Tiến sĩ Lê Đăng Doanh
Các doanh nghiệp nước ngoài thì họ không chịu ảnh hưởng nhiều như vậy. Vì họ vay vốn ở nước ngoài với lãi suất thấp hơn, công ty mẹ của họ ở nước ngoài thì họ kinh doanh trong một môi trường khác. Vì vậy chuyện chi phí đen, chuyện nhũng nhiễu có thể có xuất hiện nhưng không nhiều như doanh nghiệp trong nước, trong nước người ta rất kêu.
Nếu chúng ta nhìn vào việc Diễn đàn kinh tế thế giới xếp hạn Việt Nam gần đây nhất, từ mức 68 trên 144 nền kinh tế, vào năm 2014, lên 56 trên 140 nền kinh tế năm 2015 là tiến lên được 12 bậc, là một sự ghi nhận đáng trân trọng.
Tuy vậy về mặt thể chế, Diễn đàn kinh tế thế giới xếp Việt Nam rất thấp trong năng lực cạnh tranh xếp 56, thể chế xếp 86, các chi tiêu ngoài pháp luật thì xếp 106 đến 109. Cái chi phí đút lót để trả thuế vào năm 2015 lại thụt lùi so với năm 2014, xếp 115 so với 104 của năm trước.
Tất cả những chuyện đó cho thấy rằng cái nội dung kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phải gắn liền với cải cách thể chế. Phải tiến tới 1 thể chế công khai minh bạch, phải là thể chế chịu sự giám sát một cách độc lập. Phải là một thể chế có trách nhiệm giải trình và một bộ máy gọn nhẹ, và có hiệu quả chứ không phải là bộ máy trùng lắp, cồng kềnh chi tiêu quá nhiều ngân sách như hiện nay.
Kính Hòa: Chắc Tiến sĩ cũng biết là gần đây có một bài góp ý của Giáo sư Trần Văn Thọ từ Nhật bản. Giáo sư có nói là sự chọn lựa chủ nghĩa xã hội là không đúng. Tiến sĩ có tán đồng quan điểm này của giáo sư Thọ không?


Tiến sĩ Lê Đăng Doanh: Lý tưởng cộng sản của ông Karl Marx đề ra là sự tự do của mỗi một người là điều kiện cho sự tự do của tất cả mọi người. Thì đó là cái mục tiêu xa vời mà nhân loại tiến tới. Nhưng cái bước quá độ với những mô hình như của Liên Xô đã thực hiện như là kinh tế kế hoạch hóa, tập trung, rồi là phát triển các doanh nghiệp nhà nước, phát triển hợp tác xã, chấp nhận kinh tế tư nhân, tất cả những cái đó đã được thực tế chứng minh là không có hiệu quả và người ta đã phải sửa đổi.
Chúng ta nói đến một mô hình chủ nghĩa xã hội, thì cái mô hình đó nó là như thế nào?
Và nó có tiến tới sự tự do của mỗi người là điều kiện cho sự tự do của tất cả mọi người hay không?
Nếu chủ nghĩa xã hội chủ yếu là cấm đoán, là nhà nước độc đoán và người dân không được phát biểu ý kiến của mình, ai nói ý kiến khác với lãnh đạo hay là ý kiến chính thống thì lập tức bị theo dõi bị phân biệt đối xử, thì nhà nước đó có được coi là nhà nước xã hội chủ nghĩa hay không?
Đó là những câu hỏi mà chúng ta cần phải đặt ra và cần phải giải quyết.
Nếu kinh tế Việt Nam không công khai minh bạch, chi phí ngoài pháp luật, sự vòi vĩnh còn rất lớn thì cái chi phí về tiền bạc và thời gian để kinh doanh là rất cao, và gánh nặng đó đè lên doanh nghiệp.
- Tiến sĩ Lê Đăng Doanh
Tôi xin nhấn mạnh là Việt Nam đang hội nhập rất sâu vào kinh tế khu vực và thế giới, và đây là một thách thức rất nghiêm trọng đối với kinh tế Việt Nam.
Nếu kinh tế Việt Nam không công khai minh bạch, chi phí ngoài pháp luật, sự vòi vĩnh còn rất lớn thì cái chi phí về tiền bạc và thời gian để kinh doanh là rất cao, và gánh nặng đó đè lên doanh nghiệp. Doanh nghiệp Việt Nam không thể cạnh tranh được, doanh nghiệp Việt Nam sẽ thua ngay trên sân nhà, không tạo được công ăn việc làm, không có cơ sở để nộp thuế. Lúc bấy giờ thì các câu hỏi đề ra sẽ là rất gay gắt.
Kính Hòa: Giáo sư Thọ có đề cập đến những ý kiến trong đảng cộng sản là lo lắng sự chệch hướng xã hội chủ nghĩa, giáo sư Thọ có phê bình là cái thái độ không dứt khoát chuyển sang kinh tế thị trường làm cho quá trình cải cách mấy chục năm qua không đạt được kết quả như mong đợi. Tiến sĩ nhận định thế nào về ý kiến của giáo sư Thọ?
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh: Tôi hoàn toàn đồng ý với giáo sư Thọ, và theo tôi cách tốt nhất hiện nay là phải nhìn thẳng vào sự thật, và có một sự chuyển hướng hết sức cơ bản và rõ rệt. Tức là phải nhìn thấy những khuyết điểm, khuyết tật trong bộ máy của chúng ta, tình trạng tham nhũng tràn lan, tình trạng lạm dụng chức quyền, lạm dụng đất đai và tài nguyên, tất cả những cái đo phải được giải quyết thì nền kinh tế của chúng ta mới tiến lên được.
Kính Hòa: Thưa Tiến sĩ cho câu hỏi cuối là trong bài viết của giáo sư Thọ dù chưa được báo chí chính thống đăng nhưng được nhiều trang mạng điện tử đăng, trong đó giáo sư Thọ có nói lời cảm ơn đến hai vị ủy viên trung ương đảng đã đọc và góp ý kiến. Tiến sĩ có nghĩ rằng việc này thể hiện sự ủng hộ nhiều hơn trong đảng cộng sản cho việc cải cách thể chế?
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh: Tôi nghĩ đấy là tín hiệu đáng mừng vì trong ban chấp hành trung ương thì cũng còn có hai vị ủy viên trung ương dũng cảm, trung thực, nhìn thẳng vào sự thật và có góp ý kiến ủng hộ cho giáo sư Trần Văn Thọ. Tôi nghĩ rằng đấy là tín hiệu rất đáng tran trọng và nên phát huy trong thời gian tới.
Kính Hòa: Xin cảm ơn Tiến sĩ.
 http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/oriented-toward-socialism-or-not-kh-12142015150356.html

No comments: