Thursday, February 7, 2013

XUÂN HẢI NGOẠI

Tân Ngoại trưởng Mỹ chúc Tết Nguyên Đán

Tân Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry.
CỠ CHỮ
Tân Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry thay mặt nhân dân Mỹ chúc mọi người trên thế giới đang đón chào Tết Nguyên Đán vào ngày 10/2 dương lịch tới đây một năm mới nhiều sức khỏe, may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng.

Tuyên bố của Ngoại trưởng Kerry đăng trên trang web của Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 6/2 nói hàng triệu người đang trên đường về đoàn tụ với thân nhân để đón Tết âm lịch và nhiều gia đình tại Mỹ cũng họp mặt để chào đón năm mới.

Ông Kerry cho rằng những sinh hoạt đón Tết của cộng đồng gốc Á tại Mỹ làm nổi bật sự đa dạng của văn hóa-xã hội Hoa Kỳ và sự gắn kết chặt chẽ giữa dân Mỹ với các dân tộc khác trên khắp thế giới.

Ngoại trưởng Mỹ nói ông cùng Tổng thống Barack Obama hy vọng củng cố mối quan hệ ngày càng vững mạnh hơn giữa Hoa Kỳ với người dân khu vực Châu Á-Thái Bình Dương thông qua các sáng kiến thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện an ninh khu vực, và thăng tiến tình hữu nghị hợp tác giữa các dân tộc.

Ông John Kerry chúc mọi người thành công trong năm mới Quý Tỵ trong lúc tiếp tục chung sức thắt chặt quan hệ đối tác và tìm giải pháp cho những thử thách đang đối mặt.

Ông Kerry tuyên thệ nhậm chức Ngoại trưởng Mỹ hôm 22/1 sau khi bà Hillarry Clinton rời cương vị Ngoại trưởng thứ 67 của nước Mỹ với nhiệm kỳ 4 năm.
http://www.voatiengviet.com/content/tan-ngoai-truong-my-chuc-tet-nguyen-dan/1598997.html 

 



 Người Việt tại quận Cam đón Tết Quý Tỵ
2013-02-07
Được xem là một trong những nơi tập trung người Việt đông nhất Hoa Kỳ, nên không khí đón Xuân Quý Tỵ tại Little Saigon cũng rộn rã, náo nhiệt hơn rất nhiều so với nhiều nơi.

RFA screen cap/Bolsa TV
Các bạn trẻ mặc áo dài đi chợ Tết ở Little Saigon ngày 31 tháng 1, 2013
Thông tín viên Ngọc Lan mô tả lại không khí chuẩn bị đón Tết của người Việt tại quận Cam, miền Nam California.

Tải xuống - download
Không khí Tết tràn ngập mọi gia đình người Việt
Ngay từ giữa tháng Giêng, nhiều ngôi chùa và nhà thờ quanh vùng Little Saigon đã bắt đầu tổ chức gói bánh chưng, bánh tét. Nhiều gia đình không mua bánh chưng bánh tét bên ngoài, thì tự ngâm nếp, ngâm đậu, xào nhân, lau lá, cùng nhau gói bánh để con cháu có dịp hiểu thêm về không khí Tết cổ truyền của tổ tiên.
Và bao giờ cũng vậy, người dân Little Saigon thật sự cảm thấy Tết đến thật gần khi những gian hàng chợ hoa ngay trước Phước Lộc Thọ bắt đầu khai trương. Không chỉ người địa phương, mà từ nhiều thành phố khác, tiểu bang khác, người ta đổ về Phước Lộc Thọ, rộn ràng, náo nhiệt để tận hưởng hương vị Tết từ những khóm cúc vàng rực, những nhánh lan kiêu sa, hay cành đào chớm nụ, bên những bụi mai hàm tiếu, để nhìn những hàng bánh mứt nào hạt sen, củ năng, mứt bí, mứt gừng, mứt dừa, mãng cầu, nào củ kiệu, dưa món, dưa hành, những quầy trái cây đủ món “cầu, dừa,đủ, xài”, và để nghe tiếng pháo giòn giã từ rất lâu vắng tiếng nơi quê nhà.
Tuy không phải là một dịp lễ lạc chính thức theo văn hóa người bản xứ, nhưng hầu như người Việt Nam nào sống quanh vùng Little Saigon cũng ít nhiều đều chuẩn bị cho mình một cái Tết theo phong cách xưa nay.

Khu vực bán Hoa lan ở chợ Tết Cali. Photo Ngoc Lan RFA
Khu vực bán Hoa lan ở chợ Tết Cali. Photo Ngoc Lan RFA
Là người sống ở Mỹ hơn 10 năm, nhưng cô Shu Lưu, nhân viên văn phòng một công ty địa ốc ở thành phố Fountain Valley, nói “đây là năm đầu tiên của mọi việc chuẩn bị Tết theo phong tục Việt Nam.” “Thật ra từ trước tới giờ em chưa bao giờ chuẩn bị Tết hết, nhưng từ hồi có người chị từ Châu Âu sang, mà chị thì truyền thống hơn em. Nên cũng cắt hoa đào trồng trước nhà vào trang trí trong nhà, có đi chợ hoa với mẹ và chị gái lựa hoa lan để chưng ngày Tết. Tối Ba Mươi  mấy mẹ con cũng có một bữa cơm gia đình, nấu những món hồi nhỏ mẹ em hay nấu như thịt kho tàu, có trứng, cũng có làm dưa chua, làm củ kiệu. Năm nay có đổi mới một chút là biết có người quen làm bánh chưng và bánh tét nên có đặt sẵn bánh chưng và bánh tét và bánh ú nữa. Chắc là đến cuối tuần này sẽ có một bữa thật là thịnh soạn.”

Anh La Quốc Tâm, kỹ sư Hóa, sống cách xa khu Little Saigon chừng một giờ lái xe, chia sẻ, “Năm nay mẹ bên New Jersey và mấy đứa em bên Arizona qua chơi để ăn Tết chung luôn, năm nào cũng vậy. Cũng dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, chưng bày, đi chợ Tết Phước Lộc Thọ mua mai về cho có vẻ Tết một chút. Cũng bánh chưng bánh tét, còn trái cây thì mua ở chợ Mỹ, cứ thấy trái cây nào tươi tốt thì chưng chứ cũng không theo năm món cầu dừa đủ xài”

Hơn 30 năm ăn Tết tại Mỹ, cô Trần Bội Phương, một cô giáo dạy Việt Ngữ của trung tâm Hồng Bàng, cho biết, “Năm này cũng như mọi năm, mình qua Mỹ hơi lâu, gia đình cũng không có nhiều thành ra ở nhà chỉ có vợ chồng con cái thôi nên cũng đi mua bông mua hoa chưng trong nhà. Ở Cali cái gì cũng đầy đủ thành ra mình tha hồ ra đó thích gì thì mua. Năm nay tôi không mua bánh mứt vì thấy có nhiều màu mè nghe nói bỏ nhiều độc phẩm nên cũng ngại. Mà mua thì cũng không có ai ăn. Chỉ có mua trái cây chưng lên. Từ thứ Bảy tuần rồi là tôi đã kho thịt rồi nên mình ăn trước Tết.”
Tết tốn kém hơn so với các dịp Lễ khác

Bánh chưng, bánh tét, dưa mắm, bánh mứt
Bánh chưng, bánh tét, dưa mắm, bánh mứt cho ngày Tết được bày bán khắp chợ. Photo Ngoc Lan RFA 
Dù chỉ là một dịp lễ hội trong cộng đồng người Việt nói riêng và châu Á nói chung, nhưng chi tiêu của người dân nơi đây trong dịp Tết lại có phần tốn kém nhiều hơn so với dịp Lễ Tạ Ơn hay Giáng Sinh. Anh Tâm nhẩm tính, “Tết Việt Nam thường xài tiền nhiều hơn Christmas hay Thanksgiving tại vì cái gì cũng mua, cái gì cũng xài nhiều hơn. Thường Tết không gọn về một kỳ cuối tuần, Tết chạy dài gần cả tháng. Nhiều cộng đồng tổ chức Tết nên gia đình cũng muốn ra ngoài chơi, chẳng hạn như cách đây hai tuần đã đi chợ Tết của người Hoa rồi. Rồi tới chợ hoa Phước Lộc Thọ cũng mới mở ra tuần rồi, cuối tuần này là Tết chính. Cho nên tiền đi ra ngoài chơi đi ăn uống nhiều hơn là những lễ khác.”
Có người không tốn kém tiền bạc vào việc ăn uống nhưng tiền gửi về cho thân nhân còn ở Việt Nam là một khoản đáng kể.
Tôi nghĩ chi tiêu cho Tết nhiều hơn vì trước Tết tôi còn lo gửi tiền về bên Việt Nam, mộ phần ông bà cha mẹ. Năm nay lại đóng lạp xưởng, đồ ăn bên này gửi về, vì ở Việt Nam bây giờ ngại lắm, không dám ăn mấy cái đó nữa. Tết tiêu nhiều hơn
Cô Bội Phương
Cô Bội Phương cho biết, “Tôi nghĩ chi tiêu cho Tết nhiều hơn vì trước Tết tôi còn lo gửi tiền về bên Việt Nam, mộ phần ông bà cha mẹ. Năm nay lại đóng lạp xưởng, đồ ăn bên này gửi về, vì ở Việt Nam bây giờ ngại lắm, không dám ăn mấy cái đó nữa. Tết tiêu nhiều hơn.”
Đêm Giao Thừa và Mùng Một Tết Quý Tỵ rơi vào Thứ Bảy, Chủ Nhật cũng là cơ hội để người dân nơi đây có thêm thời gian thong thả đón Xuân cùng người thân.
Cô Shu Lưu dự tính, “Năm nay Tết cuối tuần em định thứ Bảy sẽ cho mấy đứa nhỏ đi dạo phố Tết, có thể sẽ đi xem diễn hành Tết năm nay. Rồi lái xe đi thăm bà  con, chúc Tết vì em cũng muốn con bé ở nhà cũng lớn nên muốn cho nó biết truyền thống đi chúc tết, đến nhà lấy lì xì.”
Kế hoạch đi chơi Tết của gia đình anh La Quốc Tâm là : “Thứ Bảy này muốn đi hội chợ Tết sinh viên chơi. Đii chợ hoa lần cuối trước khi đóng 30 Tết. Sau đó thì đi chùa Điều Ngự, trước là xem văn nghệ, đón Giao Thừa luôn. Còn Chủ Nhật thường chạy ra Phước Lộc Thọ cho mấy đứa nhỏ coi múa lân, rồi ăn chay đầu năm, rồi đi chùa vậy thôi.”
Tết Nguyên Đán tại Little Saigon, với Hội Chợ Tết Sinh Viên, với chương trình đón Giao Thừa long trọng tại nhiều ngôi chùa quanh vùng, với diễn hành Tết trên đại lộ Bolsa, với triển lãm của Hội Hoa Lan, và với tưng bừng tiếng pháo làm ấm lòng thêm rất nhiều cho những người Việt Nam sống xa quê trong những giờ phút thiêng liêng này.
 http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/tet-vn-in-cali-02072013061814.html

 Houston những ngày trước Tết Quí Tị
2013-02-06
Những ngày cuối năm Nhâm Thìn, thời tiết Houston bỗng ấm áp như khí hậu Tết của Sài gòn năm xưa. Nhiều buổi hội chợ tại các chùa với ca nhạc đón mừng Xuân Quí Tị, có rất đông người tham dự.

RFA file
Chợ Tết cộng đồng người Việt ở Houston, Texas

Tải xuống - download
Những niềm vui Tết phương xa
Năm nay, đúng ngày 23 tháng Chạp, người Việt Houston còn được thưởng thức hai tuồng cải lương về vua Quang Trung và danh tướng Lý Thường Kiệt do đài truyền hình Tuổi Trẻ Hải Ngoại tổ chức với tên gọi "Việt Nam Trang Sử Hào Hùng".
Ông Quốc Bình, giám đốc đài truyền hình Tuổi Trẻ Hải Ngoại cho biết lý do  tổ chức chương trình "Việt Nam Trang Sử Hào Hùng":


Chúng tôi chọn có hai ý nghĩa; một là cải lương cũng rất đậm đặc nét văn hóa Việt Nam, thứ hai là nếu chúng ta để ý những tuồng cải lương thì có rất là nhiều tình tự dân tộc. Đó là những điều chúng tôi muốn chuyển tải đến đồng hương, nhất là người Việt hải ngoại ngày nay
Người dẫn chương trình Hưng Yên đã tóm tắt thời kỳ vua Quang Trung đánh quân Thanh để khán giả tiện theo dõi:


Tết năm đó là năm Kỷ Dậu. Vua Quang Trung cho lính ăn Tết trước, ăn Tết sớm và thêm một chiến thuật thần tốc là cứ 3 người 1 võng, cõng nhau để quân lính có thời gian nghỉ và ngủ. Bánh tét là thức ăn mà vua Quang Trung đã chọn cho binh lính là vừa ngon lại vừa no, vừa bổ lại vừa dễ đem đi. Trước khi ra trận, vua Quang Trung đã nói rằng là: "đánh cho sử tri Nam Quốc Anh Hùng Chi Hữu Chủ" tức là "đánh cho chúng biết Nước Nam anh hùng có chủ"
Cải lương cũng rất đậm đặc nét văn hóa Việt Nam, thứ hai là nếu chúng ta để ý những tuồng cải lương thì có rất là nhiều tình tự dân tộc. Đó là những điều chúng tôi muốn chuyển tải đến đồng hương, nhất là người Việt hải ngoại
Ông Quốc Bình
Nhiều khán giả đã bày tỏ sự xúc động khi được xem cải lương và mong muốn sẽ còn được xem thêm những vở tuồng về lịch sử Việt Nam.
Không khí Tết không chỉ chan hòa tại những nơi có ca nhạc hay cải lương mà tại các chợ Việt Nam, dù lớn hay nhỏ cũng bày bán bánh mứt, hoa tươi và cây cảnh tạo nên khung cảnh rất Tết. Trong khuôn viên rộng lớn của chợ Hồng Kông thuộc khu Tây Nam thành phố, bác Vũ Văn Dần đang ngắm nhìn những chậu Lan với chiếc máy ảnh trên tay:
Tôi đi mua mấy món đồ cho Tết, mua bánh chưng, giò chả, hoa, ... Muốn chụp vài phong cảnh sinh hoạt chợ Tết nhưng mới chụp được vài tấm hình thôi. 


Bánh chưng bánh tét bày bán la liệt tại các chợ ở Houston
Bánh chưng bánh tét bày bán la liệt tại các chợ ở Houston những ngày gần Tết. Photo HienVy, RFA

Còn cô Jennifer cho biết là phải lái xe 6 giờ đồng hồ để sắm tết: Em ở McAllen lận, em đi lên đây để mua đồ về ăn Tết. Mua bánh tét, mứt dừa, mứt gừng, những món mứt nào mà ở bên Việt Nam từng ăn qua trong những ngày Tết, mua dưa nón nữa ...
Với bó hoa màu đỏ rực rỡ trong tay, bác Nguyễn chia sẻ rằng ngày Tết phải có hoa quả, bánh mứt:
Ngày 30 Tết là ngày mà phong tục của Việt Nam là cúng ông bà thì phải mua mứt, bánh, trái cây ngũ quả để chưng trên bàn thờ. Hoa này là hoa lai ơn (glaieul) Đà lạt.
Cô Nhi thì đang lựa những trái cây cho mâm ngũ quả cúng Tết:
Em mua dừa để cúng ngũ quả, gồm có mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài ...
Trong khi đó bác Tú cho biết là đi chợ mua vật liệu để về làm cỗ cúng Tết:
Ngày 30 Tết là ngày mà phong tục của Việt Nam là cúng ông bà thì phải mua mứt, bánh, trái cây ngũ quả để chưng trên bàn thờ. Hoa này là hoa glaieul Đà lạt
bác Nguyễn
Đi chợ Hồng Kông mua đồ chay để nấu chay cúng ngày mùng Một, còn 30 thì cúng mặn. Cúng tới ba bữa Tết luôn
Người Việt tha hương vẫn luôn nhớ về quê mẹ
Và bác Tú nói rằng Tết ở Mỹ không vui như ở Việt Nam
Ở Việt Nam mình thì ngày Tết vui hơn ở đây nhiều


Khu vực bán bánh mứt tại chợ Hông Kông những ngày Tết
Khu vực bán bánh mứt tại chợ Hông Kông ở Houston những ngày Tết 2013.

Nhưng bác Nguyễn thì không đồng quan điểm với bác Tú: Tết ở Việt Nam và ở đây khác nhau. Ở đây thật ra mình không lo cái ăn cái uống nên không chật vật. Còn ở Việt Nam thì mình đã qua những giai đoạn rất là khổ, nhất là sau 1975 chẳng hạn, thì mỗi lần Tết đến rất là khổ, đến nổi như tụi tui đến ngày 30 Tết, mới có thể có đồng tiền để mua áo, mua quần cho con. Ở Việt Nam người ta khổ vì cuộc sống chật vật. Những người nghèo thì họ lo ghê lắm.
Thí dụ ít nhất thì Tết cũng phải có một cái gì như cái hoa trên bàn thờ hay cái bánh để cúng ông bà tổ tiên. Thành ra dù nghèo thế nào cũng phải cố gắng để mà có. Cho nên Tết ở Việt Nam nhân tình thế thái nó khổ, còn ở đây thì không có lo gì cả vì cuộc sống đầy đủ quá
Thấy mọi người nôn nức đi mua bán, lo tổ chức Tết làm mình nhớ lại. Quanh đi quẩn lại thì ở tại Houston này thì chỉ có chỗ này là có nhiều phong cảnh, sinh hoạt nhắc nhở mình đến những cái Tết ngày xưa thôi
bác Dần
Còn bác Dần thì chia sẻ rằng vì muốn nhớ lại khung cảnh Tết ở quê nhà nên bác đi chợ Tết với ba người con gái của Bác:
Chắc chắn là có rồi. Muốn gợi lại cái đó nên mới đi. Thấy mọi người nôn nức đi mua bán, lo tổ chức Tết làm mình nhớ lại.  Quanh đi quẩn lại thì ở tại Houston này thì chỉ có chỗ này là có nhiều phong cảnh, sinh hoạt nhắc nhở mình đến những cái Tết ngày xưa thôi.
Năm hết Tết đến, người Việt tha hương luôn nhớ về quê mẹ. Trong những sinh hoạt đón mừng năm Quí Tị, có người nhớ lại những mùa Xuân không vui tại quê nhà, có người thì cảm nhận sự trống vắng dù vật chất không thiếu nơi đất nước tạm dung.
Trong cảnh Xuân tha hương có người lại mang nặng trong lòng nỗi lo âu cho một quê mẹ không vẹn toàn, trước sự xâm lấn biển đảo của phương Bắc nên đưa con cháu đến xem "Việt Nam Trang Sử Hào Hùng".
Có lẽ không ít người tự hỏi đến bao giờ tất cả những người xa xứ sẽ cảm thấy an toàn để trở về "ăn Tết" trên đất nước Việt Nam?

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/vn-houston-bf-newy-02062013073424.html

 

Tết Xưa và Nay

2013-02-07
Mỗi năm một lần ngày Tết lại đến, nhưng lạ một điều là không ai chán Tết cả. Giàu hay nghèo, thành thị hay thôn quê cứ Tết đến là mọi nhà lại hăm hở, rạo rực chờ đợi Tết như chờ người thân ở xa về, như chờ một tin vui sẽ khiến cả nhà thay đổi.

Photo Courtesy Duong Minh Long
Đường phố Hà Nội ngày mồng 1 Tết những năm 1990. Nay đâu còn cảnh đường phố đỏ xác pháo

Tải xuống - download
Tâm lý Tết hàng ngàn năm hình như bất di bất dịch ngoại trừ cách thức đón Tết có phôi pha với thời gian…Mặc Lâm có cuộc mạn đàm với TS Nguyễn Xuân Diện về những thay đổi này.
Nét đậm của Tết xưa không còn nữa
Mặc Lâm : Thưa Tiến Sĩ,  vậy là chúng ta lại đón Tết như nhiều chục năm qua, tuy nhiên có điều nhiều người nhận thấy rất rõ là lúc gần đây khi mà  thời đại @ lấn sâu vào đời sống thì cách thưởng thức cũng như mua sắm Tết của nhiều gia đình đã thay đổi, Tiến Sĩ có chia sẻ với nhận xét này hay không?
TS Nguyễn Xuân Diện : Phải nói rằng những năm gần đây tâm lý của người Việt về một cái Tết cổ truyền không còn được nguyên vẹn như thời trước nữa. Đưa đến sự thay đổi đó có rất nhiều nguyên nhân, nào là người ta không trông chờ một cái Tết để được ăn tết giống như ngày xưa, bởi vì những món ăn, cửa hàng, siêu thị, các thứ thực phẩm cũng nhiều hơn, và người ta không còn chờ đợi Tết để được ăn như mọi khi.
Hai nữa người ta không có nhu cầu tha thiết lắm về việc thăm nom như mọi khi, bởi vì bây giờ các phương tiện về liên lạc đã rất phát triển. Người ta có thể nhìn thấy nhau, nói chuyện với nhau cả nửa vòng trái đất. Nông thôn bây giờ gần như nhà nào cũng có một hoặc hai điện thoại để có thể liên hệ với nhau, cho nên người ta có thể gặp nhau ngay trong một giây lát. Rồi những con đường mới được mở ra khiến giao thông được thuận lợi. Thay vì những cô gái đi lấy chồng hàng năm trời mới được về quê mẹ, thì bây giờ họ đến thăm mẹ được nhiều hơn, siêng năng hơn, v.v.
người ta không trông chờ một cái Tết để được ăn tết giống như ngày xưa, bởi vì những món ăn, cửa hàng, siêu thị, các thứ thực phẩm cũng nhiều hơn, và người ta không còn chờ đợi Tết để được ăn như mọi khi
TS Nguyễn Xuân Diện
Cuộc sống gấp gáp, quyết liệt và nhộn nhịp bây giờ làm cho người ta đầu tắt mặt tối và chỉ còn nghĩ đến công việc buôn bán làm ăn, cho nên Tết đến rất là bất chợt.
Mặc Lâm : Cách đây không lâu thời gian mà người ta chuẩn bị cho ngày Tết rất dài, có khi cả tháng trời, còn bây giờ thì chuẩn bị Tết có còn như ngày xưa nữa hay không, thưa ông?
TS Nguyễn Xuân Diện : Người Hà Nội nói riêng và người Việt Nam nói chung không còn lo lắng nhiều cho cái Tết một hai tháng như mọi khi nữa, mà bây giờ cũng đã đỡ hơn nhiều so với ngày xưa, vì vậy cho nên tâm lý chờ đợi Tết nó không còn được như ngày xưa. Những nét văn hóa cổ truyền, truyền thống Tết nó cũng phôi pha theo tháng năm.



Trước trẻ em chỉ thèm thuồng phong pháo ngày Tết, nay chú trọng vào các quán chơi game...File photos

Trước trẻ em chỉ thèm thuồng phong pháo ngày Tết, nay chú trọng vào các quán chơi game...File photos

Mặc Lâm : Thường thường chúng ta thấy Tết luôn có hai vế là “ăn” và “chơi”. Theo TS thì việc ăn chơi này có bị ảnh hưởng tới sinh hoạt hay tâm lý của vùng miền hay không ạ? TS Nguyễn Xuân Diện : Trước đây người Bắc thường chú trọng vào việc ăn Tết, còn người Nam thì chú trọng vào việc chơi Tết. Người Miền Bắc chú trọng việc ăn Tết bởi vì nhu cầu về thực phẩm đối với người Miền Bắc rất cao, và ngày Tết lạnh thì nhu cầu về ăn uống lại cao hơn so với các mùa khác. Trong khi đó Miền Nam thời tiết ngay trong dịp Tết vẫn nóng bức cho nên người ta không chú trọng nhiều đến chuyện ăn, mà người ta chú trọng đến chuyện chơi.


Thế nhưng gần đây Hà Nội lại chú trọng tới chuyện chơi Tết. Nhiều gia đình, nhiều nhóm bạn người ta sắp xếp lịch ngày Tết không ở trong thành phố nữa mà đi chơi, đi lên các vùng rừng núi Tây-Bắc, Đông-Bắc. Đi ra biển, hoặc đi vào Vũng Tàu, Nha Trang, Sài Gòn, hoặc thậm chí đi du lịch nước ngoài trong dịp Tết. Người ta đưa cả gia đình đi. Đến như vậy thì thấy rằng nhu cầu về ăn và chơi trong dịp Tết không còn như ngày xưa nữa.


Nhưng cũng không nên quá lo lắng vì sự biến dạng phôi phai, mặc dù có một số không nhỏ có tâm lý ngày Tết là một dịp để người ta tính đến chuyện làm ăn. Ngay cả trong quà Tết người ta biếu thủ trưởng rồi các sếp thì ở trong đấy cũng đầy những mưu toan và cầu mong một điều lợi lộc trong những món quà Tết. Không còn là tinh thần nữa mà nó thuần túy là một cuộc đánh đổi.
Điều tất yếu nó phải đến
Mặc Lâm : Bên cạnh những hối hả của cuộc sống hiện đại mà chúng ta vừa nói tới không biết thanh niên ngày nay họ có những thú vui gì khác lạ hay có tính chất văn hóa trong ba ngày Tết hay không, thưa ông?

TS Nguyễn Xuân Diện : Phải nói là người dân bây giờ, nhất là thanh niên, đang có một khuynh hướng tìm lại những vẻ đẹp của văn hoá ngày xưa. Ngày Tết họ đi về những làng cổ, về những vùng rừng núi hoang sơ ở Tây-Bắc, Đông-Bắc, hoặc là họ đi ra vùng biển. Những lễ hội dân gian ở các địa phương vẫn rất được đám đông thanh niên kể cả ở thành phố quan tâm.
Tôi nghĩ rằng khi xã hội bị đẩy lên đến mức một cái Tết biến dạng, đổi chác, bán mua, mặc cả, và một xã hội nhốn nháo đầy bất trắc, và cuộc sống của người dân mà niềm tin bị phôi phai, rạn vỡ, thì người ta sẽ tìm về với lại phong cảnh nguyên sơ, những làng quê thôn dã. Những đền chùa là nơi có những tín ngưỡng của người nông dân Việt Nam. Những nhà thờ là nơi có niềm tin tôn giáo. Người ta sẽ tìm thấy một niềm an nhiên, một niềm tin hay một sự nâng đỡ.

thay-do-mua-xuan-250.jpg
Thầy Đồ viết câu đối Tết ở Hà Nội hôm 06/2/2013. RFA photo
Rồi đến một lúc nào đó tâm lý của người Việt Nam khi ăn chơi hay thưởng ngoạn cái Tết sẽ không còn giống như lối cổ nữa, tuy vẫn còn giữ được những nét truyền thống. Tôi cho rằng đấy là điều mà chúng ta cũng không nên quá lo lắng, vì đây là điều tất yếu nó phải đến.
Rồi đến một lúc nào đó tâm lý của người Việt Nam khi ăn chơi hay thưởng ngoạn cái Tết sẽ không còn giống như lối cổ nữa, tuy vẫn còn giữ được những nét truyền thống. Tôi cho rằng đấy là điều mà chúng ta cũng không nên quá lo lắng, vì đây là điều tất yếu nó phải đến
TS Nguyễn Xuân Diện
Mặc Lâm : Gần đây có ý kiến cho rằng nên ăn theo Tết Tây tức là Tết Dương lịch cho khỏi tốn kém tới hai lần tết trong một năm. Bên cạnh đó yếu tố Trung Quốc cũng khiến nhiều người đồng tình với đề nghị này, là một người nghiên cứu Hán Nôm Tiến Sĩ nhận thấy đề nghị bỏ Tết Nguyên Đán có khả thi và hợp lý hay không?
TS Nguyễn Xuân Diện : Tôi có biết một ý kiến là không nên ăn Tết Nguyên Đán nữa mà chúng ta hãy ăn Tết Dương Lịch theo như các nước trên thế giới. Ở đây có nhiều vấn đề lắm. Như Nhật Bản chẳng hạn, Nhật Bản ăn Tết vào đúng cái Tết Dương Lịch, một cái Tết linh thiêng, rộn ràng và rất là thú vị. Có ý kiến nói rằng ta cần phải ăn Tết Dương Lịch để không ăn Tết Âm Lịch theo Trung Quốc. Ở đây ta biết âm lịch là lịch theo mặt trăng, Việt Nam và Trung Quốc đều dùng lịch đó, nhưng các nhà lịch pháp của ta đã chứng minh được rằng lịch mặt trăng, tức âm lịch của ta có khác với Trung Quốc chứ không phải là trùng lặp hoàn toàn. Đó là cái thứ nhất.

Thứ hai nữa là ngày Tết Nguyên Đán thì “nguyên” là cái đầu tiên và “đán” là ánh mặt trời mới mọc. Nguyên đán là ngày đầu tiên nhìn thấy mặt trời mọc lên thế là thành Ngày Nguyên Đán. Sở dĩ tại sao chúng ta không nên bỏ Tết Âm Lịch là vì Tết là ngày bắt đầu một năm âm lịch, và một năm chia làm 24 tiết khí. Cái tiết đầu tiên là tiết nguyên đán, mà bây giờ ta gọi là Tết Nguyên Đán. Nó là một chu kỳ của nông vụ và cũng là một chu kỳ thời tiết, một chu kỳ của các sinh hoạt của nông thôn của người nông dân trên khắp nước Việt Nam. Nhịp thời gian và nhịp của mùa nó đi như vậy ứng với thời gian lúc nông nhàn nhất và người ta kết thúc một mùa vụ và có thời gian rảnh rỗi để lo các công việc cho tết nhất.

Chúng ta vẫn có thể ăn Tết Dương Lịch nhưng mà Tết Âm Lịch thì thật khó bỏ lắm. Tết Âm Lịch gắn với tập quán, gắn với nông vụ, mùa màng, thời tiết và nó cũng gắn với biết bao nhiêu thứ đã đi vào tiềm thức của người ta rồi. Cho nên theo tôi thì không nên bỏ Tết Âm Lịch, rất là không nên.
Chỉ có điều là chúng ta sẽ điều chỉnh nó, và nếu muốn điều chỉnh nó thì phải cả xã hội và cũng không thể dùng bằng mệnh lệnh hành chính hay là các văn bản của Bộ VH-TT-DL, hay là các nghị định của chính phủ để có thể thay đổi được, mà phải thay đổi bằng cuộc vận động lớn, một cuộc can thiệp gì đó đối với cái Tết Nguyên Đán cổ truyền.
Mặc Lâm : Xin cám ơn TS Nguyễn Xuân Diện.

 http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/interw-dr-nxdien-tet-02072013084154.html


No comments: