Sunday, February 17, 2013

TIN TỨC GẦN XA

 Trao đổi thư tín với thính giả

2013-02-14
Tôi ở Chợ Mới, An Giang. Cảm ơn quý vị đã mang đến cho chúng tôi những bản tin nhanh chóng và kịp thời. Ở trong nước chúng tôi không thể nào tìm được.

AFP photo


Múa lân kỷ niệm 224 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa tại Hà Nội hôm 14/2/2013.

Mục “Trả lời Thư tín” tuần này xin được mở đầu với một vài tin nhắn trong số những tin nhắn chúc Tết gửi đến ban Việt ngữ:
“Xin chúc mừng năm mới. Năm Quý Tỵ đến rồi, chúc các anh chị trong đài một năm mới an khang thịnh vượng, nhiều sức khỏe để làm việc nhiều hơn và mang những tin rất chính xác cho cộng đồng Việt Nam mình cũng như cho những người bên quê nhà. Cảm ơn hết lòng cho những công việc các anh chị đã làm, sẽ làm cũng như đang làm nhé. Cảm ơn nhiều. Chúc mừng năm mới”.
“Tôi là Lê Hữu Phước ở Chợ Mới, An Giang. Nhân dịp đầu năm mới, kính chúc ban biên tập Việt ngữ đài ACTD được dồi dào sức khỏe, hạnh phúc. Cảm ơn quý vị đã mang đến cho chúng tôi những bản tin nhanh chóng và kịp thời. Ở trong nước chúng tôi không thể nào tìm được. Cảm ơn rất nhiều”.
“Xin nhắn lời đến quý đài RFA chúc một năm mới, ban Việt ngữ RFA sức khỏe. Tôi là một người rất ngưỡng mộ đài ACTD”.


“Em tên Hoàng ở Seattle, nghe đài online cũng mười mấy năm nay rồi. Có nghe chương trình của chị Hòa Ái và chú Nam Nguyên nói về các bác nông dân. Năm mới, kính chúc các anh chị trong toàn ban một năm mới sức khỏe dồi dào, vạn sự như ý. Mong có nhiều tin tức cập nhật mỗi ngày của đất nước mình để bà con hải ngoại có thể theo dõi ngày nhiều hơn. Cảm ơn quý đài nhiều”.
Và sau đây, Hòa Ái trích đăng lời chúc Tết từ email của thính giả Tran Van Vu:
“Nhân dịp đầu xuân tôi không biết nói lời gì hơn là xin kính chúc đến toàn ban Việt ngữ RFA năm mới với những sứ mệnh thiêng liêng đóng góp tiếng nói lớn cho dân tộc Việt Nam thân yêu của chúng ta! Xin trân trọng và quý mến kính chào”.

000_Hkg8239671.-250.jpg
Mô hình cá chép trong ngày 23 tháng chạp, ngày đưa ông Táo về Trời theo tục tệ của người Việt Nam. AFP photo 
 
Thay mặt ban Việt ngữ, Hòa Ái kính lời cảm ơn đến tất cả quý khán thính giả cùng độc giả đã dành thời gian gọi vào đài cũng như gửi email và những tấm thiệp xuân cùng với những lời chúc đầy ý nghĩa đến ban Việt ngữ trong dịp năm mới Quý Tỵ. Tấm lòng yêu mến của quý vị dành cho ban Việt ngữ là sự khích lệ lớn lao cho chúng tôi cố gắng nhiều hơn nữa để gửi đến quý thính giả của đài các chương trình được hay hơn, tốt hơn và nhanh chóng hơn.
 Tiếp tục chương trình hôm nay, Hòa Ái xin được trả lời thắc mắc của các thính giả vì sao không nghe được phần âm thanh trực tuyến khi truy cập vào trang web của đài.
Xin quý đài cho tôi biết là tôi vào trang web của đài khi bấm vào phần nghe trực thuyến thì lại không nghe được. Xin quý đài cho biết nguyên nhân vì sao. Cảm ơn”.
Ban kỹ thuật đã kiểm tra và chức năng của phần nghe trực tuyến vẫn hoạt động bình thường. Quý vị có thể truy cập trực tiếp qua trang web RFATiengviet.net để nghe phần trực tuyến được dễ dàng hơn. Trong tình huống vẫn không nghe được phần âm thanh trực tuyến, quý vị vui lòng download xuống để nghe lại.

Liên quan đến bài Đời Sống Người Việt Khắp Nơi do Thanh Trúc thực hiện tuần trước, một thính giả từ Saigon, cô Dung, nêu thắc mắc với RFA là "Xin phép hỏi hoa hậu Olivia Culpo của Mỹ năm nào, và hoa hậu Cung Hoàng Kim, cũng của Mỹ, năm nào?"
Xin được trả lời cùng cô Dung: Hoa Hậu Cung Hoàng Kim thắng giải với danh hiệu Hoa Hậu Toàn Quốc Hoa Kỳ 2012-2013 (National American Miss 2012- 2013) vào Tháng 11, 2012, từ tổ chức National American Miss (viết tắt là NAM). Cô Olivia Culpo (Miss USA 2012) thắng giải Hoa Hậu Hoàn Vũ 2012 (Miss Universe 2012) vào Tháng 12, năm 2012. Đây là hai danh hiệu khác nhau của hai cô Hoa Hậu (2 different titles) từ hai tổ chức Hoa Hậu khác nhau (from 2 different pageant systems) dù cùng ở trên đất Mỹ. Kính.
Hòa Ái cũng xin phép trích đăng trong một tin nhắn của thính giả Minh, bị khiếm thị, bán vé số thường hay gọi về đài:

“Tôi tên là Minh, số điện thoại của tôi hết tiền. Bây giờ tôi lấy một cái sim số mới. Xin kể câu chuyện…”
Hòa Ái mong rằng thính giả Minh đang nghe chương trình hôm nay. Và Hòa Ái cũng muốn chia sẻ cùng với quý thính giả là quý vị có thể gọi vào hộp thư thoại, nhắn lại tên và số điện thoại, Hòa Ái sẽ liên lạc lại cùng với quý vị.
“Xin quý đài liên lạc với tôi qua số điện thoại này. Tôi là Thanh ở VN. Nghe đài cũng lâu rồi, có một số điều thắc mắc muốn hỏi quý đài. Quý đài liên lạc qua số này. Cảm ơn”.
Khi gọi vào hộp thư thoại của đài tại số 202-530-7775, quý thính giả làm ơn nhớ để lại tên và số điện thoại khi quý vị muốn Hòa Ái liên lạc lại. Nếu quý vị nói là “liên lạc qua số điện thoại này” hoặc “liên lạc qua số điện thoại của tôi hiện trên máy”…Hòa Ái xin thưa cùng quý thính giả vì đa số là các cuộc gọi quốc tế nên những số hiển thị trên máy không đúng với số điện thoại thật của quý vị. Trong khi đó, cũng có rất nhiều cuộc gọi hiển thị là “ẩn danh” nên Hòa Ái không thể liên lạc lại cùng quý vị được.
Trong tình huống trái lại, có thính giả nói rằng số điện thoại liên lạc của đài 202-530-7775 mà Hòa Ái loan là không đúng vì khi Hòa Ái liên lạc với quý thính giả, số điện thoại của đài hiển thị trên máy quý vị không phải là số 202-530-7775.
034_99198-250.jpg
Nông dân miền bắc gánh gương sen bán cho phiên chợ tết. AFP photo
Một lần nữa, Hòa Ái xin nhắc lại cùng quý khán thính giả, độc giả của đài khi quý vị muốn liên lạc với ban Việt ngữ, quý vị gọi vào hộp thư thoại tại số 202-530-7775. Nếu gọi từ VN, quý vị làm ơn bấm số 001 trước dãy số 202-530-7775. Sau khi nghe tiếng “bíp”, quý vị vui lòng nói lại những điều mình muốn chia sẻ. Quý vị nào muốn Hòa Ái liên lạc lại, quý vị vui lòng để lại tên và số điện thoại của quý vị nhé! Kính mong lời giải thích của Hòa Ái được rõ ràng cùng quý vị. Quý khán thính giả, độc giả của đài cũng có thể liên lạc với ban Việt ngữ qua địa chỉ email: vietweb@rfa.org và cũng có thể email trực tiếp cho Hòa Ái tại địa chỉ hoaai@rfa.org. Thưa quý thính giả, vào những ngày đầu năm mới, người ta thường gửi những lời chúc lành đến với nhau cũng như hy vọng một năm mới quê hương mình được ấm no, được bình an, hạnh phúc. Thế nhưng, ban Việt ngữ lại nhận được một tin nhắn của người dân gửi đến Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong những ngày xuân với sự thất vọng.
“Tôi là bà Sáu ở Sài Gòn đây. Tôi nói Ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bây giờ phải gọi là ông “bạo tướng” hay ông “loạn tướng” mới được nghe. Quá sức rồi”.
Ban Việt ngữ cũng nhận được bài thơ chúc xuân cho VN của một thính giả. Hòa Ái xin trích đăng một phần bài thơ chúc xuân này:
“Nhân dịp xuân về tôi có câu
Mừng xuân Quý Tỵ khắp năm châu
Nhưng riêng châu Á thì lại khác
Khác chỗ dân ta vẫn phải nghèo
Nghèo vì giặc nội còn tham nhũng
Cấu xé dân lành chẳng nương tay
Cướp nhà cướp đất không thương tiếc
Từ nam chí bắc dân than vãn
Biết đến bao giờ Tết mới vui
Vậy tôi vẫn có câu chúc Tết
Ráng hết xuân này vọng nước mây…”

Hòa Ái cũng xin cảm ơn bài hát của bác nông dân ở đồng bằng Sông Cửu Long chuyển đến đài. Rất tiếc là Hòa Ái không thể phát bài hát trong chương hôm nay. Hy vọng rằng bài hát này sẽ được phát trong một chương trình thích hợp hơn. Kính mong bác nông dân thông cảm cùng Hòa Ái.
Cảm ơn tất cả quý khán thính giả cùng độc giả đón nhận chương trình phát thanh cùng những bài viết, những video tin tức, phóng sự trên trang web của đài trong năm Nhâm Thìn. Ban Việt ngữ đài ACTD kính mong quý vị vẫn tiếp tục nhiệt tình đón nhận chương trình của đài trong năm Quý Tỵ. Và ban Việt ngữ cũng mong nhận được nhiều ý kiến chia sẻ, đóng góp trên tinh thần xây dựng để đài ACTD gửi đến quý vị những chương trình tốt hơn về sau.

Hôm nay là mùng 7 Tết, cũng là thời điểm khép lại những ngày vui xuân cùng gia đình, người thân. Hòa Ái kính chúc những quý vị trong các chuyến đi trở lại với công việc thường nhật được thượng lộ bình an. Và kính chúc một năm mới công việc được hanh thông, thuận lợi, phát tài phát lộc.
Chân thành cảm ơn sự quan tâm và đóng góp của quý khán thính giả cùng độc giả dành cho đài ACTD. Và cảm ơn thời gian lắng nghe mục Trả lời Thư Tín của quý thính giả cùng Hòa Ái.


2013-02-16
Kỹ sư Nguyễn Trung Lĩnh là một trong những người được nêu tên trong phúc trình Bloggers Và Cư Dân Mạng Bị Cầm Tù của Ủy Ban Bảo Vệ Quyền Làm Người Việt Nam (VCHR) và Liên Đoàn Quốc Tế Nhân Quyền (FIDH) thực hiện hôm 13 tháng Hai ở Paris.

Photo courtesy of xuongduong.blogspot
Kỹ sư Nguyễn Trung Lĩnh

Vi phạm Điều 88

Vì những bài viết về dân chủ và đa nguyên phổ biến trên mạng, kỹ sư Nguyễn Trung Lĩnh, bị bắt năm 2011 và bị chuyển về Trại Giám Định Tâm Thần Trung Ương trước khi được thả hôm 17 tháng Mười Hai năm 2012, chia sẻ cảm nghĩ của ông về điều gọi là xu hướng phát triển đương nhiên của con người, và của truyền thông Việt Nam trước trào lưu dân chủ tự do trên thế giới.
KS Nguyễn Trung Lĩnh: Trước kia tôi học ở Cộng Hòa Czech, sau đó sang Cộng Hòa Liên bang Đức gần sáu năm, về Việt Nam từ năm 1997.
Tôi hay quan tâm và lên tiếng rất nhiều về các vấn đề chính trị xã hội, rất mong muốn xã hội Việt Nam ngày càng có dân chủ, tự do, đa đảng phái chính trị và được bầu cử tự do minh bạch. Năm 1998 tôi bị công an bắt tạm giam tại trại B14 ở Thanh Trì, Hà Nội, vì tôi đã viết một bài 15 điểm phê phán Bộ Chính Trị và hệ thống chính trị ở Việt Nam, gởi cho các Ủy Ban Nhân Dân ở 63 tỉnh thành Việt Nam.
Năm 2011 họ bắt tôi lần thứ hai, từ ngày 22 tháng Mười Hai năm 2011 đến ngày 17 tháng Mười Hai năm 2012 vừa rồi. Những vấn đề tôi nêu lên mười mấy năm nay thông qua những bài viết là những vấn đề ở các nước phương Tây văn minh và phát triển người ta đã làm cách đây một hai trăm năm rồi, những vấn đề mà xã hội Việt Nam đang tồn đọng. Tôi nghĩ mình nêu ra tất cả là cái tốt thôi, cho mọi người dân và cho đất nước, không xuyên tạc, mà giả sử có giải quyết được thì có lợi cho người dân và cho đất nước thôi. Thế mà họ lại bắt tôi.
Tôi nghĩ mình nêu ra tất cả là cái tốt thôi, cho mọi người dân và cho đất nước, không xuyên tạc, mà giả sử có giải quyết được thì có lợi cho người dân và cho đất nước thôi. Thế mà họ lại bắt tôi.
KS Nguyễn Trung Lĩnh
Thanh Trúc: Lý do họ nêu ra để bắt ông và họ gán cho ông tội gì?
KS Nguyễn Trung Lĩnh: Họ bảo tôi vi phạm Điều 88 Bộ Luật Hình Sự, tuyên truyền chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam. Họ bắt và giam trong  trại tạm giam số Một của Hà Nội tức là nhà tù Hỏa Lò ở dưới Cầu Diễn độ năm tháng. Họ phỏng vấn rất là nhiều, sau đó họ gởi tôi xuống Viện Giám Định Pháp Y Tâm Thần Trung Ương, họ giam giữ và giám định tôi ở đấy ba tháng. Sau ba tháng họ lại chuyển về Hỏa Lò mười bảy ngày, rồi lại chuyển xuống Viện Giám Định Pháp Y Tâm Thần Trung Ương thêm bốn tháng nữa.
Thanh Trúc: Ông được trả tự do tháng Mười Hai năm 2012, ông có tiên liệu mình được trả tự do vào lúc đó không vì thông thường, tội gọi là vi phạm điều 88 Bộ Luật Hình Sự thì mức án tù là 3 tới 5 năm hoặc nhiều hơn?
KS Nguyễn Trung Lĩnh: Tôi biết thừa cái chuyện ở Việt Nam họ thích cho nặng tội thì nặng tội và cho nhẹ tội thì nhẹ mà. Tôi nghĩ chắc tôi chỉ bị giam vài ba tháng là về thôi, không ngờ họ giam đến một năm. Cái việc giám định tại Viện Giám Định Pháp Y Tâm Thần Trung Ương là tôi cũng không ngờ được. Ngay trong trại giam Hỏa Lò thì những bác sĩ kiểm tra tôi bốn lần và kết luận trí nhớ của tôi cực kỳ tốt. Tôi hiểu mình bị bắt giam và bị cách ly, không có điện thoại không liên lạc được gì với ai cả thì mình nằm trong tay họ thôi, họ thích đưa đi đâu thì đưa, thích chuyển đi đâu thì chuyển và thích thả lúc nào thì thả thôi.
Qua điều tra thì người ta hỏi về hoạt động dân chủ 2005, rồi việc thành lập nhóm Việt Nam Yêu Nước 2006-2007, rồi những bài viết liên quan đến đối lập. Tôi nói suy cho cùng thì tôi vẫn chưa vi phạm pháp luật Việt Nam, bởi vì bài trên mạng chứ chưa có triển khai gì trên thực tế thì sao có thể bảo là tôi vi phạm Điều Luật 88? Từ ngày còn ở Đông Âu đến khi về nước tôi thấy có lý thì tôi làm thôi.

Hù dọa, bôi nhọ

bloggers-250.jpg
Trang bìa của bản Phúc Trình "Bloggers and netizens behind bars" . RFA photo.
Thanh Trúc:Đang từ một con người tỉnh táo mà lại bị đưa vào Viện Giám Định Tâm Thần Trung Ương vì cho rằng có vấn đề tâm thần tức là người điên, lúc đó cảm giác của ông như thế nào?
KS Nguyễn Trung Lĩnh: Cảm giác rất đau khổ rất đau đớn, vì tôi nghĩ cái danh dự của tôi quan trọng hơn chuyện ngồi tù. Ngay ở trại tam giam Hỏa Lò các ông quản giáo bảo là "giam anh chẳng qua là thử thách". Thế rồi vào Viện Giám Định Pháp Y Tâm Thần Trung Ương thì các bác sĩ ở đó họ bảo "chẳng qua họ đàn áp anh thôi", còn các y tá họ bảo là "anh bệnh gì đâu mà chữa" . Tôi thì chỉ lo ngại cái danh dự của tôi thôi, họ làm thế để bôi nhọ và dìm tôi xuống.
Qua rất nhiều người thì tôi được biết là xưa nay những người trái chính kiến, hay phê phán đảng cộng sản, phê phán cái hệ thống chính trị trong xã hội Việt Nam thì họ gán cho nào là tâm thần, nào là thần kinh các thứ. Đấy là công cụ để họ hù dọa, trấn áp, tiêu diệt những cá nhân nào có những tư tưởng mong muốn chế độ đa đảng ở Việt Nam. Đụng chạm đến cái vị trí độc tôn của đảng cộng sản thì họ gán cho những cái như thế.
Ngay ở trại tam giam Hỏa Lò các ông quản giáo bảo là "giam anh chẳng qua là thử thách". Thế rồi vào Viện Giám Định Pháp Y Tâm Thần Trung Ương thì các bác sĩ ở đó họ bảo "chẳng qua họ đàn áp anh thôi", còn các y tá họ bảo là "anh bệnh gì đâu mà chữa" .
KS Nguyễn Trung Lĩnh
Nhưng mà hiện nay tình hình những người bất đồng chính kiến, những người mong muốn đa nguyên đa đảng ở Việt Nam thì rất là nhiều. Thí dụ hiện đang có phong trào và thời gian để đóng góp ý kiến về việc sửa đổi Hiến Pháp, và vừa rồi là các trí thức nòng cốt ở Việt Nam, một lực lượng rất lớn, đề nghị thay đổi Hiến Pháp và sửa Điều IV Hiến Pháp. Đó là chuyện đa đảng cạnh tranh lành mạnh, và xã hội Việt Nam ngày càng mở ra là hướng đi rất đúng.
Cũng như vừa rồi, trong bài chúc mừng năm mới của ông Trương Tấn Sang thì ông không nhắc gì đến chuyện đảng phái cả, chỉ nói đến vấn đề dân và nước thôi. Đấy là những tiến bộ rất tốt cho xã hội Việt Nam.
Thế còn truyền hình ở Việt Nam thì người ta cũng nói đến bầu cử tự do, tỉ như bầu cử tổng thống ở Mỹ cũng được trình bày rất kỹ. Rồi những báo VietnamNet hay VNExpress cũng trình bày về những chiến dịch bầu cử tự do ở Mỹ, và các nước trên thế giới sẽ càng ngày càng ảnh hưởng và làm cho dân Việt Nam quen dần với chuyện bầu cử tự do cũng như đa đảng. Đấy là mong muốn của rất nhiều người đấu tranh và mong muốn của nhân dân Việt Nam.
Thanh Trúc: Vừa rồi bản phúc trình về các bloggers và công dân mạng bị giam cầm ở Việt Nam, do Ủy Ban Bảo Vệ Quyền Làm Người Việt Nam và Liên Đoàn Quốc Tế Nhân Quyền thực hiện, trong đó có nêu tên kỹ sư Nguyễn Trung Lĩnh. Ông nghĩ thế nào về chuyện này?
KS Nguyễn Trung Lĩnh: Cộng đồng người Việt ở hải ngoại và các tổ chức quốc tế góp sức tranh đấu cho nhân quyền của người Việt Nam ở trong nước là một điều rất tốt, rất cần thiết.
Thanh Trúc: Xin cảm ơn kỹ sư Nguyễn Trung Lĩnh.
 

 Lễ hội chùa Hương 2013 chính thức khai hội
Lễ hội chùa Bái Đính, ngôi chùa lớn nhất Việt Nam và lễ hội chùa Hương chính thức khai hội vào ngày hôm nay, mùng 6 Tết Âm lịch.
Dulich/ivivu.com
Bến đò chùa Hương đông nghẹt vào ngày lễ hội


Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh trống khai hội tại chùa Bái Đính, ở huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Hàng ngàn tăng ni, phật tử hành hương về ngôi chùa lớn nhất Việt Nam này để cầu nguyện cho một năm mới an vui.
Người sáng lập ngôi chùa Bái Đính là ông Nguyễn Minh Không, được coi là ông tổ của nghề đúc đồng Việt Nam. Nơi đây từng là căn cứ quan trọng trong thời nhà Đinh và thời Trần. Nơi đây cũng là nơi vua Quang Trung xuất quân trong trận đánh tiêu diệt 29 vạn quân Thanh mùa xuân năm Kỉ Dậu (1789).
Bên cạnh đó, lễ hội chùa Hương cũng chính thức khai hội tại huyện Mỹ Đức, TP. Hà nội với chủ đề “Nét đẹp truyền thống văn hóa”. Phó chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức cho biết có khoảng 1,5 triệu khách viếng thăm chùa Hương trong 3 tháng lễ hội, tăng khoảng 8% so với năm ngoái.
Dù lực lượng an ninh trật tự gần 200 người nhưng vẫn còn tình trạng có nhiều chuyến đò chở quá tải, các quầy bán động vật hoang dã…

 

Diễn viên Kiều Chinh với Tết cổ truyền nơi xứ người

2013-02-08
Nữ diễn viên điện ảnh Kiều Chinh trong những ngày giáp năm chia sẻ cảm nghĩ của bà về những cái Tết tại hải ngoại, nơi bà và gia đình hơn ba mươi năm đã quen sống trong nếp văn hóa tuyền thống Việt Nam qua những ngày tết.
RFA photo
Chợ hoa đào tết tại Hà Nội hôm 07/02/2013

Không đâu bằng tết quê nhà

Mặc Lâm : Thưa chị Kiều Chinh, vậy là thêm một cái tết nữa ở bên ngoài Việt Nam mà gia đình chị cũng như hàng triệu người Việt tha huơng khác vui hưởng trong hoàn cảnh tha hương theo đúng nghĩa của từ này…Chị có th cho biết cảm nghĩ của một người xa quê quá lâu như chị, bắt đầu rời Hà Nội, vào Sài Gòn , rồi sang tới Mỹ….tâm tình chị ra sao trong những ngày cuối năm này, thưa chị?
Kiều Chinh : Thưa anh Mặc Lâm, thật ra thì mỗi lần Tết đến mình lại thêm một tuổi nữa rồi. Nhưng thêm một tuổi thì lại càng nhớ tới thời hãy còn  nhỏ, và nhớ nhất là thời hãy còn ở lại với đại gia đình tức là gia đình bố mẹ mình ở Hà Nội. Bởi vì không có cái Tết nào giống như cái Tết thuở nhỏ khi mà còn ở trong gia đình ở Hà Nội cả. Cái không khí Hà Nội mùa lạnh vào dịp Tết với phong tục cổ truyền nó đẹp lắm và sau này mình không còn nữa.

Trở lại với câu hỏi của anh là khi đã sang tới Hoa Kỳ rồi, khi mình đã trở thành con người lưu vong rồi thì cái Tết ở những năm đầu tại đây chỉ cố để mà giữ lại không khí cổ truyền của gia đình của mình mà thôi. Để cho con cháu chúng nó còn nhớ đến cái nào là Tết, cái nào là giỗ tổ tiên – ông bà – bố mẹ. Dần dần sau này, thưa anh, cộng đồng Việt Nam càng ngày càng đông và khi người ta dần dà ổn định rồi thì cộng đồng cũng có những khu phố, những hội chợ, những cửa hàng, v…v… nó mang lại không khí Tết đó anh ơi!
Cũng có cành đào, cũng có bánh tét, bánh chưng, cũng có mứt, cũng cóTết lắm. Nhưng mà dầu sao đi chăng nữa thì cũng không thể nào Tết như mình đã nói ở trên, tức là dù sao cũng không thể nào Tết như hồi mình hãy còn ở bên quê nhà cả.


Mặc Lâm : Dạ. Như chị nói, những kỷ niệm từ Hà Nội chị nhớ nhiều lắm, nhưng từ Hà Nội chị vào trong Nam một thời gian rất lâu, ở tại Sài Gòn, dầu muốn hay không vẫn còn trên đất nước Việt Nam nó cũng khác nhiều với cái Tết hải ngoại này, phải không thưa chị?
Kiều Chinh : Dạ thưa anh, vâng, dĩ nhiên! Thời ở Sài Gòn thì đối với tôi cũng không bằng thời tôi còn ở Hà Nội, đối với riêng cá nhân tôi. Cái thời gian nó lạ lắm anh ạ. Quảng đời mình nó chia làm ba giai đoạn, một giai đoạn ở Hà Nội, một giai đoạn ở Sài Gòn, và một giai đoạn ở bên Mỹ. Thật sự tính ra thì thời gian mình ở bên Mỹ nó dài hơn thời gian mình ở Sài Gòn, và thời gian mình ở Sài Gòn nó dài hơn thời gian mình ở Hà Nội, nhưng không hiểu sao mình vẫn nghĩ Hà Nội là đẹp nhất.
Nhưng mà dầu sao đi chăng nữa thì cũng không thể nào Tết như mình đã nói ở trên, tức là dù sao cũng không thể nào Tết như hồi mình hãy còn ở bên quê nhà cả.  
Kiều Chinh
Có lẽ tại lúc đó mình hãy còn trẻ, hãy còn ở với bố mẹ, và cái không khí lúc đó nó khác. Bây giờ trở lại với Tết thời ở Sài Gòn thì cũng đẹp lắm, thưa anh. Lúc đó mình đã có gia đình riêng rồi, mình ở chung với gia đình của chính mình, tức là cái gia đình mà lúc bấy giờ mình đã lấy chồng, gia đình bố mẹ chồng, rồi sau này mình có con, thì lúc đó Tết cũng còn rất Việt Nam, thưa anh.
Mặc Lâm : Tôi có dịp về Little Saigon vài lần vào dịp Tết, thưa chị, không khí bên ngoài cũng pháo, cũng hoa, bánh chưng, bánh tét, đại khái bề ngoài cũng có vẻ Tết, nhưng tôi thấy sao trong lòng có cái gì lạt lẻo và cảm nhận của mình đối với không khí đó nó không được như quê hương của mình, tuy rằng quê hương mình nghèo nàn, khốn khổ hơn nhiều lắm. Chị có chia sẻ với cảm giác này hay không, thưa chị. Và mỗi năm đến mình càng buồn thêm khi mà nghĩ những cái Tết như vậy.
Kiều Chinh : Dạ, thưa anh, có anh ạ. Trở lại câu hỏi của anh về Tết ở Sài Gòn đó, thì lúc đó nó vẫn còn không khí Tết, nhưng mà đối với riêng tôi thì nó không giống như hồi tôi ở Hà Nội, bởi vì có lẽ thời tôi ở Hà Nội thì tôi được hưởng trọn vẹn Tết thời còn nhỏ, còn bố mẹ ông bà. Thời gian mình vào Sài Gòn thì mình đã có gia đình riêng của mình, mình trở thành người chủ gia đình, mình có con, có  bổn phận với bố mẹ gia đình nhà chồng thì cái không khí nó khác đi.

Và bây giờ sang tới bên Mỹ, mình trở thành người sống lưu vong bên Mỹ, dù rằng bây giờ đã trên ba mươi năm thì nó đã có khu phố Little Saigon và cũng có rất nhiều gian hàng, chợ búa cũng như là chùa chiền, cũng có đốt pháo đủ thứ nhưng riêng gia đình tôi, cá nhân tôi không còn ăn Tết như hồi xưa ở Việt Nam nữa. Bây giờ tôi chỉ còn có cúng ngày Ông Công Ông Táo, cúng Đêm Giao Thừa, đón rước tổ tiên về ăn Tết.

Rồi ngày Mùng Một cúng để cho các con các cháu tới. Rồi ngày Mùng Hai, Mùng Ba các con các cháu chúng trở lại đi làm, mình không còn cúng đủ lễ như là ở Việt Nam  nữa. Chỉ còn chờ đến Mùng Bốn lại cúng hóa vàng thôi. Khi ở Việt Nam thì ngày nào cũng cúng, ngày Mùng Một cũng cúng, ngày Mùng Hai cúng, ngày Mùng Ba cúng, ngày Mùng Bốn cũng cúng để tiếp ông bà tổ tiên về ăn Tết với mình. Bây giờ thì chỉ có ngày Mùng Một có con cháu chúng nó về, rồi ngày Mùng Hai, Mùng Ba thì chỉ còn có mình mình thắp nhang, trà nước mời các cụ thôi. Tới ngày Mùng Bốn thì cúng hóa vàng. Nếu ngày Mùng Bốn rơi vào weekend – ngày nghỉ thì các con các cháu chúng nó còn về. Còn nếu không thì lại chỉ còn có mỗi mình thì thắp nhang  thôi. Thành thử cái không khí không thể nào như Tết hồi xưa nữa.

Đồng thời ở trong nhà thì năm nào cũng vậy tôi phải làm cơm cúng, ví dụ như những món mà hồi xưa hồi mình còn nhỏ ở với bố mẹ thì có những món Miền Bắc hay nấu đó anh, chẳng hạn như măng hầm, măng hầm chân giò phải có, thịt đông dưa chua phải có, dưa cải muối, toàn là ở nhà làm cả. Còn bây giờ sang đây, thứ nhất là bánh chưng các thứ này kia mình đâu có làm lấy nữa, mà đều đi mua cả. Rồi thịt đông cũng chẳng nấu nữa, bánh chưng thì đi mua, nhưng mà cũng còn cố giữ lại một chút hương vị cho các con các cháu nó biết, tức là năm nào cũng phải có măng hầm, cũng phải có thịt kho, cũng phải có cá kho, nghĩa là mình cũng cố thôi, cố giữ lại một chút hương vị vậy thôi.

Gìn giữ phong tục Tết xưa

cho-hoa-ngay-tet_250.jpg
Một phụ nữ miền Bắc mặc áo dài đi mua hoa đào tại Hà Nội hôm 07/02/2013. RFA photo
Mặc Lâm : Vâng. Phong tục tập quán của mình là Mùng Một Tết Cha, Mùng Ba Tết Thầy, các con nó về ngày Mùng Một, điều đó quan trọng với tinh thần Tết để mình cảm thấy gia đình sum họp, thưa chị. Chị là một người thành công từ trong nước ra và khi qua bên Mỹ thì chị hội nhập liền, chị không có giai đoạn nào bị trở ngại với văn hóa Mỹ, có nghĩa là chị không hề bị lệ thuộc các con. Chị nuôi con, chị giáo dục con trong nền văn hóa vừa Mỹ vừa Việt rất đàng hoàng. Thế nhưng trong giai đoạn 30 năm vừa qua khi các con của chị trở về trong ngày Tết như chị vừa nói, thì các con của chị trở về thăm chị trong ngày Tết có trong tâm trạng tự nguyện, trong tinh thần của Việt Nam về thăm cha mẹ trong niềm vui, trong niềm hạnh phúc, hay là nó chỉ làm theo như một quán tính, một thói quen được chị giáo dục mà bên ngoài xã hội thì không có ai hết, chỉ có mỗi gia đình của chị không thôi, chị có thấy điều đó không? Kiều Chinh : Dạ thưa anh, riêng đối với gia đình tôi thì các cháu vẫn còn giữ phong tục Việt Nam lắm anh ạ, có lẽ tại vì gia đình các cháu lớn lên ở trong cái không khí đó. Tôi hãy còn giữ ngày giỗ, các ngày giỗ bên nội bên ngoại chẳng hạn, thì các con nó cũng hiểu ra được điều đó quan trọng như thế nào.
Rồi Tết cũng giữ đầy đủ như vậy. Các con tôi khi chúng có gia đình, chúng có con của chúng, thì chúng cũng tiếp tục làm như vậy, cho tới bây giờ, năm nay, anh có biết không, năm nay tôi có nói rằng là “Năm nay mẹ hy vọng rằng là chính các con sẽ là người làm Tết và mẹ là người được tới dự”. Tôi nói như vậy mà không biết các cháu có làm nổi hay không. Thế nhưng mà mình cũng cố gắng giữ được cái phong tục đó càng lâu bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu, thưa anh.
Mặc Lâm : Gia đình chị tuy rằng giữ được phong tục tốt như vậy nhưng mà dầu muốn hay không thì đó chỉ là cá nhân, chỉ là một gia đình đơn lẻ giữa cộng đồng. Chị nhìn thấy cộng đồng Cali, đại khái những người chung quanh chị, có được bao nhiêu gia đình như gia đình của chị?
Kiều Chinh : Tôi thấy cũng nhiều lắm chứ. Nói về tất cả, toàn diện thì tôi không dám nói, nhưng mà nói về một số gia đình bạn bè, những người mà tôi quen biết, hoăc là mình thấy sinh hoạt ngoài cộng đồng, ở ngoài đường ngoài phố, chùa chiền, thì mình thấy có anh ạ. Cũng nhiều người người ta ăn Tết lớn lắm, họ cũng làm linh đình lắm, không giống như tôi vì tôi chỉ làm nhỏ thôi, chỉ giữ nền nếp phong tục thôi. Nhiều người họ ăn uống linh đình lắm. Cũng quần áo mới, cũng lì xì, cũng đánh bài, cũng đi chơi này kia. Tôi thì lại không, tôi chỉ làm Tết nho nhỏ thôi, trong nhà thôi.
Chúng tôi chỉ là những người tham dự thôi. Còn thật sự bây giờ người tổ chức lại là thế hệ trẻ, cái đó cho mình niềm hy vọng cho tương lai nhiều lắm.
Kiều Chinh
Mặc Lâm : Và chị có tin rằng truyền thống này sẽ  kéo dài, sẽ lập được một thói quen mới trong cộng đồng hải ngoại hay không, thưa chị?

Kiều Chinh : Tôi hy vọng như vậy, anh ạ. Tôi hy vọng như vậy bởi vì có sự chứng tỏ rằng một số bạn trẻ bây giờ họ tham gia rất mạnh vào những phong trào gìn giữ văn hóa phong tục. Bằng chứng là hội chợ Tết bây giờ là do chính các hiệp hội của sinh viên tổ chức, như vậy chứng tỏ rằng chính các sinh viên, những thế hệ trẻ là những người đang đứng ra để làm những công việc gìn giữ văn hóa, chứ không phài là những người như chúng tôi nữa. Chúng tôi chỉ là những người tham dự thôi. Còn thật sự bây giờ người tổ chức lại là thế hệ trẻ, cái đó cho mình niềm hy vọng cho tương lai nhiều lắm.
Mặc Lâm : Thưa chị Kiều Chinh, thật là thú vị khi được chia sẻ với chị những suy nghĩ và kinh nghiệm của chị đối với cái Tết Việt Nam ở xứ người. Xin chúc chị và gia đình một Năm Mới vui vẻ, hạnh phúc và bình an.

Kiều Chinh : Thưa, cảm ơn anh. Tôi cũng xin chúc anh và toàn thể đại gia đình Đài Á Châu Tự Do một Năm Mới được mọi sự bình yên. Và nhân đây tôi cũng xin gửi lời chúc toàn thể tất cả những người Việt Nam, tất cả những gia đình Việt Nam ở bất cứ nơi đâu trên thế giới đều có Năm Mới được nhiều sức khỏe, được mọi sự bình an.

 http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/actress-kc-sharing-ab-tet-in-us-ml-02082013165045.html




No comments: